II OSK 214/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona na O. M. z powodu uchylania się od wykonania obowiązku wykonania zmian i przeróbek w budynku usługowo-mieszkalnym, wynikającego z decyzji Mazowieckiego WINB z dnia 13 czerwca 2013 r. Postępowanie egzekucyjne trwało od 2017 roku, z licznymi etapami prawnymi, w tym zawieszeniem postępowania w związku z wcześniejszymi skargami kasacyjnymi. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę O. M., uznając, że organy prawidłowo oceniły jej postawę jako uchylanie się od wykonania obowiązku i zasadnie zastosowały środek egzekucyjny w postaci grzywny. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. i u.p.e.a. za bezzasadne. Podkreślono, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się merytorycznej zasadności decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego, a jedynie dopuszczalność egzekucji. NSA potwierdził, że organy prawidłowo zastosowały grzywnę w celu przymuszenia w maksymalnej dopuszczalnej wysokości, uznając ją za adekwatną do celu, jakim jest skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. dotyczącego uzasadnienia wyroku. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności stosowania grzywny w celu przymuszenia oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach egzekucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku budowlanego, ale zasady dotyczące postępowania egzekucyjnego są szersze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny w postępowaniu o nałożenie grzywny w celu przymuszenia może badać merytoryczną zasadność decyzji, która stanowi podstawę tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji i prawidłowość tytułu wykonawczego, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne ma na celu wykonanie ostatecznej decyzji, a jej merytoryczna ocena odbyła się w odrębnym postępowaniu.
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości 10.000 zł jest uzasadnione w przypadku uporczywego uchylania się od wykonania obowiązku budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli obowiązek nie został wykonany mimo upływu znacznego czasu od jego ostateczności, a wysokość grzywny jest adekwatna do celu, jakim jest skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku.
Uzasadnienie
Wysokość grzywny powinna być ustalana z uwzględnieniem celu egzekucyjnego i górnych granic określonych w ustawie, a nie sytuacji finansowej strony. W tym przypadku, długotrwałe niewykonanie obowiązku uzasadniało zastosowanie maksymalnej kwoty.
Czy naruszenie przepisów K.p.a. (np. art. 7, 77, 80, 107 § 3) może być skuteczne podnoszone w skardze kasacyjnej w kontekście postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy K.p.a. stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym tylko w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z celami u.p.e.a. i specyfiką postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Przepisy K.p.a. mają zastosowanie uzupełniające, a w pierwszej kolejności stosuje się przepisy u.p.e.a. oraz zasady postępowania egzekucyjnego, w tym zasadę efektywności.
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 119
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 6 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 119
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
u.p.e.a. art. 121 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia.
u.p.e.a. art. 121 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50000 zł.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy egzekucyjne nie badają merytorycznej zasadności decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego. • Wysokość grzywny w celu przymuszenia została ustalona prawidłowo, adekwatnie do celu egzekucyjnego i przepisów prawa. • Przepisy K.p.a. stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym w sposób uzupełniający, z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7, 77, 80, 107 § 3) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i brak wszechstronnego zebrania dowodów. • Naruszenie art. 119 i 121 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości bez uzasadnienia. • Naruszenie art. 125 § 1 u.p.e.a. poprzez brak uwzględnienia częściowego wykonania obowiązków i braku możliwości wykonania pozostałych prac. • Naruszenie art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie uchylania się od wykonania obowiązków. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego i argumentów sądu.
Godne uwagi sformułowania
W postępowaniu egzekucyjnym nie dokonuje się natomiast merytorycznej oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. • Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. • Wysokość grzywny powinna być ustalana z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia efektywności prowadzonej egzekucji. • Organ ten nie powinien natomiast kierować się takimi okolicznościami, jak: możliwości finansowe, sytuacja rodzinna czy życiowa zobowiązanego.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Anna Szymańska
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności stosowania grzywny w celu przymuszenia oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku budowlanego, ale zasady dotyczące postępowania egzekucyjnego są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje długotrwały proces egzekucyjny i zastosowanie sankcji finansowych za niewykonanie decyzji administracyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego.
“Grzywna za niewykonanie decyzji budowlanej: NSA wyjaśnia granice postępowania egzekucyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.