II ONP 3/25

II ONP 3/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Grzegorz Antas
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 285h § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi D.O. o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 37/22 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Gdańsku na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem postanawia: odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.
Uzasadnienie
D. O. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 37/22, którym oddalono skargę Prokuratora Okręgowego w Gdańsku na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Wyrokowi temu zarzuciła naruszenie: na podstawie art. 285a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.)
1) prawa materialnego:
a) art. 64 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji, wedle którego Rzeczpospolita Polska chroni własność każdego obywatela, w sytuacji w której skarżąca jest pozbawiona prawa do korzystania ze swojej własności - nieruchomości w sposób pełny i niczym nieograniczony,
b) art. 32 ust. 1 Konstytucji, wedle której wszyscy obywatele mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, w sytuacji, w której skarżącej odmówiono tych praw, w tym zwłaszcza praw, które przysługują każdemu obywatelowi w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym m.in. prawo strony do składania wniosków w toku postępowania administracyjnego czy prawo do gromadzenia dowodów istotnych dla wyjaśnienia sprawy,
c) art. 38 Konstytucji wedle której Rzeczpospolita zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia, w sytuacji, w której skarżąca wskutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest narażona na możliwość wtargnięcia na teren jej nieruchomości osób trzecich, narażając ją tym samym na możliwość utraty zdrowia, a nawet życia,
d) art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 Iipca 1994r. Prawo budowlane oraz § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiotowe obiekty stanowią wiaty, są posadowione zgodnie z prawem i nie podlegają pod normy prawne wynikające z w/w przepisów, w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy temu przeczy,
e) art. 29 ust. 2 pkt 2 oraz art 30 ustawy z dnia 7 Iipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że sporne obiekty budowlane stanowią wiatę, a ta nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budową oraz zgłoszenia do organu nadzoru budowlanego oraz, że ich budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 6 marca 2017r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] rejon ul, [...] (§ 26 uzasadnienia do planu- naruszenie ładu przestrzennego I intensywność zabudowy- maksymalna powierzchni zabudowy działki to 40 %), w sytuacji, gdy w żaden sposób Sąd nie wskazał żadnego konkretnego przepisu ani orzeczenia odpowiadającego właściwości obiektu budowlanego (okoliczności i stanu faktycznego sprawy) stanowiącego przedmiot zaskarżonego orzeczenia,
2) przepisów postępowania, zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności;
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organy administracji publicznych wszelkich niezbędnych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zwłaszcza nieskorzystania z opinii biegłego w sytuacji, w której stan faktyczny sprawy bezwzględnie wymagał wydania takiej opinii,
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art 6 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez organy administracji publicznej składanych przez skarżącą wniosków w toku postępowania administracyjnego, tym samym uniemożliwiającej skarżącej aktywnego uczestnictwa w sprawie,
c) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie bezstronności i równego traktowania skarżącej, w sytuacji, w której innemu uczestnikowi postępowania -W. K. takich praw nie odmówiono,
d) art. 9 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady informowania strony skarżącej w postaci braku należytego i wyczerpującego informowania jej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miał wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej nie udzielił skarżącej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;
e) art. 10 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącej możliwości uczestniczenia w sposób czynny w każdym stadium postępowania, w sytuacji, gdy taki udział należało stronie zapewnić;
f) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak wnikliwości w działaniu przez organy administracji publicznej, w sytuacji, w której to było konieczne.
- wielości norm prawnych kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących dowodów, w tym w szczególności:
g) art. 75 k.p.a. poprzez brak dołączenia opinii biegłego, w sytuacji, w której przepis nakazuje, aby dopuszczać do sprawy wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,
h) art. 77 k.p.a. poprzez brak zebrania w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym zlecenie wykonania opinii biegłego w sytuacji, w sytuacji, w której organ administracji publicznej był do tego zobowiązany,
i) art. 78 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia żądania strony skarżącej dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w sytuacji, w której przedmiotem opinii była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy,
j) art. 79 k.p.a. poprzez odebranie stronie uprawnienia do uczestniczenia w dokonaniu oględzin konstrukcji będącej przedmiotem sprawy na sąsiednim gruncie, w sytuacji, w której takie uprawnienie skarżącej przysługiwało,
k) art. 84 k.p.a. poprzez brak zwrócenia się organu administracji publicznej do biegłego o wydanie opinii i skorzystanie z uprawnienia w sytuacji, gdy okoliczności sprawy bezsprzecznie uzasadniały konieczność pozyskania wiadomości specjalnych,
I) art. 136 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy, w sytuacji, w której taka konieczność zaistniała,
m) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przez organ okoliczności, którym odmówił wiarygodności, w sytuacji w którym taki obowiązek na nim ciążył.
Autor skargi podniósł, że mając na uwadze art. 285d i art. 285e § 1 pkt 4, wyżej wymienione przepisy prawa materialnego jak i postępowania zostały naruszone, w konsekwencji powodując niezgodność z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9.11.2022 r., sygn. akt II SA/Gd 37/22, wyrządzając szkodę skarżącej. Szkoda skarżącej polega w szczególności na braku możliwości korzystania w sposób pełny i niczym nieograniczony z przysługującego jej prawa własności, jednocześnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pozbawił ją ochrony jej własności, życia i zdrowia oraz doprowadził do uszczerbku na zdrowiu. Szkoda skarżącej objawia się w naruszeniu, a w konsekwencji w braku ochrony jej podstawowych praw i wolności przysługujących jej na mocy Konstytucji i innych aktów prawa powszechnie obowiązującego, w tym zwłaszcza k.p.a.
Mając powyższe na uwadze w skardze wniesiono o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem. Wskazano, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie jest możliwe, gdyż skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9.11.2022 r . (sygn. akt II SA/Gd 37/22) do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który skargę oddalił wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II OSK 301/23). Wniesiono o przyznanie od Skarbu Państwa - Naczelnego Sądu Administracyjnego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące udział w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wniesiono także o dopuszczenie do akt sprawy: 1) fotografii obiektu budowlanego W. K. - uczestnika postępowania, 2) dokumentacji medycznej skarżącej, 3) zeznania skarżącej, na wykazanie faktów: uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody skarżącej poprzez wydanie orzeczenia - wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9.11.2022 r. - sygn. akt II SA/Gd 37/22 poprzez: - brak dostępu do części nieruchomości należącej do skarżącej, - ułatwienie dostępu do nieruchomości skarżącej osobom trzecim, poważny rozstrój zdrowia wywołany: a) obawą przed możliwością dostępu do nieruchomości Skarżącej osobom trzecim, zwiększającym w sposób istotny ryzyko włamania i kradzieży na teren nieruchomości, b) utratą poczucia bezpieczeństwa w zakresie ochrony zdrowia i życia skarżącej, c) brakiem możliwości korzystania przez skarżącą ze swojej nieruchomości w sposób niezakłócający ciszę i spokój, powyższe spowodowane jest wykorzystywaniem konstrukcji posadowionych na granicy i na terenie nieruchomości skarżącej przez uczestnika postępowania W. K. w sposób sprzeczny z właściwością konstrukcji - w sytuacji, w której konstrukcja winna służyć do przechowywania przedmiotów gospodarczych np. sprzęt ogrodowy, a W. K. służy przede wszystkim do celów kulturalnych, imprezowych, tym samym zakłócających spokój na sąsiedniej nieruchomości należącej do skarżącej i tym samym uniemożliwiającej jej spokojne korzystanie z nieruchomości.
Uczestnik postępowania W. K. w odpowiedzi z dnia 7 lipca 2025 r. na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej oraz wnioskował o pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą jako oczywiście zbędnych, nieprzydatnych dla rozstrzygnięcia, powodujących nadmierne przedłużenie. Uczestnik w motywach odpowiedzi wskazał, że obiekt zlokalizowany na działce nr [...] stanowi wiatę, co zostało potwierdzone przez organy nadzoru budowlanego obu instancji a także WSA i NSA. W sprawie nie można uznać by doszło do naruszenia własności skarżącej. Obiekt nie znajduje się na działce nr [...], żaden z obiektów uczestnika nie wchodzi na nieruchomość D. O.. Zaznaczono, że zarzut stresu i chorób nowotworowych u skarżącej nie mają związku przyczynowego z istnieniem wity.
W odpowiedzi na pismo W. K. z dnia 7 lipca 2025 r. opracowane 31 lipca 2025 r. wnosząca o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 37/22 oświadczyła, że zaprzecza wszystkim twierdzeniom uczestnika, które jej zdaniem są nieprawdziwe, bezpodstawne i gołosłowne oraz naruszają dobre imię skarżącej. Jednocześnie w piśmie tym wniosła o przesłuchanie jej na wszystkie okoliczności wskazane w tym piśmie. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (decyzja PINB z dnia 5.10.2021 r., protokołu z dnia 29.06.2021 r. notatki służbowej z dnia 29.10.2021 r., zdjęć obiektu budowlanego uczestnika postępowania) oraz dokumentacji zdjęciowej drewna opałowego , pisma Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z 13 i 19 sierpnia 2019 r., dokumentacji zdjęciowej opierzenia i tynkowania, znajdujących się w aktach sprawy. Dołączenie tych dokumentów czynione jest jak zaznaczono z ostrożności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 285a § 1 p.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
Stosownie zaś do art. 285a § 2 p.p.s.a. w wyjątkowych przypadkach skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego także wtedy, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, ale tylko wówczas, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Z kolei jak wynika z art. 285a § 3 p.p.s.a., od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi.
W świetle powyższych przepisów skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ma charakter nadzwyczajny i musi być traktowana jako wyjątkowy instrument prawny, dopuszczalny jedynie w ściśle określonych przypadkach. Nakazuje to ścisłą wykładnię przepisów art. 258a-285l p.p.s.a. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że skarga ta nie może zastępować ani uzupełniać skargi kasacyjnej i być w ten sposób traktowana jako środek wszczynający dodatkową kontrolę instancyjną (por. S. Babiarz, K. Aromiński, (red.), Postępowanie sądowoadministracyjne w praktyce, Lex 2015 r., Rozdział XIII oraz np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I ONP 6/18, z 28 lutego 2018 r. sygn. akt II FNP 1/18 i z 31 stycznia 2018 r., sygn. akt I GNP 17/17, z 17 kwietnia 2023 r. sygn. akt. I ONP 3/21).
Rozważając dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, od którego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w pierwszej kolejności wskazać należy, że w analogicznej instytucji przewidzianej w art. 4241a § 1 k.p.c. ustawodawca wprost stwierdził, że od wyroków sądu drugiej instancji, od których wniesiono skargę kasacyjną, oraz od orzeczeń Sądu Najwyższego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje. Takiego wyłączenia nie przewiduje natomiast art. 285a § 1 p.p.s.a. Nadto gdyby przyjąć, że zdanie drugie § 3 art. 285a p.p.s.a. "orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi" odbiera stronom możliwość zaskarżania skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, od których skarga kasacyjna została przez NSA oddalona, to powodowałoby, że norma zawarta w art. 285a § 1 p.p.s.a. byłaby pusta (por. B. Dauter, R. Hauser, Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, Materiały Szkoleniowe NSA, Warszawa 2010 r., s. 15), tzn. nie znajdowałby swojego zastosowania w takim zakresie, na który wskazuje wykładnia systemowa przepisów konstytuujących instytucję analizowanej skargi.
Jednocześnie jednak nie można pominąć, że zgodnie z art. 285a § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje, jeżeli zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Stosownie do art. 285e § 1 pkt 5 p.p.s.a. wymóg wykazania powyższej okoliczności jest elementem obligatoryjnym skargi. Zarówno w art. 285a § 1 p.p.s.a. jak i w art. 285e § 1 pkt 5 p.p.s.a. ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "i") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - na wnoszącym ciąży obowiązek wykazania, że wzruszenie skarżonego orzeczenia (1) nie było i (2) nie jest możliwe przy pomocy innych środków prawnych. Warunkiem koniecznym prawdziwości koniunkcji jest prawdziwość obu zdań składowych, zaś fałszywość choćby jednego zdania składowego jest warunkiem wystarczającym fałszywości koniunkcji (zob. Z. Ziembiński, Logika Praktyczna, PWN 2000 r, s. 79-86). Przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia muszą być wykładane restrykcyjnie, skoro niewątpliwie skarga ta stanowi wyjątek od fundamentalnej dla porządku prawnego zasady trwałości prawomocnych orzeczeń sądowych.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca D. O. jako strona postępowania złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 37/22, która została oddalona wyrokiem NSA z dnia 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OSK 301/23. Fakt, że na obecnym etapie postępowania skarżącej kasacyjnie nie przysługują środki mogące doprowadzić do uchylenia lub zmiany wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 37/22 nie zmienia okoliczności, że na wcześniejszym etapie środki takie przysługiwały, a zatem wzruszenie powyższego wyroku "było możliwe" a wyrok ten był już przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W tej sytuacji przyjęcie, że dopuszczalna jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 37/22 musiałoby prowadzić do podważenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OSK 301/23 i dokonanej w tym wyroku oceny prawnej. Stoi to jednak w sprzeczności z art. 285a § 3 p.p.s.a., w myśl którego od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga ta nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej oraz oznaczałoby wyjście poza granice zaskarżenia, gdyż skarżący zaskarżyli jedynie wyrok z 9 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 37/22.
Wobec powyższych okoliczności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego aby zachować nadzwyczajny charakter skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i nie tworzyć instytucji tożsamej de facto z kolejną skargą kasacyjną w tej samej sprawie, a jednocześnie nie pozbawiać strony prawa do skorzystania z tego instrumentu, przy braku jednoznacznego wyłączenia przewidzianego w art. 285a § 1 i 2 p.p.s.a., wykładnia tych przepisów musi prowadzić do wniosku, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona także od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, od którego oddalono skargę kasacyjną. Skarga taka, nie może jednak być oparta na tych samych zarzutach, które stanowiły podstawę skargi kasacyjnej, ani na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przy przyjęciu zaprezentowanej wykładni, wyłącznie zarzuty niepowołane dotychczas w sprawie oraz niesprzeczne z wykładnią zaprezentowaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny mogłyby podlegać rozpoznaniu, zaś w przypadku ich niepowołania skarga taka powinna być odrzucona na podstawie art. 285h § 1 p.p.s.a., jako niedopuszczalna z innych przyczyn (rozważania na ten temat, zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Beck 2023 r., s. 1438-1440).
Analiza złożonej skargi prowadzi do wniosku, że podniesione w niej zarzuty dotyczą: tego, iż obiekty będące przedmiotem postepowania przed organami nadzoru budowlanego nie są wiatami, co narusza art. 51 ust.1 pkt 1 i 2 P.b. w zw. z art. 50 ust.1 pkt 1i 2 P.b. oraz § 12 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki , naruszenia art. 29 ust.2 pkt 2 oraz art. 30 P.b. jak również art. 64 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji, art. 32 ust.1 i art. 38 ustawy zasadniczej a także przepisów k.p.a. związanych z brakiem zebrania materiału dowodowego w sposób wystarczający a więc brakiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie a to art. 7, w zw. z art. 6 k.p.a., art. 8 w zw. z art. 6 k.p.a., art. 9 w zw. z art. 6 k.p.a. art. 10 w zw. z art. 6 k.p.a. art. 11 w zw. z art. 6 k.p.a., art. 75, 77, 78, 79 , 84, 136 w zw. z art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty te, pomimo częściowo odmiennego sformułowania, są jednak istotowo tożsame z zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej. Nie jest bowiem sporne, że w skardze kasacyjnej rozpoznawanej przez NSA zarzucono:
"naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "p.p.s.a." w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 2, art. 136 § 1 w zw. z art. 80 i art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a.", polegające na braku uchylenia przez Sąd I instancji decyzji organu:
a) w sytuacji, w której oględziny robót budowlanych na działce nr [...] w dniu 29 czerwca 2021 r., zostały przeprowadzone przez organ w sposób nieprawidłowy, tj. z pominięciem udziału skarżącej w czynnościach oględzin, w tym nieuwzględnienie i pominięcie wniosków skarżącej o sprawdzenie konkretnych cech obiektów budowlanych, niewykonaniu dokumentacji fotograficznej, która w sposób kompleksowy dokumentowałaby rodzaj obiektu budowlanego oraz sposób jego posadowienia na działce, błędne określenie powierzchni zabudowy jako 33,5 m² (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 2 k.p.a.);
b) w sytuacji, w której organ wydający decyzję nie dopuścił dowodu z opinii biegłego z zakresu prawa budowlanego, o który wnioskowała skarżąca, a tym samym zaniechał poddania weryfikacji wyników oględzin przez bezstronny i posiadający specjalistyczną wiedzę podmiot (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1,136 § 1 w zw. z art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a.),
c) w sytuacji, w której organ nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie uwzględnił i nie odniósł się do stanowiska skarżącej, w tym podnoszonego przez nią negatywnego wpływu jaki posadowiony obiekt budowlany na działce [...] będzie miał na stan nieruchomości skarżącej (budynku gospodarczego), nie uwzględnił projektu technicznego budynku gospodarczego zaakceptowanego przez Urząd Miejski w [...] w 1989 r., który to projekt wskazywał na konieczność zabudowy bliźniaczej budynków gospodarczych posadowionych na sąsiadujących działkach oraz dokonał błędnych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu, że obiekty budowlane stanowią wiaty (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a.);
mające istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkujące niemożliwością dokonania jednoznacznej oceny i ustalenia, czy obiekty budowlane na działce nr [...] w rzeczywistości spełniają konieczne warunki do uznania ich za wiaty oraz czy posadowione zostały zgodnie z przepisami prawa i w sposób niezagrażający interesom skarżącej;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz § 12 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiotowe obiekty stanowią wiaty, są posadowione zgodnie z prawem i nie podlegają pod normy prawne wynikające z ww. przepisów;
3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 2 pkt 2 oraz art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że sporne obiekty budowlane stanowią wiatę, a ta nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia do organu nadzoru budowlanego oraz, że ich budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 6 marca 2017 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] rejon ul. [...] (§ 26 uzasadnienia do planu - naruszenie ładu przestrzennego i intensywności zabudowy - maksymalna powierzchnia zabudowy działki to 40%).
Wszystkie powyższe kwestie były przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OSK 301/23. Tym samym złożona skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie stanowi nowej materii, która mogłaby być rozważana w ramach środka nadzwyczajnego, ale zasadniczo jest powtórzeniem skargi kasacyjnej. Natomiast kwestie związane ze zdrowiem skarżącej podniesione w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 37/22. nie mają związku przyczynowego z realizacją przedmiotowej wiaty i generalnie nie wpływają na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia kwestionowanego skargą w trybie art. 285a § 1 p.p.s.a.
Informacyjnie w tym miejscu zaznaczyć należy, iż przeprowadzając ocenę kwestionowanego wyroku w ramach przedmiotowego wniosku w trybie art. 285a § 1 p.p.s.a. rozpoznanie tegoż następuje na posiedzeniu niejawnym (art. 285j p.p.s.a.) i czynione jest to na podstawie akt sprawy. Przed sądem administracyjnym nie jest przeprowadzane postępowanie dowodowe z wyjątkiem dopuszczenia dowodów z dokumentu. Oznacza to, że sąd administracyjny nie przesłuchuje świadków, czego domagała się skarżącą w piśmie procesowym z dnia 31 lipca 2025 r. Z kolei zawnioskowane do dopuszczenia jako dowody z dokumentów w tej sprawie to dokumenty stanowiące zasadniczy materiał dowodowy na podstawie którego orzekały zarówno WSA w Gdańsku jak i NSA.
Mając na uwadze zaprezentowane powyżej rozważania, nie ulega wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku nie może być wykorzystywana w charakterze dodatkowej instancji, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny ponownie oceniałby wyrok sądu pierwszej instancji w oparciu o te same podstawy zaskarżenia.
Dlatego na podstawie art. 285h § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez pełnomocnika ustanowionego dla skarżącej w ramach prawa pomocy. Wynagrodzenie bowiem dla pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 p.p.s.a., przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.