II OSK 2004/25Odrzucenie skargi na pismo ministra brak właściwości sądu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy na pismo Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w którym stwierdzono nieważność umowy o wspólne prowadzenie instytucji kultury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie początkowo odrzucił skargę Gminy, uznając, że spór dotyczy sfery cywilnoprawnej i powinien być rozpatrywany przez sąd powszechny. Następnie, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra, WSA uchylił swoje wcześniejsze postanowienie, uznając skargę kasacyjną za oczywiście uzasadnioną i stwierdzając, że umowa stanowi porozumienie administracyjne należące do właściwości sądu administracyjnego. Ostatecznie jednak, wyrokiem z dnia 28 lutego 2025 r., WSA oddalił skargę Gminy, uznając pismo Ministra za akt lub czynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Gminy, uchylił zaskarżony wyrok WSA i odrzucił skargę Gminy. NSA uznał, że pismo Ministra Kultury nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ stanowi oświadczenie jednej ze stron porozumienia administracyjnego, a spory dotyczące jego ważności lub realizacji należą do drogi sądowej cywilnej. W związku z tym, NSA stwierdził brak właściwości sądu administracyjnego i na podstawie art. 189 p.p.s.a. uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę Gminy, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących porozumień administracyjnych i oświadczeń stron takich porozumień.
Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnego prowadzenia instytucji kultury przez jednostkę samorządu terytorialnego i organ administracji rządowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pismo Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdzające nieważność umowy o wspólne prowadzenie instytucji kultury jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo to nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego, ponieważ stanowi oświadczenie jednej ze stron porozumienia administracyjnego, a spory dotyczące jego ważności lub realizacji należą do drogi sądowej cywilnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że umowa o wspólne prowadzenie instytucji kultury jest porozumieniem administracyjnym, a pismo Ministra jest oświadczeniem jednej ze stron tego porozumienia, a nie władczym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W związku z tym, droga sądowa administracyjna jest niedopuszczalna.
Czy Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek badania z urzędu dopuszczalności skargi przed sądem niższej instancji, nawet jeśli nie wynika to z zarzutów skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA ma obowiązek badania z urzędu, czy przed wojewódzkim sądem administracyjnym prawidłowo nadano sprawie bieg, w tym czy nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.
Uzasadnienie
NSA powołuje się na art. 189 p.p.s.a. oraz uchwałę siedmiu sędziów NSA z 8 grudnia 2009 r. (II GPS 5/09), wskazując, że sąd drugiej instancji ma obowiązek badać z urzędu przesłanki odrzucenia skargi, co ma pierwszeństwo przed rozpoznaniem zarzutów skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Brak właściwości sądu administracyjnego jako podstawa odrzucenia skargi.
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek NSA uchylenia wyroku i odrzucenia skargi, gdy istniały podstawy do odrzucenia skargi przed WSA.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które nie są decyzjami ani postanowieniami.
u.o.p.d.k. art. 21 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
Podstawa prawna dla organizatorów (ministrów, jednostek samorządu terytorialnego) do zawierania umów o wspólne prowadzenie instytucji kultury.
Pomocnicze
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 9
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 9 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 9 lit. h
Ustawa o samorządzie gminnym
k.c. art. 103 § § 1
Kodeks cywilny
u.s.g. art. 92 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 179a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania w przypadku niedopuszczalności drogi sądowej.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo Ministra Kultury nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ dotyczy porozumienia administracyjnego, a nie indywidualnych uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. • Droga sądowa administracyjna jest niedopuszczalna w tej sprawie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy i WSA I instancji, że pismo Ministra jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego. • Argumentacja Gminy dotycząca ważności umowy i jej umocowania w uchwałach Rady Miasta.
Godne uwagi sformułowania
Droga sądowa jest niedopuszczalna. • Pismo to nie jest decyzją, postanowieniem ani – na co wskazywała strona skarżąca i Sąd I instancji – aktem lub czynnością organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. • Porozumienie administracyjne jest oparte na zgodnej woli stron, które je zawierają. Zawarcie tego porozumienia jest dobrowolne. Nie ma w tym przypadku elementu władczego, tym samym nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Paweł Miładowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących porozumień administracyjnych i oświadczeń stron takich porozumień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnego prowadzenia instytucji kultury przez jednostkę samorządu terytorialnego i organ administracji rządowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - właściwości sądu administracyjnego w sporach między organami administracji publicznej, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy sąd administracyjny nie jest właściwy? NSA wyjaśnia granice swojej kognicji w sporach między Gminą a Ministrem.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.