Orzeczenie · 2025-11-06

II ONP 3/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-06
NSAAdministracyjneWysokansa
nadzór budowlanyprawo budowlaneskarga o stwierdzenie niezgodności z prawempostępowanie sądowoadministracyjneprawomocność orzeczeniazarzuty kasacyjnewiatywłasność

Strona D.O. złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 37/22, którym oddalono skargę Prokuratora Okręgowego na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów Konstytucji (dotyczących ochrony własności, równego traktowania, ochrony życia), Prawa budowlanego (w zakresie uznania obiektów za wiaty) oraz przepisów k.p.a. (dotyczących procedury dowodowej, wyjaśnienia stanu faktycznego, bezstronności). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę. Sąd wskazał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ma charakter nadzwyczajny i nie może zastępować skargi kasacyjnej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że zarzuty podniesione w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem są istotowo tożsame z zarzutami, które były już przedmiotem oceny NSA w oddalonej skardze kasacyjnej (sygn. akt II OSK 301/23). Sąd podkreślił, że ponowne badanie tych samych kwestii w ramach skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prowadziłoby do podważenia wcześniejszego wyroku NSA i naruszenia zasady trwałości prawomocnych orzeczeń. Z uwagi na to, że zarzuty nie stanowiły nowej materii i były już rozstrzygnięte, skarga została odrzucona na podstawie art. 285h § 1 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności i zakresu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego oddalenia skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest wnoszona po oddaleniu skargi kasacyjnej, a zarzuty są tożsame.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia WSA może być wniesiona, gdy skarga kasacyjna od tego orzeczenia została już oddalona przez NSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko pod warunkiem, że zarzuty nie są tożsame z tymi podniesionymi w skardze kasacyjnej i nie są sprzeczne z wykładnią NSA.

Uzasadnienie

NSA odrzucił skargę, ponieważ podniesione w niej zarzuty były istotowo tożsame z zarzutami podniesionymi w oddalonej skardze kasacyjnej, co narusza nadzwyczajny charakter skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i prowadziłoby do podważenia wcześniejszego orzeczenia NSA.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. w zakresie uznania obiektu za wiatę i procedury dowodowej mogą być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, jeśli były już przedmiotem skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli są to te same zarzuty, które były już rozpatrywane przez NSA w skardze kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące charakteru obiektu (wiata) i procedury dowodowej były już przedmiotem oceny NSA w skardze kasacyjnej, co czyni je niedopuszczalnymi w ramach skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 37/22 została odrzucona.

Przepisy (40)

Główne

p.p.s.a. art. 285a § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia WSA, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

p.p.s.a. art. 285h § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu, jeżeli nie spełnia wymogów formalnych lub z innych przyczyn jest niedopuszczalna.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 285a § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W wyjątkowych przypadkach skarga przysługuje, gdy strony nie skorzystały z innych środków prawnych, ale tylko wówczas, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.

p.p.s.a. art. 285a § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od orzeczeń NSA skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Orzeczenia NSA traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi.

p.p.s.a. art. 285e § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg wykazania, że zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, jest obligatoryjnym elementem skargi.

P.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 29 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 30

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Konstytucja art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 21 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 38

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty podniesione w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem są istotowo tożsame z zarzutami podniesionymi w oddalonej skardze kasacyjnej. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może być traktowana jako dodatkowa instancja kontroli orzeczeń, które były już przedmiotem kontroli kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Konstytucji, Prawa budowlanego i k.p.a. przez WSA, skutkujące szkodą dla skarżącej. • Konieczność ponownego zbadania stanu faktycznego i prawnego sprawy w ramach skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ma charakter nadzwyczajny i musi być traktowana jako wyjątkowy instrument prawny, dopuszczalny jedynie w ściśle określonych przypadkach. • skarga ta nie może zastępować ani uzupełniać skargi kasacyjnej i być w ten sposób traktowana jako środek wszczynający dodatkową kontrolę instancyjną. • aby zachować nadzwyczajny charakter skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i nie tworzyć instytucji tożsamej de facto z kolejną skargą kasacyjną w tej samej sprawie...

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Grzegorz Antas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności i zakresu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego oddalenia skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest wnoszona po oddaleniu skargi kasacyjnej, a zarzuty są tożsame.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego środka prawnego jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, a orzeczenie precyzuje jej dopuszczalność w kontekście wcześniejszego postępowania kasacyjnego.

Czy można skarżyć wyrok NSA, który już raz oddalił skargę? NSA wyjaśnia granice skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst