II OSK 16/25Uchylenie wyroku zezwole na pobyt rezydenta długoterminowego UE
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D.H., obywatela Ukrainy, na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził przewlekłość postępowania, zobowiązał Wojewodę do wydania aktu administracyjnego w terminie 60 dni i uznał, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach, wskazując na brak właściwego zorganizowania postępowania przez organ i niewielką liczbę podjętych czynności w ciągu 11 miesięcy. Sąd odrzucił argumentację Wojewody o zastosowaniu ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, uznając, że jej przepisy nie mają zastosowania w tej konkretnej sprawie, gdyż pobyt strony nie był związany z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. Wojewoda Dolnośląski złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Argumentował, że ustawa ta wstrzymuje bieg terminów załatwiania spraw w określonym okresie, co uniemożliwia stwierdzenie przewlekłości i rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd II instancji podzielił stanowisko, że art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie generalne do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od powodu ich pobytu w Polsce, i wstrzymuje bieg terminów załatwiania spraw w okresie jego obowiązywania. W związku z tym, Sąd uznał, że Wojewoda nie prowadził postępowania przewlekle w rozumieniu przepisów, a Sąd I instancji wadliwie zinterpretował i zastosował przepisy prawa. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia przewlekłości i zobowiązania do wydania aktu, a w tym zakresie oddalił skargę. Skargę kasacyjną w pozostałej części oddalono. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczących wstrzymania biegu terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców oraz stosowania przepisów o przewlekłości postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i może być mniej relewantne po wygaśnięciu tych przepisów. Kwestia proporcjonalności przedłużenia stosowania art. 100d po 30 czerwca 2024 r. może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (art. 100d) wstrzymuje bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących zezwoleń na pobyt dla wszystkich cudzoziemców, nawet jeśli ich pobyt nie jest bezpośrednio związany z konfliktem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie generalne do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości i powodu pobytu w Polsce, wstrzymując bieg terminów załatwiania spraw w okresie jego obowiązywania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadza ogólne, czasowe rozwiązanie dotyczące biegów terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców, mające na celu usprawnienie pracy służb migracyjnych w obliczu nadzwyczajnych okoliczności. Interpretacja ta jest ugruntowana w orzecznictwie NSA.
Czy stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego i rażącego naruszenia prawa jest możliwe w okresie, gdy ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy wstrzymuje bieg terminów załatwiania spraw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okresie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem nie może być podstawą do stwierdzenia przewlekłości postępowania ani rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, działania organu w okresie objętym tym przepisem nie mogą stanowić podstawy do środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości. Sąd I instancji błędnie zastosował przepisy o przewlekłości, ignorując ten zakaz.
Czy przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy na okres po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z zasadą proporcjonalności i prawem do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki?
Odpowiedź sądu
Przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. na okres po 30 czerwca 2024 r. może naruszać zasadę proporcjonalności i prawo do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, jeśli władze publiczne miały wystarczający czas na dostosowanie potencjału kadrowego i organizacyjnego służb migracyjnych.
Uzasadnienie
Orzecznictwo NSA wskazuje, że po ponad dwóch latach od wybuchu wojny, dalsze przedłużanie zawieszenia terminów może być nieproporcjonalne, jeśli organy nie podjęły odpowiednich działań organizacyjnych. W niniejszej sprawie jednak kluczowe było zastosowanie art. 100d do wniosku złożonego przed jego przedłużeniem.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (33)
Główne
u.p.o.u. art. 100c § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100c § ust. 3 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100c § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100d § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100d § ust. 3 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 100d § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.c. art. 210 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 223
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Karta Praw Podstawowych art. 52 § ust. 1
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Konstytucja RP art. 37 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100d) wstrzymuje bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących zezwoleń na pobyt dla wszystkich cudzoziemców, niezależnie od powodu ich pobytu w Polsce. • W okresie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. nie można stwierdzić przewlekłości postępowania ani rażącego naruszenia prawa przez organ administracji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie ma zastosowania do wniosku D.H. o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, ponieważ jego pobyt nie był związany z konfliktem zbrojnym na Ukrainie.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (...) wstrzymujący bieg terminu na załatwianie sprawy we wnioskowanym zakresie • przepis art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. stanowi rozwiązanie generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie • zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki • przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. na okres po 30 czerwca 2024 r. (...) traktować jako naruszające zasadę proporcjonalności
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Mirosław Gdesz
członek
Grzegorz Antas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczących wstrzymania biegu terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców oraz stosowania przepisów o przewlekłości postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i może być mniej relewantne po wygaśnięciu tych przepisów. Kwestia proporcjonalności przedłużenia stosowania art. 100d po 30 czerwca 2024 r. może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z pobytem cudzoziemców w Polsce i interpretacją przepisów wprowadzonych w związku z wojną na Ukrainie, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób i organów.
“Ustawa ukraińska blokuje skargi na przewlekłość? NSA wyjaśnia, kiedy można skarżyć urzędników.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.