II OSK 2199/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP w celu wykonywania pracy. Cudzoziemiec złożył wniosek, który nie spełniał wymogów formalnych. Po wezwaniu do uzupełnienia braków i osobistego stawiennictwa, organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ toczyło się już inne postępowanie w tej samej sprawie (wniosek z 2019 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając odmowę za prawidłową. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że mimo błędnego uzasadnienia organu administracji i sądu pierwszej instancji co do momentu wszczęcia postępowania, rozstrzygnięcie odpowiada prawu. NSA uznał, że oba wnioski (z 2019 r. i 2021 r.) dotyczyły tej samej sprawy – udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Podkreślono, że zmiana pracodawcy nie wymaga składania nowego wniosku, lecz wniosku o zmianę istniejącej decyzji na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w kontekście uzupełniania braków formalnych oraz zasady tożsamości sprawy w postępowaniach dotyczących zezwoleń na pobyt i pracę dla cudzoziemców.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i Kodeksem postępowania administracyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, jeśli toczy się już inne postępowanie w tej samej sprawie, a wniosek został złożony po uzupełnieniu braków formalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli stwierdzi, że wniosek dotyczy sprawy tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym z już toczącym się postępowaniem, nawet jeśli wniosek został uzupełniony. Jednakże, jeśli postępowanie zostało faktycznie wszczęte (np. poprzez uzupełnienie braków), organ powinien je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a nie odmówić wszczęcia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo błędnego uzasadnienia sądu pierwszej instancji co do momentu wszczęcia postępowania, rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Oba wnioski dotyczyły tej samej kwestii zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a zmiana pracodawcy nie wymaga nowego wniosku, lecz zmiany istniejącej decyzji. W sytuacji, gdy postępowanie zostało faktycznie wszczęte, organ powinien je umorzyć, a nie odmówić wszczęcia.
Czy zmiana pracodawcy przez cudzoziemca ubiegającego się o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę wymaga złożenia nowego wniosku, czy też zmiany istniejącej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zmiana pracodawcy nie wymaga złożenia nowego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Właściwą drogą jest złożenie wniosku o zmianę istniejącej decyzji na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 155 k.p.a.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 120 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewiduje możliwość zmiany zezwolenia przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca w przypadku zamiaru wykonywania pracy u innego pracodawcy. Oznacza to, że przedmiotem postępowania jest zgoda na pobyt czasowy i pracę w ogólności, a nie praca u konkretnego pracodawcy.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wszczęcia postępowania w przypadku, gdy wniosek dotyczy sprawy, w której toczy się już postępowanie przed właściwym organem administracji.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
u.c. art. 120 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Możliwość zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę przez wojewodę w przypadku zmiany pracodawcy.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Data wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dniem doręczenia żądania organowi.
u.c. art. 102
Ustawa o cudzoziemcach
Bezcelowość prowadzenia dwóch różnych postępowań w przedmiocie zezwolenia na pobyt, skoro potencjalnie można udzielić wyłącznie jednego zezwolenia.
u.c. art. 104 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Wskazuje, że zezwolenia na pobyt czasowy, co do zasady, udziela lub odmawia jego udzielenia wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.
u.c. art. 118
Ustawa o cudzoziemcach
W decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zgody na pobyt czasowy i pracę poza okresem ważności tego pozwolenia wskazuje się m.in. podmiot powierzający wykonanie pracy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji nie był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, ponieważ postępowanie zostało faktycznie wszczęte po uzupełnieniu braków formalnych wniosku. • Zmiana pracodawcy przez cudzoziemca nie wymaga złożenia nowego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, lecz wniosku o zmianę istniejącej decyzji.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował odmowę wszczęcia postępowania przez organ administracji, mimo że postępowanie zostało faktycznie wszczęte. • Dwa wnioski o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, złożone w różnych terminach i dotyczące różnych pracodawców, nie są tożsame przedmiotowo.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu • nie można przyjąć, za Sądem pierwszej instancji, że skoro organ nie przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy to oznacza to, że postępowanie de facto nie zostało wszczęte. • Przy przyjętym za prawidłowe takiego stanowiska prowadzić by musiało do stwierdzenia, że dopóki organ administracji nie dokona pierwszej czynności dowodowej, dopóty postępowanie administracyjne w danej sprawie nie zostało wszczęte. Jest to teza oczywiście nieuprawniona.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
sędzia
Anna Żak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w kontekście uzupełniania braków formalnych oraz zasady tożsamości sprawy w postępowaniach dotyczących zezwoleń na pobyt i pracę dla cudzoziemców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i Kodeksem postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie imigracyjnym – kiedy postępowanie jest faktycznie wszczęte i czy można odmówić jego wszczęcia po uzupełnieniu braków. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem cudzoziemców.
“Kiedy wniosek o pobyt i pracę jest już 'w toku'? NSA wyjaśnia kluczowy moment wszczęcia postępowania administracyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.