Orzeczenie · 2026-03-18

II OSK 2092/24Uchylenie wyroku plan zagospodarowania przestrzennego kraków 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-18
NSANieruchomościWysokansa
planowanie przestrzennenieruchomościprawo własnościzasada proporcjonalnościochrona zabytkówKrakówNSAskarga kasacyjnaMPZP

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) obszaru "Piasek". NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania. NSA uznał za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego, w szczególności w zakresie ingerencji w prawo własności (art. 140 K.c.) z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA nie dostatecznie wyjaśnił podstawy ustaleń MPZP dotyczących wysokości zabudowy (18 m), minimalnej powierzchni biologicznie czynnej (30%) oraz zakazu garaży podziemnych. Wskazano, że organ planistyczny powinien wykazać, w jaki sposób te ograniczenia wynikają z przepisów prawa i uzasadnionych interesów, a nie opierać się jedynie na własnej ocenie lub niejasnych uzgodnieniach. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy nie może być realizowane w sposób dowolny, lecz musi uwzględniać zasadę proporcjonalności i wyważenie sprzecznych interesów. NSA zakwestionował również argumentację WSA dotyczącą ograniczenia funkcji na nieruchomości skarżącej do usługowej, wskazując, że hałas nie musi determinować funkcji terenu, a w sąsiednich kwartałach dopuszczalne są funkcje mieszkaniowe. Podobnie, brak jasności co do przyczyn zakazu garaży podziemnych, zwłaszcza w kontekście dopuszczenia kondygnacji usługowych. Jednocześnie NSA uznał za niezasadne zarzuty dotyczące sposobu łącznego rozpatrywania uwag do projektu planu oraz częściowego ponownego wyłożenia projektu planu. Sąd stwierdził, że rozpatrzenie uwag, nawet w jednym głosowaniu, może być indywidualne, jeśli uzasadnienie uchwały jasno odnosi się do każdej z nich. Brak również dowodów na to, że częściowe wyłożenie projektu naruszyło prawo skarżącej spółki. Z uwagi na powyższe, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA, który będzie musiał szczegółowo zbadać kwestie związane z proporcjonalnością ograniczeń nałożonych na nieruchomość skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady proporcjonalności i władztwa planistycznego w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w obszarach o szczególnym znaczeniu (zabytkowych, ścisłe centrum miasta).

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej w Krakowie, ale jego zasady dotyczące proporcjonalności i uzasadnienia ingerencji w prawo własności mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące wysokości zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej oraz zakazu garaży podziemnych naruszają zasadę proporcjonalności i prawo własności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

NSA uznał, że WSA nie dostatecznie zbadał tę kwestię i wymaga ona ponownego wyjaśnienia, wskazując na potencjalne naruszenie zasady proporcjonalności i władztwa planistycznego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie wykazał, w jaki sposób konkretne ograniczenia w MPZP (wysokość zabudowy, powierzchnia biologicznie czynna, zakaz garaży podziemnych) są uzasadnione i proporcjonalne, zwłaszcza w kontekście prawa własności i ochrony zabytków.

Czy ograniczenie funkcji nieruchomości do usługowej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest uzasadnione i proporcjonalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

NSA uznał argumentację WSA za nieprzekonującą, wskazując, że hałas nie musi determinować funkcji terenu, a w sąsiednich kwartałach dopuszczalne są funkcje mieszkaniowe.

Uzasadnienie

NSA zakwestionował powiązanie ograniczenia funkcji usługowej z hałasem i położeniem przy ruchliwej ulicy, wskazując na możliwość zastosowania rozwiązań technicznych oraz istnienie funkcji mieszkaniowych w sąsiedztwie.

Czy sposób rozpatrywania uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (łączne głosowanie, częściowe wyłożenie) narusza procedurę planistyczną?

Odpowiedź sądu

NSA uznał, że sposób rozpatrywania uwag (łączne głosowanie) nie stanowi istotnego naruszenia prawa, jeśli uzasadnienie uchwały jest indywidualne dla każdej uwagi. Częściowe wyłożenie planu również nie narusza prawa, jeśli skarżący nie wykazał, że został pozbawiony możliwości kwestionowania rozwiązań.

Uzasadnienie

NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym łączne głosowanie nad uwagami nie jest wadą, jeśli uchwała indywidualizuje sposób ich rozstrzygnięcia. Brak również dowodów na naruszenie prawa przez częściowe wyłożenie planu.

Czy postanowienie uzgodnieniowe Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ma charakter bezwzględnie wiążący dla organu planistycznego?

Odpowiedź sądu

NSA wskazał, że postanowienie uzgodnieniowe, choć wiążące dla organu planistycznego, może być kwestionowane przez inne podmioty, co oznacza, że nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego w każdym aspekcie.

Uzasadnienie

NSA zauważył, że skoro postanowienie uzgodnieniowe może być kwestionowane, to nie ma ono bezwzględnie wiążącego charakteru, co potwierdza stanowisko skarżącej spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (31)

Główne

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (w tym prawa własności) mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 21 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 18 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 17 § 9-14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 19 § 1-2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Strefy uzupełnienia zabudowy są narzędziem planistycznym pomocnym przy regulowaniu zasad zagospodarowania terenu.

u.p.z.p. art. 65 § 1-2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nie ma podstaw do przenoszenia ustalonych decyzją warunków zabudowy parametrów zabudowy do planu miejscowego.

u.p.z.p. art. 1 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga uwzględniania potrzeb ochrony środowiska, dziedzictwa kulturowego, zabytków, prawa własności i interesu publicznego.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 5 - kontrola legalności aktów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 17 § 12

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 17 § 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 17 § 16

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 18 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 17 § 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

lit. b - uzgodnienie projektu planu z konserwatorem zabytków

u.p.z.p. art. 21 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 31 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 3 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające uzasadnienie przez WSA kwestii naruszenia zasady proporcjonalności i prawa własności w zakresie ustaleń MPZP. • Potencjalne naruszenie zasady proporcjonalności i władztwa planistycznego przy ustalaniu parametrów zabudowy (wysokość, powierzchnia biologicznie czynna, garaże podziemne). • Nieprzekonująca argumentacja WSA dotycząca ograniczenia funkcji nieruchomości do usługowej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące sposobu łącznego rozpatrywania uwag do projektu planu. • Zarzuty dotyczące częściowego ponownego wyłożenia projektu planu. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 17 pkt 16 u.p.z.p. (nieobowiązująca jednostka redakcyjna).

Godne uwagi sformułowania

władztwo planistyczne gminy • zasada proporcjonalności • wyważenie różnych, sprzecznych grup interesów • nie w sposób dowolny • nie ma przesądzającego znaczenia uzyskana dla przedmiotowej nieruchomości decyzja o warunkach zabudowy • pewien "luz decyzyjny" • nie można mówić o nieproporcjonalnym ograniczeniu praw strony skarżącej

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

sędzia

Grzegorz Rząsa

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności i władztwa planistycznego w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w obszarach o szczególnym znaczeniu (zabytkowych, ścisłe centrum miasta)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej w Krakowie, ale jego zasady dotyczące proporcjonalności i uzasadnienia ingerencji w prawo własności mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych zasad planowania przestrzennego i ich wpływu na prawo własności, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i deweloperów. NSA wskazuje na potrzebę rygorystycznego przestrzegania zasady proporcjonalności przez organy planistyczne.

“NSA: Władztwo planistyczne gminy nie jest dowolne – kluczowa zasada proporcjonalności w planowaniu przestrzennym.”

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst