II OSK 2653/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy obywatela Indii i stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność. Wojewoda zarzucił WSA błędną wykładnię przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, twierdząc, że mają one zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a także naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność mimo zawieszenia biegu terminów. NSA przychylił się do stanowiska Wojewody, uznając, że przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszały bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, straciły uzasadnienie po 30 czerwca 2024 r. Sąd podkreślił, że dalsze przedłużanie tych przepisów narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpoznania wniosku i stwierdzenia bezczynności, a w tym zakresie oddalił skargę. Sąd uznał, że termin na rozpatrzenie wniosku skarżącego nie upłynął do dnia wydania wyroku przez WSA, a zatem nie można było mówić o bezczynności lub przewlekłości postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ograniczających prawo do sądu w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście sytuacji nadzwyczajnych i ich wpływu na bieg terminów procesowych. Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustawowych z powodu ich niezgodności z Konstytucją.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także okresu po 30 czerwca 2024 r. w kontekście oceny konstytucyjności przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z działaniami wojennymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców ubiegających się o zezwolenie na pobyt czasowy, a nie tylko do obywateli Ukrainy.
Uzasadnienie
Wykładnia językowa i cel ustawodawczy wskazują, że przepisy te dotyczą wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Ograniczenie do obywateli Ukrainy prowadziłoby do bezprzedmiotowości niektórych postanowień.
Czy dalsze przedłużanie obowiązywania przepisów ograniczających możliwość zaskarżenia bezczynności organów w sprawach zezwoleń na pobyt (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dalsze przedłużanie tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniały ich wprowadzenie, przestały istnieć, a ograniczenie prawa do sądu stało się nieuzasadnione.
Uzasadnienie
Ponad dwuletni okres obowiązywania przepisów zawieszających bieg terminów załatwiania spraw pobytowych był wystarczający. Dalsze przedłużanie tych przepisów, które miały charakter epizodyczny, narusza konstytucyjne prawo do sądu i zasadę pewności prawa.
Czy w sytuacji, gdy bieg terminu do załatwienia sprawy został zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, można mówić o bezczynności lub przewlekłości organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy bieg terminu został zawieszony, nie można mówić o bezczynności lub przewlekłości organu.
Uzasadnienie
Bezczynność lub przewlekłość organu można stwierdzić dopiero po upływie terminu do załatwienia sprawy. Skoro termin był zawieszony do 30 czerwca 2024 r., to na dzień wydania wyroku przez WSA nie upłynął, a zatem nie można było stwierdzić bezczynności lub przewlekłości.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.p.u. art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.c. art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów załatwiania spraw pobytowych, straciły uzasadnienie po 30 czerwca 2024 r. i naruszają prawo do sądu. • Termin na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy nie upłynął do dnia wydania wyroku przez WSA, co wyklucza stwierdzenie bezczynności lub przewlekłości organu.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie zinterpretował przepisy art. 100c i 100d u.o.p.u., uznając, że nie mają one zastosowania do wszystkich cudzoziemców. • WSA błędnie stwierdził bezczynność organu, mimo że bieg terminów był zawieszony na mocy art. 100d u.o.p.u.
Godne uwagi sformułowania
nadzwyczajne okoliczności nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d u.o.p.u. po dniu 30 czerwca 2024 r. • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 u.o.p.u. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organu do bieżących potrzeb.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Zdzisław Kostka
sędzia
Magdalena Dobek-Rak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ograniczających prawo do sądu w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście sytuacji nadzwyczajnych i ich wpływu na bieg terminów procesowych. Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustawowych z powodu ich niezgodności z Konstytucją."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także okresu po 30 czerwca 2024 r. w kontekście oceny konstytucyjności przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie NSA dotyczy ważnej kwestii konstytucyjnego prawa do sądu i jego ograniczeń w sytuacjach nadzwyczajnych. Pokazuje, jak sądy mogą odmawiać zastosowania przepisów ustawowych, jeśli są one sprzeczne z Konstytucją, co jest istotne dla prawników i obywateli.
“NSA: Prawo do sądu ważniejsze niż przepisy blokujące dostęp do niego po wygaśnięciu stanu nadzwyczajnego!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.