Orzeczenie · 2023-02-22

II OSK 1689/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-02-22
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypowrótzakaz wjazduprawo administracyjnesąd administracyjnyprawo unijnestan faktycznyzmiana okoliczności

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzję o zobowiązaniu obywatela Ukrainy do powrotu i orzekł zakaz wjazdu. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wybuchu wojny w Ukrainie, która nastąpiła po wydaniu decyzji, powołując się na przepisy prawa unijnego i krajowego. NSA uznał jednak, że WSA naruszył podstawową zasadę orzekania przez sądy administracyjne, która nakazuje badać stan faktyczny istniejący w chwili wydania zaskarżonego aktu. Sąd podkreślił, że przepisy krajowe (art. 330 ust. 1 pkt 3 i art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) pozwalają na uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, ale nie uprawniają sądu do oparcia wyroku na okolicznościach powstałych po wydaniu decyzji. Ponadto, NSA zauważył, że WSA nie zbadał zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa do życia prywatnego i rodzinnego oraz praw dziecka, co uniemożliwiło dostateczne wyjaśnienie istoty sprawy. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady orzekania przez sądy administracyjne według stanu faktycznego z chwili wydania aktu, nawet w sprawach dotyczących cudzoziemców i ich sytuacji życiowej, a także podkreślenie obowiązku sądu pierwszej instancji do zbadania wszystkich zarzutów skargi.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany okoliczności po wydaniu decyzji administracyjnej i nie wyklucza możliwości wszczęcia nowego postępowania administracyjnego w oparciu o te nowe okoliczności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny może oprzeć wyrok uwzględniający skargę na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na okolicznościach faktycznych, które zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny orzeka według stanu faktycznego istniejącego w chwili podjęcia zaskarżonego aktu. Choć przepisy krajowe pozwalają na uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, nie uprawniają one sądu do odstąpienia od tej zasady w wyroku sądowoadministracyjnym.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zasada orzekania według stanu faktycznego z chwili wydania aktu jest fundamentalna dla kontrolnej funkcji sądownictwa administracyjnego. Powołane przepisy prawa krajowego i unijnego nie stanowią podstawy do odstąpienia od tej zasady w sprawach o powrót cudzoziemców, a charakterystyka środków zaskarżenia w sprawach o ochronę międzynarodową (ex nunc) nie jest przenoszalna na sprawy o powroty.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa do życia prywatnego i rodzinnego oraz praw dziecka w kontekście decyzji o zobowiązaniu do powrotu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie odniósł się do tych zarzutów ani do załączonych do skargi dokumentów, co uniemożliwiło dostateczne wyjaśnienie istoty sprawy.

Uzasadnienie

NSA zauważył, że WSA pominął kluczowe zarzuty skargi dotyczące naruszenia praw osobistych i rodzinnych skarżącego oraz jego dziecka, a także nie zbadał dowodów przedstawionych na ich poparcie. W związku z tym, NSA uznał, że sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA. NSA uznał, że WSA nieprawidłowo oparł się na okolicznościach faktycznych powstałych po wydaniu decyzji i nie zbadał wszystkich zarzutów skargi.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

u.o.c. art. 302 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 330 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 348

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 356 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p.o.U. art. 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.o.U. art. 2

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa, opierając wyrok na okolicznościach faktycznych powstałych po wydaniu zaskarżonej decyzji. • Sąd pierwszej instancji nie zbadał zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa do życia prywatnego i rodzinnego oraz praw dziecka.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne orzekają według stanu faktycznego istniejącego w chwili podjęcia zaskarżonego aktu • charakterystyczna jest różnica w sformułowaniu przepisów prawa Unii Europejskiej w zakresie zapewnienia skutecznego środka zaskarżenia w sprawach dotyczących udzielenia cudzoziemcom ochrony międzynarodowej oraz w sprawach dotyczących powrotów cudzoziemców.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący

Zdzisław Kostka

sprawozdawca

Grzegorz Antas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady orzekania przez sądy administracyjne według stanu faktycznego z chwili wydania aktu, nawet w sprawach dotyczących cudzoziemców i ich sytuacji życiowej, a także podkreślenie obowiązku sądu pierwszej instancji do zbadania wszystkich zarzutów skargi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany okoliczności po wydaniu decyzji administracyjnej i nie wyklucza możliwości wszczęcia nowego postępowania administracyjnego w oparciu o te nowe okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie imigracyjnym – czy sąd może uwzględnić nowe okoliczności życiowe po wydaniu decyzji. Pokazuje to złożoność prawa i potrzebę dokładnego badania wszystkich aspektów sprawy przez sądy.

Czy sąd może zignorować wojnę? NSA wyjaśnia, kiedy nowe okoliczności życiowe wpływają na decyzje o powrocie cudzoziemców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst