II OSK 257/18Zobowiązanie do powrotu cudzoziemki oddalenie skargi kasacyjnej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną N.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego, argumentując, że jej powrót do kraju pochodzenia naraziłby ją na nieludzkie lub poniżające traktowanie ze względu na traumatyczne przeżycia, zły stan zdrowia oraz brak możliwości uzyskania odpowiedniej opieki medycznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że wyrok Sądu pierwszej instancji, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu jest decyzją związaną, a nie uznaniową, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 303 ust. 1 tej ustawy. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wymagane elementy. Analiza stanu faktycznego wykazała, że skarżąca nie wykazała, aby powrót do kraju pochodzenia stanowił realne zagrożenie dla jej życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, ani że mogłaby zostać poddana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu. Sąd zwrócił uwagę, że przepisy ustawy o cudzoziemcach odnoszą się do "kraju pochodzenia", a nie "miejsca ostatniego zamieszkiwania", i że skarżąca miała możliwość zamieszkania w bezpieczniejszej części kraju. Kwestia stanu zdrowia nie była podnoszona na etapie postępowania administracyjnego, a złożona dokumentacja medyczna na etapie kasacyjnym nie mogła wpłynąć na ocenę legalności decyzji wydanej w dacie jej wydania. Sąd nie uwzględnił również wniosków dowodowych złożonych na rozprawie, uznając, że nie mogły one wpłynąć na rozstrzygnięcie. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zobowiązania do powrotu cudzoziemców, przesłanek udzielenia ochrony ze względów humanitarnych, oceny zagrożenia w kraju pochodzenia oraz standardów postępowania sądów administracyjnych w sprawach cudzoziemców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej skarżącej i jej kraju pochodzenia. Ocena stanu zdrowia i możliwości uzyskania opieki medycznej w kraju pochodzenia jest kluczowa dla indywidualnej oceny każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia, w którym doznał traumatycznych przeżyć i ma problemy zdrowotne, może stanowić nieludzkie lub poniżające traktowanie w rozumieniu art. 3 EKPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli cudzoziemiec ma możliwość bezpiecznego powrotu do kraju pochodzenia lub zamieszkania w innej jego części, a także może uzyskać niezbędną opiekę medyczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, aby powrót do kraju pochodzenia stanowił realne zagrożenie dla jej życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, ani że mogłaby zostać poddana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu. Podkreślono możliwość powrotu do bezpiecznej części kraju oraz dostępność opieki medycznej.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, polegające na pominięciu istotnych okoliczności sprawy (np. stanu zdrowia), ma istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli nie podważono ustaleń faktycznych dotyczących przesłanek do udzielenia ochrony?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli mimo wadliwego uzasadnienia, stan faktyczny i prawny sprawy pozwala na prawidłowe rozstrzygnięcie, a zarzuty nie podważają kluczowych ustaleń organów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli organ odwoławczy pominął pewne okoliczności, to nie miało to wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczowe ustalenia faktyczne dotyczące braku przesłanek do udzielenia ochrony pozostały nienaruszone.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, uwzględniając przepisy ustawy o cudzoziemcach i Konwencji o ochronie praw człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sąd prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego, a zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły tych ustaleń.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że wyrok WSA odpowiada prawu, ponieważ skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych dotyczących braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
u.c. art. 302 § 1 pkt 16 lit. a
Ustawa o cudzoziemcach
Określa przesłanki wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.
u.c. art. 303 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Określa przesłanki negatywne, w tym możliwość udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
u.c. art. 348 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych (zagrożenie życia, wolności, bezpieczeństwa, nieludzkie lub poniżające traktowanie).
u.c. art. 348 § pkt 1 lit. a i b
Ustawa o cudzoziemcach
Szczegółowe przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
u.c. art. 348 § pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanka udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych związana z życiem rodzinnym.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.c. art. 315 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy braku określenia terminu dobrowolnego powrotu w przypadku prawdopodobieństwa ucieczki.
u.c. art. 318 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy decyzji o zobowiązaniu do powrotu i zakazie ponownego wjazdu.
u.c. art. 319 § pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy zakazu ponownego wjazdu.
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada prawdy obiektywnej.
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 75 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszczalność dowodów.
p.p.s.a. art. 78
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek udostępnienia stronom akt sprawy.
p.p.s.a. art. 123 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek organu do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.
p.p.s.a. art. 15
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada dwuinstancyjności.
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Elementy uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 11
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek organu do należytego i wyczerpującego informowania stron.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie przez WSA istotnych okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącej i sytuacji w kraju pochodzenia. • Naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez uznanie przez WSA, że organ odwoławczy należycie rozpoznał sprawę. • Naruszenie art. 348 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne uznanie, że powrót do kraju pochodzenia nie stanowi zagrożenia dla życia lub nieludzkiego traktowania. • Naruszenie art. 3 EKPC poprzez niezastosowanie go przy ocenie sytuacji skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
wyrok jest prawomocny • decyzja ta ma charakter związany a nie uznaniowy • nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego • przepisy ustawy o cudzoziemcach wskazując na możliwość bezpiecznego powrotu odnoszą się do "kraju pochodzenia" a nie do "miejsca ostatniego zamieszkiwania" cudzoziemca • stan zdrowia, co do zasady, może stanowić przeszkodę zobowiązania cudzoziemca do powrotu, gdy zostanie wykazane, że w kraju pochodzenia nie będzie mógł on liczyć na podstawową opiekę medyczną.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Przewodniczący
Małgorzata Miron
sędzia
Małgorzata Jarecka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zobowiązania do powrotu cudzoziemców, przesłanek udzielenia ochrony ze względów humanitarnych, oceny zagrożenia w kraju pochodzenia oraz standardów postępowania sądów administracyjnych w sprawach cudzoziemców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej skarżącej i jej kraju pochodzenia. Ocena stanu zdrowia i możliwości uzyskania opieki medycznej w kraju pochodzenia jest kluczowa dla indywidualnej oceny każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii praw człowieka, takich jak prawo do życia, bezpieczeństwa i ochrony przed nieludzkim traktowaniem, w kontekście polityki migracyjnej. Pokazuje złożoność oceny ryzyka powrotu do kraju pochodzenia.
“Czy powrót do kraju pochodzenia z powodu traumy i problemów zdrowotnych zawsze narusza prawa człowieka? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.