II OSK 1887/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o pobyt czasowy złożonego przez obywatela Federacji Rosyjskiej. WSA w Gliwicach uznał, że organ dopuścił się bezczynności, nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy i nie stosując przepisów specustawy ukraińskiej, które według sądu pierwszej instancji nie miały zastosowania do obywatela Rosji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty Wojewody za zasadne. Kluczową kwestią była wykładnia art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. NSA przyjął ugruntowane w swoim orzecznictwie stanowisko, że przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym. Sąd podkreślił, że przepisy te wprowadzają czasowe ograniczenie prawa do sądu w uzasadnionych okolicznościach kryzysowych i nie naruszają Konstytucji ani prawa UE. W związku z tym, w okresie obowiązywania art. 100d ustawy, terminy na załatwienie spraw nie biegły, co wykluczało stwierdzenie bezczynności organu. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i zobowiązania do wydania aktu, a w tej części oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono z uwzględnieniem rozbieżności w wykładni przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszenia terminów postępowań w sprawach pobytowych i ich zastosowanie do wszystkich cudzoziemców.
Ocena proporcjonalności ograniczeń prawa do sądu może ulec zmianie w przypadku istotnej zmiany okoliczności kryzysowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, dotyczące zawieszenia terminów postępowań w sprawach pobytowych, mają zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy, czy do wszystkich cudzoziemców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy te używają pojęcia 'cudzoziemiec' bez wskazania narodowości, co oznacza, że mają zastosowanie do każdej osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego. Orzecznictwo NSA jest w tym zakresie jednolite.
Czy w okresie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o pobyt czasowy złożonego przez cudzoziemca innego niż obywatel Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ w okresie obowiązywania art. 100d ustawy terminy na załatwienie spraw nie biegły.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 100d ust. 1 ustawy, terminy na załatwienie spraw nie biegły, a ust. 4 stanowi, że zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem w tym okresie nie może być podstawą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wprowadzające czasowe ograniczenia prawa do sądu, są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym KPP, ani art. 6 i 13 EKPCz.
Uzasadnienie
Ograniczenia te są czasowe, dotyczą wąskiego zakresu spraw i są uzasadnione sytuacją kryzysową. Nie są dowolne i spełniają test proporcjonalności, pod warunkiem trwania nadzwyczajnych okoliczności.
Przepisy (36)
Główne
u.p.o.u. art. 100d § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Terminy na załatwienie spraw nie biegły w okresie obowiązywania przepisu.
u.p.o.u. art. 100d § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania art. 100d nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.
Pomocnicze
u.p.o.u. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100c § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100c § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100c § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100d § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100d § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 112a § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Definicja 'cudzoziemca'.
u.o.c. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 105 § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 106 § 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § 2
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 149 § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § 2
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 2
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 188
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 207 § 2
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. • W okresie obowiązywania art. 100d ustawy terminy na załatwienie spraw nie biegły, co wyklucza stwierdzenie bezczynności organu. • Ograniczenia prawa do sądu wynikające z art. 100c i 100d są proporcjonalne i uzasadnione sytuacją kryzysową.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie przyjął, że art. 100c i 100d ustawy o pomocy dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy. • WSA błędnie stwierdził bezczynność organu, mimo że terminy postępowań były zawieszone na mocy specustawy ukraińskiej. • WSA błędnie nie zastosował przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy.
Godne uwagi sformułowania
przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa • w analizowanych przepisach art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy mówi się o 'cudzoziemcu', bez wskazania jego narodowości lub przynależności państwowej, a nie np. 'obywatelu Ukrainy' • rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności • gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa • w okresie obowiązywania tego przepisu terminy na załatwienie spraw nie biegły (art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej), a tym samym nie można mówić o bezczynności organu
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszenia terminów postępowań w sprawach pobytowych i ich zastosowanie do wszystkich cudzoziemców."
Ograniczenia: Ocena proporcjonalności ograniczeń prawa do sądu może ulec zmianie w przypadku istotnej zmiany okoliczności kryzysowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej, która ma szerokie zastosowanie w sprawach cudzoziemców ubiegających się o pobyt w Polsce. Wykładnia NSA jest kluczowa dla praktyki prawniczej.
“Specustawa ukraińska dotyczy wszystkich cudzoziemców? NSA rozstrzyga kluczową kwestię w sprawach pobytowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.