II OSK 1189/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. B., obywatela Federalnej Demokratycznej Republiki Nepalu, od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Decyzja ta zobowiązywała I. B. do powrotu i zakazywała mu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen. Podstawą decyzji było ustalenie, że I. B. wykonywał nielegalnie pracę jako kucharz na rzecz Ż. sp. z o.o. oraz pełnił funkcję prezesa zarządu tej spółki bez wymaganego zezwolenia na pracę, mimo posiadania zezwolenia na pracę u innego pracodawcy (R. sp. z o.o.). Sąd pierwszej instancji uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a organ administracji nie naruszył przepisów k.p.a. Podkreślono, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, zezwolenie na pracę jest wymagane, gdy cudzoziemiec przebywa na terytorium RP przez okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej. Sąd wyjaśnił, że sformułowanie "pełnienie" obowiązków oznacza zajmowanie stanowiska od momentu powołania do odwołania, a wykonywanie pracy może nastąpić nawet w przypadku spółek, które uzyskały wpis do rejestru przedsiębiorców. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za bezzasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko sądu, że definicja "wykonywania pracy" przez cudzoziemca zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 40 ustawy o promocji zatrudnienia obejmuje również pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych. Sąd podkreślił, że wykładnia językowa tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż dla spełnienia tej przesłanki wystarczające jest samo pełnienie funkcji w zarządzie, niezależnie od faktycznych czynności z tym związanych i pobieranego wynagrodzenia. Ponieważ I. B. pełnił funkcję prezesa zarządu Ż. sp. z o.o. od 25 kwietnia 2019 r. co najmniej do dnia kontroli, a jego pobyt przekraczał 6 miesięcy, brak wymaganego zezwolenia na pracę stanowił wystarczającą przesłankę do wydania decyzji zobowiązującej do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji i sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "wykonywanie pracy" przez cudzoziemców w kontekście pełnienia funkcji w zarządzie spółki, wymogi zezwolenia na pracę, charakter decyzji zobowiązującej do powrotu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca pełniącego funkcję w zarządzie i wykonującego inną pracę, ale jego kluczowe wnioski dotyczące definicji "wykonywania pracy" mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki przez cudzoziemca, który przebywa na terytorium RP przez okres przekraczający 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy, stanowi "wykonywanie pracy" w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i ustawy o cudzoziemcach, nawet jeśli nie wiąże się to z faktycznym wykonywaniem obowiązków zarządczych i nie jest związane z pobieraniem wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pełnienie funkcji w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców jest uznawane za "wykonywanie pracy" w rozumieniu przepisów, co wymaga posiadania odpowiedniego zezwolenia na pracę, jeśli pobyt cudzoziemca przekracza 6 miesięcy w ciągu roku.
Uzasadnienie
Sąd NSA podkreślił, że definicja "wykonywania pracy" w art. 2 ust. 1 pkt 40 ustawy o promocji zatrudnienia obejmuje pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych. Jest to pojęcie szersze niż "zatrudnienie" i nie wymaga faktycznego wykonywania czynności zarządczych ani pobierania wynagrodzenia. Samo zajmowanie stanowiska prezesa zarządu przez okres dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu roku, bez wymaganego zezwolenia, stanowi podstawę do zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
Czy brak wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie faktycznego charakteru pracy wykonywanej przez cudzoziemca (np. jako kucharz) stanowi naruszenie przepisów k.p.a. istotne dla wyniku sprawy, jeśli podstawą decyzji jest samo pełnienie funkcji w zarządzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podstawą decyzji jest samo pełnienie funkcji w zarządzie, co jest wystarczającą przesłanką, to brak szczegółowych ustaleń co do charakteru innej wykonywanej pracy (np. kucharza) nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że nawet jeśli organ administracji nie przeprowadził szczegółowego postępowania wyjaśniającego co do charakteru pracy kucharza, to samo stwierdzenie pełnienia funkcji prezesa zarządu było wystarczającą podstawą do wydania decyzji zobowiązującej do powrotu. W związku z tym zarzuty naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. w tym zakresie okazały się bezzasadne.
Przepisy (9)
Główne
u.c. art. 302 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Przepis obliguje organ do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w przypadku stwierdzenia wykonywania przez niego pracy bez odpowiedniego zezwolenia lub oświadczenia, lub pełnienia funkcji w zarządzie osoby prawnej bez wymaganego zezwolenia.
Pomocnicze
u.p.z. art. 2 § 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Definiuje "wykonywanie pracy" przez cudzoziemca, w tym pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych.
u.p.z. art. 88 § 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Określa wymóg posiadania zezwolenia na pracę w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej przez cudzoziemca przebywającego na terytorium RP przez okres przekraczający 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (granice skargi kasacyjnej).
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki nie stanowi "wykonywania pracy" w rozumieniu przepisów, jeśli nie wiąże się z faktycznym wykonywaniem obowiązków zarządczych. • Brak wyczerpującego postępowania wyjaśniającego co do charakteru pracy kucharza stanowi naruszenie przepisów k.p.a. • Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia językowa nie pozostawia wątpliwości, że dla spełnienia tej przesłanki wystarczające jest pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych. • Decyzja zobowiązująca do powrotu ma charakter związany, co oznacza, że zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 302 ust. 1 obliguje organ do jej wydania.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sędzia del. WSA
Małgorzata Miron
sędzia NSA (spr.)
Zdzisław Kostka
sędzia NSA (przewodniczący)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"wykonywanie pracy\" przez cudzoziemców w kontekście pełnienia funkcji w zarządzie spółki, wymogi zezwolenia na pracę, charakter decyzji zobowiązującej do powrotu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca pełniącego funkcję w zarządzie i wykonującego inną pracę, ale jego kluczowe wnioski dotyczące definicji "wykonywania pracy" mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legalności pobytu i pracy cudzoziemców w Polsce, a konkretnie interpretacji pojęcia "wykonywania pracy" przez osoby pełniące funkcje w zarządach spółek. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem imigracyjnym i gospodarczym.
“Pełnisz funkcję w zarządzie spółki? Uważaj na zezwolenie na pracę!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.