II OSK 2621/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej wymeldowania I. P., która została tymczasowo aresztowana i przebywała w szpitalu neuropsychiatrycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję o wymeldowaniu, wskazując, że organ nie udowodnił dobrowolności opuszczenia lokalu ani tego, że nie stanowił on centrum życiowego skarżącej. WSA podkreślił, że zatrzymanie i pobyt w szpitalu niekoniecznie oznaczają dobrowolne opuszczenie lokalu, a organ powinien był dokładniej zbadać okoliczności, w tym przesłuchać świadków i ocenić dokumenty skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione, w tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. NSA zgodził się z WSA, że organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżąca faktycznie zamieszkiwała w lokalu przed zatrzymaniem i czy trwale go opuściła, zwłaszcza w kontekście jej deklarowanej chęci powrotu. Podkreślono, że opuszczenie lokalu z powodu zatrzymania lub pobytu w zakładzie karnym nie jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem, a organ powinien był przeprowadzić dokładniejsze postępowanie dowodowe. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając decyzje organów za przedwczesne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wymeldowania osób tymczasowo aresztowanych lub przebywających w zakładach karnych, znaczenie dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu, obowiązki organów w postępowaniu dowodowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby tymczasowo aresztowanej i przebywającej w szpitalu, ale zasady dotyczące dobrowolności i centrum życiowego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy tymczasowe aresztowanie i pobyt w szpitalu neuropsychiatrycznym stanowią podstawę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego, jeśli nie udowodniono dobrowolności opuszczenia lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zatrzymanie i pobyt w miejscu odosobnienia nie przesądzają o dobrowolności opuszczenia lokalu, a organ musi wykazać, że lokal nie stanowił centrum życiowego osoby i że opuszczenie było trwałe i dobrowolne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opuszczenie lokalu z powodu zatrzymania lub pobytu w zakładzie karnym nie jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem. Organ administracji ma obowiązek wszechstronnie zbadać okoliczności, w tym charakter pobytu przed zatrzymaniem, zamiar powrotu oraz czy lokal stanowił centrum życiowe, a także przesłuchać świadków.
Czy organ administracji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy w sprawie wymeldowania osoby tymczasowo aresztowanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie zebrał i nie ocenił materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i zgodny z zasadami procedury administracyjnej, co doprowadziło do przedwczesnego wydania decyzji o wymeldowaniu.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał na braki w postępowaniu dowodowym, takie jak brak przesłuchania świadków i oceny dokumentów skarżącej, które mogłyby wyjaśnić charakter jej pobytu w lokalu. NSA podzielił tę ocenę, uznając, że organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżąca faktycznie zamieszkiwała w lokalu przed zatrzymaniem i czy trwale go opuściła.
Przepisy (10)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa o ewidencji ludności
Decyzja o wymeldowaniu może być wydana, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Kluczowe jest, aby opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, lub było spowodowane okolicznościami uniemożliwiającymi dalsze zamieszkiwanie, które nie wynikają z winy osoby.
Pomocnicze
u.e.l. art. 28 § ust. 1 i 2
Ustawa o ewidencji ludności
k.p.a. art. 154 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy postępowania nadzwyczajnego w sprawie zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji, gdzie bada się interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd wskazał, że decyzje organów nie były wydane w tym trybie.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny zebranego materiału dowodowego.
p.u.s.a. art. 1 § par. 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa kryteria kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych art. 15 § ust. 2
Przepis historyczny, będący odpowiednikiem art. 35 u.e.l.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał, że opuszczenie lokalu przez skarżącą było dobrowolne. • Organ nie wykazał, że lokal nie stanowił centrum życiowego skarżącej. • Organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego (brak przesłuchania świadków, oceny dokumentów). • Decyzje organów były przedwczesne.
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 77 § 1, art. 80 Kpa, art. 8 § 2 w zw. z art. 77 § 1 Kpa, art. 154 § 1 Kpa). • Sąd I instancji naruszył prawo materialne (art. 35 u.e.l.) poprzez błędną wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
Nie sposób zatem wywodzić, że skarżąca znalazła się w miejscu odosobnienia z własnej winy. • Samo faktyczne opuszczenie lokalu, które nie miało charakteru dobrowolnego, nie mogło stanowić podstawy wymeldowania, bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. • Wynajęcie lokalu osobom trzecim w okolicznościach badanej sprawy nie mogło jednak stanowić podstawy do wymeldowania, skoro opuszczenie lokalu, nie było dobrowolne, a organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
sędzia
Tomasz Zbrojewski
sędzia
Wojciech Mazur
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania osób tymczasowo aresztowanych lub przebywających w zakładach karnych, znaczenie dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu, obowiązki organów w postępowaniu dowodowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby tymczasowo aresztowanej i przebywającej w szpitalu, ale zasady dotyczące dobrowolności i centrum życiowego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami obywateli w sytuacji tymczasowego aresztowania i jego wpływu na obowiązek meldunkowy, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawami człowieka.
“Czy aresztowanie oznacza automatyczne wymeldowanie? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.