II OSK 1627/18Odmowa wjazdu ochrona międzynarodową postępowanie wyjaśniające 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie wjazdu na terytorium Polski dla obywatelki Federacji Rosyjskiej, E. D. Cudzoziemka na granicy nie posiadała ważnej wizy ani innego dokumentu uprawniającego do wjazdu. Zadeklarowała cel wjazdu związany z problemami rodzinnymi i chęcią spokojnego życia w Polsce. Organy Straży Granicznej odmówiły jej wjazdu, uznając, że nie spełnia warunków, a jej deklaracje nie wskazywały na zamiar ubiegania się o ochronę międzynarodową. WSA uchylił decyzje organów, stwierdzając, że nie wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego, a sporządzona notatka urzędowa była zbyt lakoniczna. NSA oddalił skargę kasacyjną KGSG, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, pozwalający na zawężenie postępowania wyjaśniającego, może być stosowany jedynie w wyjątkowych sytuacjach, a organ musi udokumentować brak wątpliwości. W tej sprawie, wobec posiadania przez cudzoziemkę częściowo wypełnionego formularza wniosku o ochronę międzynarodową i sprzecznych twierdzeń, organy nie wykazały braku wątpliwości, a sporządzona notatka była niewystarczająca. NSA odrzucił również wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE, uznając, że sprawa dotyczy wykładni prawa krajowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego w sprawach odmowy wjazdu cudzoziemców, znaczenie udokumentowania wątpliwości organu, obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu na granicy i procedury związanej z ochroną międzynarodową.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji może ograniczyć postępowanie wyjaśniające w sprawie odmowy wjazdu do kontroli dokumentów, jeśli istnieją wątpliwości co do celu wjazdu cudzoziemca, zwłaszcza gdy cudzoziemiec posiada częściowo wypełniony wniosek o ochronę międzynarodową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach pozwala na takie zawężenie jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy okoliczności nie budzą wątpliwości. Organ powinien przeprowadzić choćby ograniczone postępowanie wyjaśniające i udokumentować je.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że posiadanie przez cudzoziemkę częściowo wypełnionego wniosku o ochronę międzynarodową i jej twierdzenia o problemach rodzinnych budziły wątpliwości co do celu wjazdu, co wymagało przeprowadzenia szerszego postępowania wyjaśniającego niż tylko kontrola dokumentów. Lakoniczna notatka urzędowa nie była wystarczającym dowodem braku wątpliwości.
Czy notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza Straży Granicznej podczas kontroli granicznej jest wystarczającym dowodem do stwierdzenia braku wątpliwości co do spełnienia przesłanek odmowy wjazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli notatka jest lakoniczna i nie pozwala na odtworzenie przebiegu rozmowy oraz wyjaśnienie wątpliwości, zwłaszcza w kontekście deklaracji cudzoziemki o chęci złożenia wniosku o ochronę międzynarodową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że notatka urzędowa była zbyt lakoniczna i nie odzwierciedlała w sposób umożliwiający kontrolę, czy cudzoziemka faktycznie nie deklarowała zamiaru złożenia wniosku o ochronę międzynarodową. Brak szczegółowego udokumentowania rozmowy uniemożliwił weryfikację stanowiska organu.
Czy pełnomocnik cudzoziemca powinien mieć możliwość udziału w czynnościach prowadzonych na "drugiej linii kontroli" podczas odprawy granicznej?
Odpowiedź sądu
Tak, co do zasady, czynności tak istotne jak rozpytanie czy przesłuchanie cudzoziemca na granicy, dla zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, powinny odbywać się przy udziale jego pełnomocnika, jeżeli został ustanowiony i jest obecny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choć specyfika postępowania na granicy wymaga pewnych ograniczeń, to czynności kluczowe dla ustalenia stanu faktycznego powinny być prowadzone z udziałem pełnomocnika, o ile został ustanowiony i jest obecny, aby zapewnić czynny udział strony.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
u.o.c. art. 34 § ust. 1 i 2
Ustawa o cudzoziemcach
Zawężenie postępowania wyjaśniającego wyłącznie do kontroli dokumentów może być stosowane jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy okoliczności nie budzą wątpliwości. Organ powinien przeprowadzić choćby ograniczone postępowanie wyjaśniające i udokumentować je.
Kodeks graniczny Schengen art. 14
Reguluje formę decyzji o odmowie wjazdu i termin jej wykonalności.
u.o.u.o. art. 28 § ust. 1
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Określa sytuacje, w których organ Straży Granicznej nie może przyjąć wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.
u.o.u.o. art. 28 § ust. 2
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Określa sytuacje, w których organ Straży Granicznej informuje o terminie i miejscu przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 67 § § 1 i § 2 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące przesłuchania strony.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące przesłuchania strony, w tym pouczenie o odpowiedzialności karnej.
Kodeks graniczny Schengen art. 8
Dotyczy czynności prowadzonych na drugiej linii kontroli.
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA i przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania przez WSA.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w sprawie odmowy wjazdu, a sporządzona notatka urzędowa była zbyt lakoniczna, aby stwierdzić brak wątpliwości co do celu wjazdu cudzoziemki. • Posiadanie przez cudzoziemkę częściowo wypełnionego wniosku o ochronę międzynarodową budziło wątpliwości co do jej rzeczywistych intencji, co wymagało dalszych czynności wyjaśniających.
Odrzucone argumenty
Argumentacja KGSG, że notatka urzędowa była wystarczająca i że nie było obowiązku dopuszczania pełnomocnika do czynności na drugiej linii kontroli. • Argumentacja KGSG, że cudzoziemka nie zadeklarowała w sposób bezpośredni woli złożenia wniosku o ochronę międzynarodową.
Godne uwagi sformułowania
Przewidziane w art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach jeszcze dalej idące zawężenie postępowania wyjaśniającego wyłącznie do kontroli posiadanych przez cudzoziemca dokumentów może być stosowane jedynie w wyjątkowych sytuacjach. • Aby stwierdzić, że zaistniały niebudzące wątpliwości okoliczności, o których mowa w art. 34 ust. 2, organ administracji powinien przeprowadzić choćby ograniczone postępowanie wyjaśniające i udokumentować je w sposób umożliwiający kontrolę. • Sporządzona notatka ma charakter bardzo lakoniczny a jej zapis nie może zostać uznany za jednoznaczny.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Małgorzata Miron
sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego w sprawach odmowy wjazdu cudzoziemców, znaczenie udokumentowania wątpliwości organu, obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu na granicy i procedury związanej z ochroną międzynarodową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców na granicy i obowiązkami organów państwowych w zakresie postępowania wyjaśniającego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie czynności i jak drobne błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Granica, wniosek o azyl i lakoniczna notatka: dlaczego sąd uchylił decyzję o odmowie wjazdu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.