II OSK 1857/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Y. V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Decyzją tą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Wojewody Mazowieckiego o uchyleniu wcześniejszej decyzji o uznaniu skarżącej za obywatela polskiego i odmowie przyznania tego obywatelstwa. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie szeregu przepisów procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej, a także Konstytucji RP, w tym art. 34 ust. 2 Konstytucji, twierdząc, że obywatelstwo można utracić jedynie przez zrzeczenie się. Podniosła również zarzuty dotyczące błędnej wykładni i zastosowania art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim, kwestionując istnienie zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bada nieważność postępowania, której w tym przypadku nie stwierdzono. Odnosząc się do zarzutów, NSA uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 w zw. z art. 106 § 5 k.p.a., wskazując, że informacje Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydane w trybie art. 36 ust. 2 ustawy o obywatelstwie nie podlegają rygorom art. 106 k.p.a. Sąd stwierdził również, że ograniczenie dostępu do informacji niejawnych było proporcjonalne i nie naruszało praw strony, zwłaszcza że z materiałami tymi zapoznali się sędziowie. NSA odrzucił także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o gromadzeniu i ocenie dowodów, wskazując na specyfikę postępowania z udziałem informacji niejawnych. W kwestii art. 34 ust. 2 Konstytucji RP, Sąd wyjaśnił, że przepis ten dotyczy sytuacji po nabyciu obywatelstwa i nie wyłącza możliwości wzruszenia decyzji o jego przyznaniu z powodu wad prawnych, ale nie pozwala na uchylenie decyzji z powodu późniejszego zagrożenia dla bezpieczeństwa. NSA uznał, że przyznanie obywatelstwa wymaga szczególnej ostrożności i że ustalenia organów o zagrożeniu dla bezpieczeństwa państwa, oparte na informacjach niejawnych, nie budzą wątpliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania obywatelstwa polskiego w kontekście zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, stosowania informacji niejawnych w postępowaniu administracyjnym oraz wykładni art. 34 ust. 2 Konstytucji RP.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z informacjami niejawnymi i zagrożeniem dla bezpieczeństwa państwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy informacje niejawne dotyczące zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji o uznaniu za obywatela polskiego, nawet jeśli strona nie miała do nich dostępu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ograniczenie dostępu do informacji niejawnych jest dopuszczalne w celu ochrony bezpieczeństwa państwa, pod warunkiem, że z materiałami tymi zapoznali się sędziowie, a strona została poinformowana o istocie okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacje Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, nawet niejawne, mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia w sprawie obywatelstwa, a ich nieudostępnienie stronie jest proporcjonalne i nie narusza praw strony, jeśli sędziowie mieli do nich dostęp.
Czy art. 34 ust. 2 Konstytucji RP (zakaz pozbawienia obywatelstwa poza zrzeczeniem się) wyłącza możliwość uchylenia decyzji o uznaniu za obywatela polskiego z powodu wad prawnych lub późniejszego zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 34 ust. 2 Konstytucji RP dotyczy trwałości obywatelstwa po jego nabyciu i nie wyłącza możliwości wzruszenia decyzji o jego przyznaniu z powodu wad procesowych lub materialnoprawnych, ale nie pozwala na uchylenie decyzji z powodu późniejszego zagrożenia dla bezpieczeństwa.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zasada trwałości obywatelstwa nie chroni przed uchyleniem decyzji o jego przyznaniu z powodu wad prawnych, ale nie pozwala na uchylenie decyzji z powodu późniejszego zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa.
Jak interpretować pojęcia 'zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego' w kontekście art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Są to zwroty niedookreślone wymagające szczególnej ostrożności w ocenie, a przyznanie obywatelstwa polskiego wymaga spełnienia szczególnie wysokich wymogów przez osobę ubiegającą się.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa wymaga ostrożności, a przyznanie obywatelstwa jest szczególnym uprawnieniem wymagającym spełnienia wysokich wymogów, a ustalenia organów o zagrożeniu nie budziły wątpliwości.
Przepisy (31)
Główne
u.o.p. art. 31 § pkt 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
Pojęcia 'zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego' mają charakter zwrotów niedookreślonych wymagających szczególnej ostrożności w ocenie. Przyznanie obywatelstwa polskiego wymaga spełnienia szczególnie wysokich wymogów przez osobę ubiegającą się.
p.u.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 34 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie. Zasada ta nie wyłącza możliwości zastosowania trybów nadzwyczajnych przewidzianych w k.p.a. ze względu na poważną wadliwość decyzji.
Pomocnicze
u.o.p. art. 30
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
u.o.p. art. 36 § ust. 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
Informacje gromadzone przez odpowiednie służby dotyczące zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa nie podlegają rygorom art. 106 k.p.a.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.u.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stosuje się, jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego (art. 7a § 2 pkt 1 k.p.a.).
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ uprawniony do odstąpienia w części dotyczącej informacji niejawnych od uzasadnienia decyzji (art. 11 ustawy o obywatelstwie).
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106 § § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 74 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pismo opatrzone klauzulą 'tajne' nie mogło być udostępnione stronie.
Konstytucja RP art. 51 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 37 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 37 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacje niejawne mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia w sprawie obywatelstwa, a ich nieudostępnienie stronie jest dopuszczalne w celu ochrony bezpieczeństwa państwa. • Art. 34 ust. 2 Konstytucji RP nie wyłącza możliwości uchylenia decyzji o przyznaniu obywatelstwa z powodu wad prawnych. • Przyznanie obywatelstwa polskiego wymaga spełnienia szczególnie wysokich wymogów, a ocena zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa jest uzasadniona.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych k.p.a. i p.p.s.a. poprzez brak wnikliwej kontroli legalności decyzji. • Naruszenie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i nieuchylenie decyzji, mimo braku pouczenia o zażaleniu. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 2 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi, mimo sprzeczności decyzji z Konstytucją. • Błędna wykładnia i zastosowanie art. 31 pkt 2 w zw. z art. 30 ustawy o obywatelstwie, w sytuacji braku obiektywnych dowodów zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa. • Naruszenie art. 34 ust. 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Obywatelstwo to szczególna więź prawna osoby z państwem. • Przyznanie obywatelstwa polskiego stanowi bowiem szczególne uprawnienie, które wymaga konsekwentnie spełnienia szczególnie wysokich wymogów przez osobę ubiegającą się o to prawo.
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
członek
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania obywatelstwa polskiego w kontekście zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, stosowania informacji niejawnych w postępowaniu administracyjnym oraz wykładni art. 34 ust. 2 Konstytucji RP."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z informacjami niejawnymi i zagrożeniem dla bezpieczeństwa państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy obywatelstwa i bezpieczeństwa państwa, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym. Wykorzystanie informacji niejawnych w postępowaniu administracyjnym jest kwestią budzącą zainteresowanie.
“Obywatelstwo polskie odmówione z powodu zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa – NSA rozstrzyga w oparciu o informacje niejawne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.