Orzeczenie · 2025-12-10

II OSK 1538/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-10
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzennezabudowa bliźniaczaład przestrzennyzasada dobrego sąsiedztwaanaliza urbanistycznaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 30 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) poprzez uznanie spełnienia warunku kontynuacji funkcji, a także błędnego ustalenia parametrów zabudowy (wskaźnika powierzchni, wysokości, geometrii dachu) oraz naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że zasada dobrego sąsiedztwa wymaga dostosowania nowej zabudowy do istniejącej, a inwestycja w postaci budynków mieszkalnych jednorodzinnych, nawet w zabudowie bliźniaczej, wpisuje się w dominującą funkcję mieszkaniową obszaru. NSA szczegółowo analizował poszczególne parametry zabudowy (wskaźnik powierzchni działki, wysokość budynków, rodzaj dachu, lukarny), opierając się na analizie urbanistycznej i orzecznictwie, i stwierdził, że zostały one ustalone prawidłowo, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Sąd oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zabudowy bliźniaczej, ustalanie parametrów nowej zabudowy na podstawie analizy urbanistycznej, stosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków zabudowy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnego obszaru analizowanego.

Zagadnienia prawne (6)

Czy budowa 30 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej stanowi kontynuację funkcji istniejącej zabudowy w obszarze analizowanym, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, budowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych, nawet w zabudowie bliźniaczej, stanowi kontynuację dominującej funkcji mieszkaniowej w obszarze analizowanym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wprowadzenie kolejnych obiektów o funkcji mieszkaniowej na obszarze, gdzie taka funkcja już występuje, nie narusza ładu przestrzennego, a zabudowa bliźniacza jest dopuszczalna.

Czy ustalony wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki (do 20%) jest prawidłowy, gdy średni wskaźnik dla obszaru wynosi 15%?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie wskaźnika na poziomie do 20% jest prawidłowe, jeśli wynika to z analizy urbanistycznej uwzględniającej specyfikę zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że analiza urbanistyczna wykazała, iż w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się działki o wskaźniku wyższym niż średnia dla całego obszaru, co uzasadnia zastosowanie odstępstwa od średniego wskaźnika na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia.

Czy ustalona wysokość budynków (od 6 m do 9 m) jest zgodna z przepisami i stanem istniejącym w obszarze analizowanym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalona wysokość jest zgodna z przepisami i stanowi przedłużenie istniejącej zabudowy w obszarze analizowanym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wysokość budynków w głębi terenu inwestycyjnego (6-9 m) uzasadniona jest wysokością zabudowy występującej na działkach położonych w oddaleniu od drogi publicznej, co stanowi przedłużenie istniejącej wysokości zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Czy dopuszczenie dachów dwuspadowych lub wielospadowych oraz możliwości sytuowania kalenicy równolegle lub prostopadle do frontu działki jest prawidłowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczenie takich rozwiązań jest prawidłowe, jeśli wynika to z analizy urbanistycznej i nie zaburza ładu przestrzennego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że analiza wykazała zróżnicowanie w zakresie rodzaju dachów i kierunku kalenicy, co uzasadnia dopuszczenie obu rozwiązań, a sąd administracyjny nie ma kompetencji do kwestionowania ustaleń analizy z punktu widzenia wiedzy urbanistycznej.

Czy dopuszczenie budowy lukarn lub jaskółek i określenie wskaźnika sumy otwarć w głównych połaciach dachowych na nie więcej niż 40% ich szerokości jest prawidłowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczenie takich rozwiązań jest prawidłowe, jeśli wynika z analizy i nawiązuje do otaczającej architektury.

Uzasadnienie

NSA uznał, że możliwość taka wynika z analizy i nawiązuje do otaczającej architektury, a sąd administracyjny nie ma kompetencji do zakwestionowania ustaleń analizy w tym zakresie.

Czy WSA w Krakowie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącej?

Odpowiedź sądu

Nie, WSA w Krakowie odniósł się do podnoszonych kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało odniesienie do zarzutów skarżącej, a prawidłowość tych ocen stanowiła przedmiot zarzutów materialnych w skardze kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (21)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg dostosowania nowej zabudowy (w tym funkcji) do wyznaczonych przez zastany stan dotychczasowej zabudowy oraz do cech i parametrów urbanistycznych i architektonicznych.

rozporządzenie art. 5 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Dopuszczenie wyznaczenia innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy.

rozporządzenie art. 7 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wyznaczanie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek dokonania analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy oraz stanu faktycznego terenu.

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa do wydania decyzji o warunkach zabudowy.

p.b. art. 3 § 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego, możliwość wydzielenia dwóch lokali mieszkalnych.

rozporządzenie art. 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie art. 5 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wyznaczanie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki na podstawie średniego wskaźnika dla obszaru analizowanego.

rozporządzenie art. 6 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie art. 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznawania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania, które NSA bierze pod uwagę z urzędu.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów działania na straży praworządności i podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez uznanie, że spełnione zostały wszystkie warunki niezbędne do wydania decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji, gdy w analizowanym stanie faktycznym nie może być mowy o spełnieniu warunku kontynuacji funkcji. • Naruszenie art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez dokonanie analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy oraz stanu faktycznego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, w sposób nieprawidłowy i niepełny. • Naruszenie art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej. • Naruszenie § 5 rozporządzenia w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprzez uznanie za prawidłowe określenie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki na poziomie do 20% w sytuacji, gdy z wykonanej analizy funkcji wynika, że wynosi on 15%. • Naruszenie § 7 rozporządzenia w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., poprzez uznanie za prawidłowe ustalenie wysokości budynków na poziomie od 6 m do 9 m w sytuacji, gdy z dokonanej w sprawie analizy terenu wynika, że średnia wysokość budynku na obszarze analizowanym wynosi 6 m. • Naruszenie § 8 rozporządzenia w zw. z art. 61 ust. […]

Godne uwagi sformułowania

zasada dobrego sąsiedztwa • kontynuacja funkcji • ład przestrzenny • analiza urbanistyczna • przedłużenie istniejącej wysokości zabudowy

Skład orzekający

Anna Szymańska

sprawozdawca

Robert Sawuła

sędzia

Tomasz Bąkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zabudowy bliźniaczej, ustalanie parametrów nowej zabudowy na podstawie analizy urbanistycznej, stosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków zabudowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnego obszaru analizowanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania warunków zabudowy dla nowych inwestycji mieszkaniowych i wyjaśnia kluczowe zasady, takie jak 'zasada dobrego sąsiedztwa' oraz rolę analizy urbanistycznej.

Budowa 30 bliźniaków: NSA rozstrzyga spór o 'dobry sąsiad' i ład przestrzenny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst