Orzeczenie · 2025-11-27

II OSK 180/25Oddalenie skargi kasacyjnej grzywna przymusowa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnagrzywna w celu przymuszeniaumorzenie grzywnyobowiązek niepieniężnynadzór budowlanyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjistan faktycznyocena dowodówutrata prawa własności

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.T. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy odmowę umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona w związku z egzekucją obowiązku budowlanego. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a. w zw. z u.p.e.a. oraz K.p.a., argumentując, że grzywna powinna zostać umorzona z uwagi na wykonanie obowiązku lub jego bezprzedmiotowość wynikającą z utraty prawa własności nieruchomości. NSA uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że podstawą umorzenia grzywny w celu przymuszenia jest wyłącznie wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym (art. 125 § 1 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie ustalono, że obowiązek nie został wykonany w całości, co wykluczało zastosowanie art. 125 § 1 u.p.e.a. Sąd wskazał również, że utrata prawa własności nieruchomości, choć mogła uczynić dalsze działania niemożliwymi, nie stanowi ustawowej przesłanki do umorzenia grzywny. Wniosek dowodowy dotyczący zmiany właściciela nieruchomości został uznany za spóźniony i nieistotny dla oceny legalności postanowienia organu wydanego przed datą tych zdarzeń. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. w zakresie ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów również nie znalazły potwierdzenia, gdyż sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że postępowanie wyjaśniające było wystarczające do stwierdzenia niewykonania obowiązku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłej interpretacji przesłanek umorzenia grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, zgodnie z którą kluczowe jest wykonanie obowiązku, a inne okoliczności, jak utrata prawa własności, nie są wystarczające.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją administracyjną i grzywną w celu przymuszenia, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu, gdy obowiązek, do którego wykonania miała przymuszać, został wykonany lub stał się niemożliwy do wykonania na skutek utraty prawa własności nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu wyłącznie w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Utrata prawa własności nieruchomości nie stanowi ustawowej przesłanki do umorzenia grzywny.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 125 § 1 u.p.e.a. jednoznacznie wiąże umorzenie grzywny z wykonaniem obowiązku. W sprawie ustalono, że obowiązek nie został wykonany w całości. Argument o niemożności wykonania obowiązku z powodu utraty prawa własności nie mieści się w ustawowej przesłance umorzenia.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i materiał dowodowy w zakresie wykonania obowiązku podlegającego egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że postępowanie wyjaśniające było wystarczające do stwierdzenia niewykonania obowiązku w całości, a ocena materiału dowodowego nie była dowolna.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA trafnie wskazał na ustalenia organów, z których wynikało niewykonanie obowiązku w całości. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. ani art. 80 K.p.a., uznając, że skarżący kasacyjnie jedynie przeciwstawiał własną interpretację dowodom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną P.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 125 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten wiąże skutek w postaci umorzenia grzywny z jedną przesłanką, czyli z wykonaniem obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W konsekwencji ocena legalności odmowy umorzenia grzywny sprowadza się do ustalenia, czy obowiązek ten został wykonany w całości.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 7 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Sąd pierwszej instancji trafnie powiązał ten przepis z art. 125 § 1 u.p.e.a., wskazując, że umorzenie grzywny jest konsekwencją wykonania obowiązku, ponieważ wówczas odpada potrzeba przymuszania zobowiązanego.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Grzywna powinna podlegać umorzeniu z uwagi na wykonanie obowiązków, do których wykonania miała przymuszać. • Grzywna powinna podlegać umorzeniu z uwagi na utratę możliwości realizacji dalszych obowiązków na skutek odjęcia prawa własności nieruchomości. • Obowiązek pieniężny nałożony w postaci grzywny stał się bezprzedmiotowy, jako niemożliwy do wykonania. • Organy i sąd pierwszej instancji nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie wykonania obowiązków i następczej niemożności ich dokończenia. • Ocena materiału dowodowego była dowolna i wybiórcza.

Godne uwagi sformułowania

grzywna powinna podlegać umorzeniu: z uwagi na wykonanie obowiązków, do których wykonania miała przymuszać grzywna • skarżący kasacyjnie utracił możliwość realizacji jakichkolwiek dalszych obowiązków, w jakiejkolwiek dalszej części, na skutek odjęcia prawa własności nieruchomości • nie istnieje przedmiot przymuszenia i przymuszanie stało się bezprzedmiotowe • obowiązek pieniężny nałożony na skarżącego w postaci grzywny [...] stał się bezprzedmiotowy, jako niemożliwy do wykonania, a prawo nie powinno przewidywać utrzymywania obowiązków niemożliwych do wykonania • brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie wykonania nałożonych (podlegających egzekucji) obowiązków i stopnia ich realizacji, a także następczej niemożności dokończenia realizacji nałożonych obowiązków wobec egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości • dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie następczej niemożności wykonania egzekwowanego obowiązku • Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. • Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo odmówiły P.T. umorzenia grzywny w celu przymuszenia [...] nałożonej w związku z egzekucją obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a w konsekwencji, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie oddalił skargę. • Przepis ten wiąże skutek w postaci umorzenia z jedną przesłanką, czyli z wykonaniem obowiązku określonego w tytule wykonawczym. […]

Skład orzekający

Jan Szuma

sprawozdawca

Jerzy Stankowski

sędzia

Wojciech Mazur

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przesłanek umorzenia grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, zgodnie z którą kluczowe jest wykonanie obowiązku, a inne okoliczności, jak utrata prawa własności, nie są wystarczające."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją administracyjną i grzywną w celu przymuszenia, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od egzekucji administracyjnej, ponieważ precyzuje warunki umorzenia grzywny w celu przymuszenia, co jest częstym problemem praktycznym.

“Kiedy grzywna w celu przymuszenia przestaje być należna? NSA wyjaśnia kluczowe warunki umorzenia.”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst