Orzeczenie · 2019-11-28

II OSK 146/18Uchylenie wyroku WSA przymus bezpośredni grypa ptaków

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-11-28
NSAAdministracyjneWysokansa
weterynariagrypa ptakówpostępowanie egzekucyjneprzymus bezpośredniprawo administracyjnekontrola administracyjnazdrowie publiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zwalczania grypy ptaków. Sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem przepisów, w szczególności poprzez brak doręczenia upomnienia przed zastosowaniem przymusu bezpośredniego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że w sytuacji zagrożenia epidemiologicznego grypy ptaków, zastosowanie przymusu bezpośredniego w trybie uproszczonym (art. 150 § 3 u.p.e.a.) było uzasadnione, a doręczenie upomnienia nie było wymagane. NSA podkreślił, że szybkość działania organów była kluczowa ze względu na charakter choroby i potencjalne zagrożenie dla zdrowia publicznego i gospodarki. Sąd uznał również, że sprostowanie daty wystawienia tytułu wykonawczego było dopuszczalne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przymusu bezpośredniego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście sytuacji kryzysowych (epidemicznych) oraz dopuszczalności sprostowania oczywistych omyłek w tytułach wykonawczych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zagrożenia epidemiologicznego i może być stosowane analogicznie w innych przypadkach wymagających szybkiego działania organów egzekucyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, dotyczącej zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, można zastosować tryb przymusu bezpośredniego w formie uproszczonej (art. 150 § 3 u.p.e.a.), bez uprzedniego doręczenia upomnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji zagrożenia epidemiologicznego, gdy zwłoka w wykonaniu obowiązku może zagrozić zdrowiu lub życiu albo spowodować niemożność lub znaczne utrudnienie w dochodzeniu wykonania obowiązku, można zastosować tryb przymusu bezpośredniego z art. 150 § 3 u.p.e.a., nawet jeśli obowiązek został skonkretyzowany w decyzji administracyjnej. Wystarczające jest ustne wezwanie zobowiązanego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że celem art. 150 § 3 u.p.e.a. jest umożliwienie szybkiego działania w nagłych sytuacjach. Wydanie decyzji administracyjnej nie wyklucza zastosowania tego trybu, jeśli istotna jest szybkość działania organu. W przypadku grypy ptaków, szybkość była kluczowa dla ochrony zdrowia publicznego i gospodarki, a właściciele unikali odbioru decyzji i tytułów wykonawczych.

Czy sprostowanie daty wystawienia tytułu wykonawczego, która była wcześniejsza niż data wydania decyzji nakładającej obowiązek, jest dopuszczalne w trybie art. 113 K.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w dacie wystawienia tytułu wykonawczego jest dopuszczalne, o ile nie stanowi merytorycznej zmiany treści tytułu i jest możliwe do wykrycia na podstawie akt sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zmiana daty wystawienia tytułu wykonawczego z 17 stycznia 2017 r. na 17 lutego 2017 r. (po wydaniu decyzji 17 lutego 2017 r.) stanowiła oczywistą omyłkę, którą można było sanować w trybie rektyfikacji, nie naruszając przy tym merytorycznej treści tytułu.

Czy doręczenie wydruku tytułu wykonawczego zamiast odpisu jest wadliwe?

Uzasadnienie

NSA nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii jako zarzutu kasacyjnego, ale wskazał, że tytuły wykonawcze doręczone skarżącym sporządzone zostały przy użyciu wzoru urzędowego, co sugeruje, że nie były to jedynie wydruki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i oddalił skargę A. A. i J. A.

Przepisy (40)

Główne

ustawa o ochronie zdrowia zwierząt art. 44 § 1 pkt 4

Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

Nakaz zabicia lub ubicia zwierząt chorych lub zakażonych w celu zwalczania chorób zakaźnych.

u.p.e.a. art. 150 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tryb zastosowania przymusu bezpośredniego w formie uproszczonej (bez upomnienia i doręczenia tytułu wykonawczego), gdy zwłoka może zagrozić zdrowiu lub życiu, lub spowodować niemożność lub znaczne utrudnienie w dochodzeniu wykonania obowiązku, lub w innych przypadkach określonych w odrębnych przepisach. Wystarczające jest ustne wezwanie.

u.p.e.a. art. 150 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Możliwość zastosowania przymusu bezpośredniego bez uprzedniego upomnienia i doręczenia tytułu wykonawczego w sytuacjach nagłych.

u.p.e.a. art. 150 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Możliwość zastosowania przymusu bezpośredniego bez uprzedniego upomnienia i doręczenia tytułu wykonawczego w sytuacjach nagłych.

u.p.e.a. art. 150 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Błędna wykładnia przez WSA, który przyjął, że tryb ten nie może być stosowany do obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej.

ustawa o ochronie zdrowia zwierząt art. 44 § 1 pkt 4

Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

Nakaz zabicia lub ubicia zwierząt chorych lub zakażonych w celu zwalczania chorób zakaźnych.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 150 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tryb zastosowania przymusu bezpośredniego wykonania obowiązku niepieniężnego po doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego i postanowienia o wezwaniu do wykonania obowiązku.

u.p.e.a. art. 27 § 1 pkt 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy zawiera datę jego wystawienia.

K.p.a. art. 113 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość sprostowania z urzędu lub na żądanie strony oczywistych omyłek w wydanych decyzjach.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności w całości lub części w przypadku naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności w całości lub części w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymóg przesłania pisemnego upomnienia przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, w tym brak doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 34 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów.

u.p.e.a. art. 148 § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zastosowanie przymusu bezpośredniego.

u.p.e.a. art. 64a § 1 pkt 2 lit. d

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postanowienie o wezwaniu do wykonania obowiązku.

u.p.e.a. art. 20 § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wezwanie do wykonania obowiązku.

u.p.e.a. art. 113

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Sprostowanie oczywistej omyłki w postanowieniach.

u.p.e.a. art. 124

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

u.p.e.a. art. 23 § 4 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stosowanie przepisów K.p.a. do postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 150 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo zobowiązanego do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 150 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Doręczenie odpisu tytułu wykonawczego i postanowienia o wezwaniu do wykonania obowiązku.

u.p.e.a. art. 15 § 3a-5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zwolnienie od obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia dotyczy przypadków egzekucji należności pieniężnych.

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymóg doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut braku doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 34 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Oddalenie zarzutów w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 150 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i postanowienia o wezwaniu do wykonania obowiązku z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego.

u.p.e.a. art. 150 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo zobowiązanego do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 150 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Błędne przyjęcie przez WSA, że organ podjął działania wymagane do przeprowadzenia egzekucji z zastosowaniem przymusu bezpośredniego w tym trybie.

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy zawiera datę jego wystawienia.

K.p.a. art. 113 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzjach.

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 33 § 2 pkt 1

Możliwość wprowadzenia zakazu wstępu do pomieszczeń skażonych w celu zapobieżenia szerzeniu się zakażenia.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie aktu lub czynności w przypadku naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie aktu lub czynności w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w szczególnie uzasadnionym przypadku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie trybu przymusu bezpośredniego w formie uproszczonej (art. 150 § 3 u.p.e.a.) było uzasadnione ze względu na nagłość sytuacji epidemiologicznej (grypa ptaków) i nie wymagało uprzedniego doręczenia upomnienia. • Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w dacie wystawienia tytułu wykonawczego było dopuszczalne.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że zastosowanie trybu przymusu bezpośredniego z art. 150 § 3 u.p.e.a. nie jest możliwe do egzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej. • WSA błędnie przyjął, że organ podjął działania wymagane do przeprowadzenia egzekucji z zastosowaniem przymusu bezpośredniego w trybie art. 150 § 1 u.p.e.a., co wymagało uprzedniego doręczenia upomnienia.

Godne uwagi sformułowania

szybkość działania organów była kluczowa ze względu na charakter choroby i potencjalne zagrożenie dla zdrowia publicznego i gospodarki • doręczenie upomnienia nie było wymagane z uwagi na zastosowanie przymusu bezpośredniego, o którym mowa w art. 150 § 3 u.p.e.a, przewidującego, że wystarczające jest skierowanie do zobowiązanego ustnego wezwania.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący

Małgorzata Masternak-Kubiak

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przymusu bezpośredniego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście sytuacji kryzysowych (epidemicznych) oraz dopuszczalności sprostowania oczywistych omyłek w tytułach wykonawczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zagrożenia epidemiologicznego i może być stosowane analogicznie w innych przypadkach wymagających szybkiego działania organów egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej w sytuacjach kryzysowych, pokazując, jak prawo reaguje na zagrożenia dla zdrowia publicznego i gospodarki. Interpretacja przepisów o przymusie bezpośrednim ma praktyczne znaczenie dla organów i obywateli.

Grypa ptaków i przymus bezpośredni: Kiedy prawo pozwala na szybsze działania egzekucyjne?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst