II OSK 1526/25Odmowa wszczęcia postępowania cudzoziemiec obywatel UE
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej C. W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Szef Urzędu utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Lubelskiego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Podstawą odmowy było ustalenie, że skarżąca jest obywatelką Republiki Federalnej Niemiec i Królestwa Szwecji, a zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, przepisy tej ustawy nie mają zastosowania do spraw dotyczących wjazdu i pobytu obywateli UE. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego (niewłaściwa wykładnia art. 2 pkt 2 u.o.c.) oraz prawa procesowego (niewłaściwa kontrola legalności przez WSA, naruszenie art. 61a § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bada nieważność postępowania, której w tym przypadku nie stwierdzono. NSA wskazał, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi. Istota sporu sprowadzała się do prawidłowości zastosowania art. 61a k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 2 u.o.c. Sąd przypomniał, że posiadanie przez cudzoziemca obywatelstwa państwa członkowskiego UE wyłącza stosowanie ustawy o cudzoziemcach, a sprawy te reguluje odrębna ustawa. Wobec bezspornego faktu posiadania przez skarżącą obywatelstwa szwedzkiego, postępowanie w oparciu o ustawę o cudzoziemcach było bezprzedmiotowe, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jako oczywistą przyczynę uniemożliwiającą jego prowadzenie. Sąd oddalił również wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej, wskazując, że właściwy do orzekania w tej sprawie jest sąd pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że posiadanie obywatelstwa UE przez cudzoziemca wyłącza stosowanie ustawy o cudzoziemcach i uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt stały.
Dotyczy sytuacji, gdy cudzoziemiec posiada co najmniej jedno obywatelstwo państwa UE, niezależnie od posiadania innych obywatelstw.
Zagadnienia prawne (2)
Czy posiadanie przez cudzoziemca obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej wyłącza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie ustawy o cudzoziemcach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie przez cudzoziemca obywatelstwa państwa członkowskiego UE wyłącza stosowanie ustawy o cudzoziemcach, co czyni postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym i uzasadnia odmowę wszczęcia na podstawie art. 61a k.p.a.
Uzasadnienie
Ustawa o cudzoziemcach nie ma zastosowania do spraw dotyczących wjazdu i pobytu obywateli UE, które podlegają odrębnej ustawie. Posiadanie przez skarżącą obywatelstwa szwedzkiego (państwa UE) sprawia, że wniosek o zezwolenie na pobyt stały na gruncie ustawy o cudzoziemcach jest bezprzedmiotowy, co stanowi oczywistą przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania.
Czy odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z "innych uzasadnionych przyczyn" może nastąpić w sytuacji oczywistej, niewymagającej zaawansowanych czynności wyjaśniających?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z "innych uzasadnionych przyczyn" jest dopuszczalna, gdy brak podstaw do prowadzenia postępowania jest oczywisty i można go stwierdzić "na pierwszy rzut oka", bez potrzeby podejmowania zawansowanych czynności wyjaśniających.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w sytuacjach oczywistych jest dopuszczalna, gdy ustalenie braku podstaw następuje na podstawie wstępnej analizy dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.o.c. art. 2 § pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Przepisy ustawy o cudzoziemcach nie mają zastosowania do spraw dotyczących wjazdu i pobytu obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wszczyna postępowanie tylko wtedy, gdy okoliczności faktyczne wskazują na istnienie obowiązku wszczęcia postępowania lub gdy interes społeczny lub strony tego wymagają. Organ może odmówić wszczęcia postępowania, jeżeli okoliczności faktyczne uzasadniają odmowę wszczęcia postępowania, a także w innych uzasadnionych przypadkach.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uwzględnia skargę na postanowienie, uchwałę lub inny akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2.
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
W razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.
k.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego i sposobu jego zastosowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 254 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd pierwszej instancji jest właściwy do orzekania w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie przez skarżącą obywatelstwa państwa członkowskiego UE (Szwecji) wyłącza stosowanie ustawy o cudzoziemcach, co czyni postępowanie w sprawie zezwolenia na pobyt stały bezprzedmiotowym. • Oczywistość braku podstaw do wszczęcia postępowania uzasadnia odmowę na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 2 pkt 2 u.o.c.) poprzez jego niewłaściwą wykładnię. • Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a.) polegające na niedostrzeżeniu wadliwości utrzymania postanowienia organu drugiej instancji. • Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 2 u.o.c.) polegające na wadliwej wykładni i zastosowaniu przepisów prawa materialnego przez organy obu instancji. • Naruszenie art. 151 w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii oceny prawidłowości zastosowania art. 61a k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 2 u.o.c. • warunkiem wstępnym merytorycznego rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały jest ustalenie, że został on złożony przez cudzoziemca niebędącego obywatelem UE • odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania • posiadanie przez skarżącą chociażby jednego obywatelstwa państwa członkowskiego UE wyłącza możliwość zastosowania przepisów u.o.c. • należy przyjąć, że mamy do czynienia z oczywistą bezprzedmiotowością postępowania uregulowanego w tej ustawie
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Paweł Miładowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że posiadanie obywatelstwa UE przez cudzoziemca wyłącza stosowanie ustawy o cudzoziemcach i uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt stały."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy cudzoziemiec posiada co najmniej jedno obywatelstwo państwa UE, niezależnie od posiadania innych obywatelstw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem imigracyjnym i cudzoziemców, ponieważ precyzuje zasady stosowania ustawy o cudzoziemcach w kontekście obywatelstwa UE.
“Posiadasz obywatelstwo UE? Zapomnij o polskim zezwoleniu na pobyt stały – wyjaśnia NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.