II OSK 1193/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sprawie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelce Kuby, M. C. Skarżąca wnioskowała o zezwolenie na pobyt ze względu na autyzm jej małoletniej córki, argumentując, że powrót do kraju pochodzenia mógłby negatywnie wpłynąć na jej rozwój psychofizyczny. Organy administracji oraz WSA uznały, że przesłanki z art. 187 pkt 6 i 7 ustawy o cudzoziemcach nie zostały spełnione, wskazując na nielegalny pobyt rodziny w Polsce oraz dostępność terapii na Kubie. NSA uznał jednak, że postępowanie dowodowe było niewystarczające, zwłaszcza w kontekście oceny wpływu wyjazdu na prawa dziecka. Sąd podkreślił konieczność przeprowadzenia postępowania z udziałem biegłego psychiatry, aby rzetelnie ocenić, czy wyjazd z Polski naruszyłby prawa dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. NSA zwrócił uwagę, że choć rodzina przebywała w Polsce nielegalnie, kluczowa jest ocena skutków wyjazdu dla dziecka, a nie okoliczności jego przyjazdu. Sąd wskazał, że dostępność terapii na Kubie została ustalona, ale wymaga dalszej weryfikacji w kontekście indywidualnej sytuacji dziecka. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego z udziałem biegłego psychiatry w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt ze względu na stan zdrowia dziecka, zwłaszcza w kontekście praw dziecka i wpływu wyjazdu z kraju na jego rozwój.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z autyzmem i wymaga indywidualnej oceny w każdym przypadku. Nacisk na konieczność posiadania wiadomości specjalnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyjazd małoletniego dziecka z Polski, u którego zdiagnozowano autyzm, narusza prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, uzasadniając tym samym udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy rodzicom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena tego wpływu wymaga wiadomości specjalnych i przeprowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego z udziałem biegłego psychiatry, a nie może opierać się jedynie na ogólnych stwierdzeniach organów czy dostępności terapii w kraju pochodzenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ocena wpływu wyjazdu z Polski na rozwój psychofizyczny dziecka z autyzmem wymaga opinii biegłego psychiatry. Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w tym zakresie, opierając się na niepełnych danych i nie uwzględniając w wystarczającym stopniu indywidualnej sytuacji dziecka oraz konieczności zapewnienia mu stabilnego środowiska.
Czy nielegalny pobyt rodziny w Polsce oraz dostępność terapii w kraju pochodzenia wykluczają możliwość udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na prawa dziecka i życie rodzinne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nielegalny pobyt i dostępność terapii w kraju pochodzenia są istotnymi czynnikami, ale nie mogą automatycznie przesądzać o odmowie, jeśli nie przeprowadzono rzetelnej oceny wpływu wyjazdu na dziecko i nie zbadano, czy nie zachodzą inne przesłanki uzasadniające pobyt.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ocena przesłanek z art. 187 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach powinna skupiać się na skutkach wyjazdu dla dziecka, a nie na przyczynach jego pobytu w Polsce czy decyzjach rodziców. Choć dostępność terapii na Kubie została wskazana, konieczne jest jej zweryfikowanie w kontekście indywidualnych potrzeb dziecka i zapewnienie mu stabilnego środowiska, co wymaga opinii biegłego.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niepowołanie biegłego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej zezwolenia na pobyt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak powołania biegłego psychiatry w sprawie dotyczącej zdrowia dziecka, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., wskazując, że organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, a ocena przesłanki z art. 187 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach wymagała wiadomości specjalnych.
Przepisy (17)
Główne
u.o.c. art. 187 § pkt 6
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanka udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego.
u.o.c. art. 187 § pkt 7
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanka udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na naruszenie praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Pomocnicze
u.o.c. art. 100 § 1 pkt 9
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w przypadku nielegalnego pobytu w dniu złożenia wniosku.
u.o.c. art. 191 § 1 pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
Wyłączenie stosowania art. 100 ust. 1 pkt 9 w przypadkach określonych w art. 187.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, podejmowanie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek powołania biegłego w celu wydania opinii.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 133
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek wydania wyroku po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek rozstrzygania w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek ponownego rozpoznania sprawy przez sąd po uchyleniu wyroku.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów w przypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji i WSA, w szczególności brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i niepowołanie biegłego psychiatry w sprawie dotyczącej zdrowia dziecka. • Konieczność oceny wpływu wyjazdu z Polski na rozwój psychofizyczny dziecka z autyzmem przy użyciu wiadomości specjalnych.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące nielegalnego pobytu rodziny i dostępności terapii na Kubie jako wystarczające podstawy do odmowy zezwolenia na pobyt. • Argumenty organów o braku naruszenia praw dziecka, opierające się na subiektywnej ocenie strony i niepełnym materiale dowodowym.
Godne uwagi sformułowania
ocena, czy wyjazd małoletniej córki skarżącej z Polski naruszałby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jej rozwojowi psychofizycznemu, może wymagać posiadania wiadomości specjalnych z zakresu psychiatrii. • nie można automatycznie utożsamiać tego rodzaju trudności z naruszeniem praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka. • Edukacja dzieci w Polsce wynika bowiem z obowiązku szkolnego i jego realizacja nie stanowi szczególnej okoliczności uzasadniającej udzielenie ww. zgody.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego z udziałem biegłego psychiatry w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt ze względu na stan zdrowia dziecka, zwłaszcza w kontekście praw dziecka i wpływu wyjazdu z kraju na jego rozwój."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z autyzmem i wymaga indywidualnej oceny w każdym przypadku. Nacisk na konieczność posiadania wiadomości specjalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z pobytem cudzoziemców w Polsce, szczególnie w kontekście ochrony praw dziecka i jego zdrowia. Wskazuje na potrzebę pogłębionej analizy prawnej i dowodowej w takich przypadkach.
“Autyzm dziecka kluczowy w walce o pobyt w Polsce – NSA nakazuje ponowne zbadanie sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.