II OSK 1413/17Uchylenie umorzenia postępowania cudzoziemca zmiana stanu faktycznego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzję Szefa Urzędu, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy dla S. S. Cudzoziemiec złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy, ale organ pierwszej instancji odmówił jego udzielenia, wskazując na brak stabilnego źródła dochodu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że w dniu złożenia wniosku cudzoziemiec był udziałowcem spółki z o.o., co stanowiło przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy powinien uwzględnić zmianę stanu faktycznego – zbycie udziałów przez cudzoziemca przed wydaniem decyzji – i dlatego uchylił decyzję o umorzeniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Szefa Urzędu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nie jest uznaniowa, ale organ administracji publicznej powinien uwzględnić zmianę stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia. W tym przypadku, sprzedaż udziałów przez cudzoziemca przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji miała wpływ na ocenę dopuszczalności prowadzenia postępowania, a organ odwoławczy nie był uprawniony do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, jeśli stan faktyczny uległ zmianie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawach cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście zmiany stanu faktycznego po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 116 ustawy o cudzoziemcach z 2017 r. Wartość praktyczna dla spraw toczących się po tej dacie może być ograniczona.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy, kontrolując decyzję organu pierwszej instancji rozstrzygającą sprawę co do istoty, jest uprawniony do uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji w związku ze stwierdzeniem, że w dniu złożenia wniosku wystąpiła okoliczność obligująca do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, mimo że stan faktyczny uległ zmianie przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie był uprawniony do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, jeśli stan faktyczny uległ zmianie przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, a organ ten prawidłowo uwzględnił nowy stan faktyczny i rozpoznał sprawę co do jej istoty.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ administracji publicznej powinien uwzględnić zmianę stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia. W przypadku, gdy cudzoziemiec zbył udziały w spółce przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, organ ten prawidłowo rozpoznał sprawę co do istoty, a organ odwoławczy nie był uprawniony do umorzenia postępowania z powodu okoliczności, która już nie istniała.
Czy art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, dotyczący odmowy wszczęcia postępowania w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemca, ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nie jest oparta na uznaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nie jest przepisem uznaniowym, a jego zastosowanie w konkretnej sytuacji powinno być oparte na obiektywnych przesłankach.
Czy posiadanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach?
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może być uznane za formę prowadzenia działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że posiadanie udziałów w spółce z o.o. stanowi formę prowadzenia działalności gospodarczej, co zgodnie z art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach mogło stanowić podstawę do odmowy wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
u.o.c. art. 116 § pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
Przepis ten stanowił podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, gdy cudzoziemiec prowadził działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, przepis ten nie zawierał powiązania z datą złożenia wniosku.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i wydać decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są działać w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa i w tym celu udzielają im wyjaśnień i wskazówek.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstaw prawnych orzekania oraz przytoczenie przepisów prawa.
u.o.c. art. 116 § pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
Nowe brzmienie przepisu, wprowadzone ustawą z dnia 24 listopada 2017 r., powiązało istnienie okoliczności wyłączającej wszczęcie postępowania administracyjnego z datą złożenia wniosku.
u.s.d.g. art. 13 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Przepis ten, wraz z art. 142 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, był podstawą do przyjęcia, że samo posiadanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi jedną z form prowadzenia działalności gospodarczej.
u.o.c. art. 100 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Podstawa prawna decyzji Wojewody odmawiającej udzielenia zezwolenia na pobyt.
u.o.c. art. 142 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Wraz z art. 13 ust. 3 u.s.d.g., stanowił podstawę do przyjęcia, że posiadanie udziałów w spółce z o.o. jest formą prowadzenia działalności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 184
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie był uprawniony do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, jeśli stan faktyczny uległ zmianie przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, a organ ten prawidłowo uwzględnił nowy stan faktyczny i rozpoznał sprawę co do jej istoty.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczące naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego, w tym błędnego przyjęcia, że art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nie obligował organu do odmowy wszczęcia postępowania oraz błędnej oceny, że następcza zmiana okoliczności uzasadniała rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.
Godne uwagi sformułowania
Miarodajny dla oceny konieczności zastosowania art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach jest stan faktyczny istniejący w dniu wydania orzeczenia. • Obowiązek uwzględnienia zmiany stanu faktycznego nie oznacza dowolności w stosowaniu art. 116 ustawy o cudzoziemcach.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Adamiak
sędzia
Piotr Broda
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawach cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście zmiany stanu faktycznego po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 116 ustawy o cudzoziemcach z 2017 r. Wartość praktyczna dla spraw toczących się po tej dacie może być ograniczona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotna jest zmiana stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym i jak wpływa na możliwość umorzenia postępowania. Jest to ważna lekcja dla prawników zajmujących się prawem cudzoziemców.
“Czy zmiana sytuacji życiowej po złożeniu wniosku o pobyt może uratować sprawę? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.