Orzeczenie · 2020-12-09

II OSK 284/20Uchylenie odmowy zezwolenia na pobyt czasowy i pracę

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-12-09
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt czasowyzezwolenie na pracęwizacel pobytuustawa o cudzoziemcachNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną F. U. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Wojewoda odmówił zezwolenia, argumentując, że skarżąca wjechała do Polski na wizie wydanej w celu odwiedzin u rodziny i przyjaciół, a następnie złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w celu podjęcia pracy, co stanowiło próbę obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał tę decyzję. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając stanowisko organów za trafne. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o cudzoziemcach. NSA uwzględnił skargę kasacyjną, uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd stwierdził, że organy administracji błędnie interpretowały przepisy, a okoliczności związane z celem uzyskania wizy nie mogły stanowić podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. NSA podkreślił, że ustawodawca w późniejszej nowelizacji wyraźnie uregulował takie sytuacje, co potwierdza, że dotychczasowe przepisy nie dawały podstaw do takiej wykładni. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów administracji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o cudzoziemcach dotyczących celu wjazdu i pobytu cudzoziemca, a także zasady stosowania wykładni prawa przez organy administracji i sądy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją ustawy o cudzoziemcach z dnia 22 lutego 2019 r. (zmiany weszły w życie 27 kwietnia 2019 r.).

Zagadnienia prawne (3)

Czy okoliczności związane z celem uzyskania wizy przez cudzoziemca mogą stanowić podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, jeśli cel ten był inny niż deklarowany przy składaniu wniosku o wizę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji, okoliczności te nie mogły stanowić podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, gdyż przepisy te dotyczyły celu pobytu związanego z zezwoleniem, a nie celu uzyskania wizy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że literalna wykładnia art. 100 ust. 1 pkt 1 i art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie pozwalała na odmowę zezwolenia z powodu niezgodności celu wizy z rzeczywistym celem pobytu. Sąd wskazał, że późniejsza nowelizacja ustawy wyraźnie uregulowała tę kwestię, co potwierdza brak podstaw do takiej wykładni w poprzednim stanie prawnym.

Czy organ administracji może stosować wykładnię celowościową przepisów ustawy o cudzoziemcach, aby odmówić zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, powołując się na obejście prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku ograniczeń praw cudzoziemców, preferowane jest wyraźne uregulowanie ich w ustawie, a nie stosowanie wykładni celowościowej przez organy administracji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skoro ustawodawca zdecydował się na wyraźne uregulowanie sytuacji zmiany celu wjazdu w późniejszej nowelizacji, oznacza to, że dotychczasowe przepisy nie dawały podstaw do takiej wykładni. Wprowadzenie sankcji w drodze ustawy jest lepszym rozwiązaniem niż wykładnia dokonywana przez organy.

Czy cudzoziemiec, który wjechał na podstawie wizy turystycznej, może legalnie podjąć pracę po uzyskaniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli spełnione są wymogi określone w ustawie o cudzoziemcach i ustawie o promocji zatrudnienia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że skarżąca starała się o zezwolenie na pobyt i pracę, które uprawnia do wykonywania pracy, a fakt posiadania wizy turystycznej nie wykluczał możliwości uzyskania takiego zezwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i poprzedzającą ją decyzję Wojewody.

Przepisy (17)

Główne

u.c. art. 100 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Okoliczności związane z celem uzyskania wizy nie mogą stanowić podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

u.c. art. 114 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Określa wymogi udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, nie wskazując jako podstawy odmowy niezgodności celu wizy z celem pobytu.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.c. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Określa cele wydawania wiz.

u.c. art. 98 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.z. art. 87 § 1 pkt 11a

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o cudzoziemcach, uznając, że niezgodność celu wizy z celem pobytu jest podstawą do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. • W stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji brak było podstaw do odmowy zezwolenia z powodu zmiany celu wjazdu, a późniejsza nowelizacja potwierdziła, że takie sytuacje nie były wcześniej jednoznacznie uregulowane. • Organ odwoławczy błędnie powołał się na art. 100 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy o cudzoziemcach, twierdząc, że zamiar pracy przez trzy lata nie uzasadnia pobytu dłuższego niż 3 miesiące.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o próbie obejścia przepisów prawa poprzez deklarowanie niezgodnego z rzeczywistością celu wizy. • Argumenty Sądu pierwszej instancji o trafności zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. • Argumenty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy (nie były rozpatrywane przez NSA jako podstawa odmowy).

Godne uwagi sformułowania

"W świetle literalnego odczytania art. 100 ust. 1 pkt 1 oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wskazane okoliczności nie mogły być podstawą odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę." • "Zatem wskazana nowelizacja jednoznacznie reguluje taką sytuację faktyczną, jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie i to w sposób, który jest niejako sankcją wobec cudzoziemca, także w przypadku, gdy podczas ubiegania się o wizę podał cel pobytu w Polsce niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy." • "W ocenie NSA brak jednak podstaw do takiej wykładni, w szczególności w świetle zmiany ustawy o cudzoziemcach..." • "Wskazane okoliczności w światle powołanych przepisów nie miały istotnego znaczenia w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę."

Skład orzekający

Zofia Flasińska

przewodniczący

Zdzisław Kostka

sędzia sprawozdawca

Małgorzata Miron

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o cudzoziemcach dotyczących celu wjazdu i pobytu cudzoziemca, a także zasady stosowania wykładni prawa przez organy administracji i sądy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją ustawy o cudzoziemcach z dnia 22 lutego 2019 r. (zmiany weszły w życie 27 kwietnia 2019 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów prawa, zwłaszcza w kontekście praw cudzoziemców. Pokazuje też, jak zmiany legislacyjne wpływają na orzecznictwo.

“Czy wjazd na wizie turystycznej przekreśla szansę na legalną pracę w Polsce? NSA wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst