Orzeczenie · 2026-02-04

II OSK 2004/23Oddalenie skargi kasacyjnej rozbiórka budynku 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-04
NSABudowlaneWysokansa
rozbiórkasamowola budowlananadzór budowlanyustawa COVID-19izolatoriumbezprzedmiotowość decyzjiprawo budowlanepostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego. Skarżący twierdzili, że budynek został częściowo rozebrany, a pozostała część przekształcona w prywatne izolatorium na mocy ustawy COVID-19, co miało uczynić pierwotną decyzję rozbiórkową bezprzedmiotową. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia, wskazując, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany w całości, a zmiana sposobu użytkowania nie niweczy tego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielił to stanowisko, podkreślając, że przepisy ustawy COVID-19 nie uchylają obowiązku rozbiórki, a zmiana sposobu użytkowania dotyczy obiektów legalnie wybudowanych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że częściowe wykonanie nakazu rozbiórki i samowolna zmiana sposobu użytkowania nie czynią decyzji rozbiórkowej bezprzedmiotową w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ obowiązek rozbiórki jest niepodzielny i nadal istnieje. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wady uzasadnienia) oraz zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, które nie miały zastosowania w sprawie. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości decyzji administracyjnych w kontekście częściowego wykonania nakazu rozbiórki oraz zastosowania przepisów specustawy COVID-19.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji częściowej rozbiórki i próby obejścia obowiązku rozbiórki poprzez zmianę sposobu użytkowania obiektu w oparciu o przepisy specustawy COVID-19.

Zagadnienia prawne (3)

Czy częściowa rozbiórka budynku i zmiana jego sposobu użytkowania na izolatorium w trybie ustawy COVID-19 powoduje bezprzedmiotowość ostatecznej decyzji nakazującej całkowitą rozbiórkę tego budynku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, częściowa rozbiórka i zmiana sposobu użytkowania nie czynią decyzji nakazującej całkowitą rozbiórkę bezprzedmiotową, ponieważ obowiązek rozbiórki jest niepodzielny i nadal istnieje.

Uzasadnienie

Obowiązek rozbiórki jest niepodzielny. Częściowe wykonanie nakazu nie oznacza jego wykonania w całości. Zmiana sposobu użytkowania obiektu samowolnie wybudowanego lub objętego nakazem rozbiórki nie niweczy tego nakazu. Przepisy ustawy COVID-19 nie uchylają obowiązku rozbiórki.

Czy zmiana sposobu użytkowania budynku na izolatorium w trybie art. 12 ustawy COVID-19 może być uznana za czynność związaną z przeciwdziałaniem COVID-19 w rozumieniu tej ustawy, jeśli dotyczy prywatnych potrzeb?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zmiana sposobu użytkowania dotyczy prywatnych potrzeb i nie ma związku z minimalizacją zagrożenia dla zdrowia publicznego w kontekście pandemii, nie można jej uznać za uzasadniającą zastosowanie art. 12 ustawy COVID-19.

Uzasadnienie

Celem art. 12 ustawy COVID-19 było odformalizowanie procesu budowlanego obiektów niezbędnych do walki z pandemią, a nie wprowadzanie udogodnień dla inwestorów prywatnych. Zastosowanie tego przepisu wymaga związku z przeciwdziałaniem COVID-19 w rozumieniu minimalizacji zagrożenia dla zdrowia publicznego. Prywatne izolatorium dla rodziny nie spełnia tego kryterium.

Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (czynny udział strony w postępowaniu) miało wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazali, że zostali pozbawieni możliwości wyrażenia stanowiska, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Mieli zapewniony czynny udział w postępowaniu.

Uzasadnienie

Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wtedy, gdy strona wykaże, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie skarżący nie wykazali takiego wpływu, a ich aktywność procesowa świadczy o zapewnieniu im czynnego udziału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego.

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 162 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 12 § ust. 1 i 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 71

Prawo budowlane

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 45 § § 1

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Częściowa rozbiórka budynku i zmiana sposobu jego użytkowania na izolatorium nie czynią decyzji nakazującej całkowitą rozbiórkę bezprzedmiotową. • Obowiązek rozbiórki jest niepodzielny i musi zostać wykonany w całości. • Zmiana sposobu użytkowania obiektu samowolnie wybudowanego lub objętego nakazem rozbiórki nie niweczy tego nakazu. • Przepisy ustawy COVID-19 nie uchylają obowiązku rozbiórki, a ich zastosowanie wymaga związku z przeciwdziałaniem pandemii w celu ochrony zdrowia publicznego, a nie prywatnych interesów.

Odrzucone argumenty

Decyzja nakazująca rozbiórkę stała się bezprzedmiotowa z powodu częściowej rozbiórki i przekształcenia budynku w izolatorium na mocy ustawy COVID-19. • Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wadliwe (naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.). • Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej (art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 o.p.).

Godne uwagi sformułowania

Zaaprobowanie poglądu strony skarżącej, jakoby realizacja prywatnego izolatorium w obiekcie objętym nakazem rozbiórki niweczyła ów nakaz, bez wątpienia korzystnego z punktu widzenia ich interesów, jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. • Samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym. • Obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem niepodzielnym. • Wykładnia rozszerzająca art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie jest dopuszczalna, ponieważ przepis ten stanowi odstępstwo od zasady ogólnej postępowania administracyjnego, tj. wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Anna Szymańska

członek

Tomasz Bąkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości decyzji administracyjnych w kontekście częściowego wykonania nakazu rozbiórki oraz zastosowania przepisów specustawy COVID-19."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji częściowej rozbiórki i próby obejścia obowiązku rozbiórki poprzez zmianę sposobu użytkowania obiektu w oparciu o przepisy specustawy COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do prób obejścia prawa poprzez powoływanie się na przepisy specustawy, nawet jeśli dotyczy to budynków z nakazem rozbiórki. Pokazuje też, że nawet częściowe wykonanie obowiązku nie zawsze prowadzi do jego wygaśnięcia.

“Czy budowa prywatnego izolatorium uratuje budynek przed rozbiórką? NSA odpowiada.”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst