II OSK 1689/21Zobowiązanie do powrotu nielegalny pobyt brak tytulu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. B., obywatelki Królestwa Tajlandii, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP. Postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu zostało wszczęte po tym, jak Komendant Placówki Straży Granicznej ustalił, że cudzoziemka przebywa w Polsce bez ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do pobytu, po tym jak jej poprzednie zezwolenia wygasły, a kolejny wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy został pozostawiony bez rozpoznania przez Wojewodę Mazowieckiego z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Szef Urzędu utrzymał w mocy decyzję o zobowiązaniu do powrotu, stwierdzając brak podstaw do odstąpienia od tej decyzji. WSA w Warszawie oddalił skargę, wskazując, że postępowanie w sprawie zezwolenia na pobyt jest odrębne od postępowania o zobowiązanie do powrotu i że w dniu kontroli cudzoziemka nie posiadała legalnego tytułu pobytowego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu jest decyzją związaną, a organ nie ma uznania w jej wydaniu, jeśli zachodzą przesłanki z art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 303 tej ustawy. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż kwestie związane z nieuzupełnieniem braków formalnych wniosku o zezwolenie na pobyt nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu o zobowiązanie do powrotu, a sama skarżąca nie wykazała, aby doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie odrębności postępowań dotyczących zezwoleń na pobyt i decyzji o zobowiązaniu do powrotu, a także charakteru decyzji o zobowiązaniu do powrotu jako decyzji związanej.
Dotyczy specyficznej sytuacji nielegalnego pobytu wynikającego z nieuzupełnienia braków formalnych wniosku o zezwolenie na pobyt.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, zakończone pozostawieniem wniosku bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, może być przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy jest odrębne od postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu i nie może być przedmiotem oceny innego organu administracji publicznej, z wyłączeniem organów prowadzących postępowanie odwoławcze w tej konkretnej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przyjęcie innej wykładni prowadziłoby do naruszenia zasady res iudicata oraz przepisów k.p.a. Organ prowadzący postępowanie o zobowiązanie do powrotu ma obowiązek ustalić, czy zachodzą przesłanki do wydania takiej decyzji, a nie badać poprawność rozstrzygnięć innych organów.
Czy brak ważnego dokumentu pobytowego, wynikający z pozostawienia wniosku o zezwolenie na pobyt bez rozpoznania, stanowi obligatoryjną przesłankę do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach (pobyt bez wymaganego dokumentu) i nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 303 ustawy, organ ma obowiązek wydać decyzję o zobowiązaniu do powrotu.
Uzasadnienie
Decyzja o zobowiązaniu do powrotu jest decyzją związaną. Organ nie ma uznania w jej wydaniu, jeśli zmaterializował się stan faktyczny określony w art. 302 ust. 1 ustawy, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od wydania decyzji.
Czy naruszenie przepisów k.p.a. (np. art. 7, 8, 77 § 1) w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na pobyt może skutkować uchyleniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenia te dotyczyły odrębnego postępowania i nie miały wpływu na ustalenie stanu faktycznego w sprawie zobowiązania do powrotu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że argumenty dotyczące przyczyn pozostawienia wniosku o zezwolenie na pobyt bez rozpoznania są nieistotne w postępowaniu o zobowiązanie do powrotu, ponieważ nie mogły być przedmiotem oceny w tym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
u.c. art. 302 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanka zobowiązania do powrotu z uwagi na przebywanie na terytorium RP bez wymaganego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu.
Pomocnicze
u.c. art. 303 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Okoliczności uzasadniające odstąpienie od zobowiązania cudzoziemca do powrotu (np. względy humanitarne).
u.c. art. 108 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Konsekwencje złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i brak uzupełnienia braków formalnych.
k.p.a. art. 64 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada legalizmu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada działania organów dla słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek udowodnienia okoliczności faktycznych.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 77 § 1 k.p.a.) poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji, mimo że wina niedopełnienia formalności nie leżała po stronie skarżącej. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, niewyjaśniające, dlaczego pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest nieistotne. • Naruszenie prawa materialnego (art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 315 ust. 1 w zw. z art. 318 ust. 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zaistniały przesłanki do zobowiązania do powrotu i nie zaistniały przesłanki do udzielenia zgody ze względów humanitarnych.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy jest postępowaniem odrębnym wobec postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu. • Decyzja o zobowiązaniu do powrotu jest decyzją związaną. • Organom nie pozostawiono zatem uznania, czy w razie zajścia okoliczności określonych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach można zastosować ten środek prawny, kierując się np. względami słuszności.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Małgorzata Miron
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odrębności postępowań dotyczących zezwoleń na pobyt i decyzji o zobowiązaniu do powrotu, a także charakteru decyzji o zobowiązaniu do powrotu jako decyzji związanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nielegalnego pobytu wynikającego z nieuzupełnienia braków formalnych wniosku o zezwolenie na pobyt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady prawa cudzoziemców i postępowania administracyjnego, pokazując, jak formalne uchybienia mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak decyzja o powrocie.
“Nieuzupełnione braki formalne wniosku o pobyt mogą skutkować decyzją o powrocie. NSA wyjaśnia, dlaczego postępowania są odrębne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.