Orzeczenie · 2025-07-17

II KS 23/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-17
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższyskargasąd odwoławczyuchylenie wyrokuprzekazanie do ponownego rozpoznaniareformationis in peiuskpkpostępowanie karne

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonych P.S., A.S. i P.H. na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim uniewinniający oskarżonych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., twierdząc, że nie zaistniały przesłanki do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji, a sąd odwoławczy niezasadnie dążył do ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego. Sąd Najwyższy oddalił skargę, podkreślając, że kontrola sprawowana w trybie skargi na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się do badania, czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy pozwalające na wydanie wyroku kasatoryjnego. Wskazano, że sąd odwoławczy działał w oparciu o zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.), który uniemożliwiał mu skazanie oskarżonych uniewinnionych w pierwszej instancji, a jedynie wskazywał na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sąd odwoławczy miał prawo wyrazić swoje przekonanie co do zasadności skazania, a sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie będzie związany oceną dowodów ani ustaleniami faktycznymi sądu odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym oraz stosowania zakazu reformationis in peius w sprawach karnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył prawo procesowe, w szczególności art. 437 § 2 k.p.k. i art. 454 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy działał prawidłowo, stosując zakaz reformationis in peius i wskazując na konieczność ponownego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji uniewinnił oskarżonych, sąd odwoławczy nie mógł ich skazać (zakaz reformationis in peius). Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było jedynym możliwym rozstrzygnięciem, a sąd odwoławczy miał prawo wyrazić swoje przekonanie co do zasadności skazania.

Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego sprawowanej w trybie skargi na wyrok sądu odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zakres kontroli ogranicza się do zbadania, czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy pozwalające na wydanie wyroku kasatoryjnego, a nie do merytorycznej oceny prawidłowości kontroli odwoławczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga na wyrok sądu odwoławczego nie jest superapelacją, a Sąd Najwyższy nie bada merytorycznej prawidłowości decyzji sądu odwoławczego ani zasadności stwierdzonych przez niego uchybień, chyba że dotyczą one przesłanek wydania wyroku kasatoryjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi
Strona wygrywająca
oskarżyciel publiczny

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaoskarżony
A.S.osoba_fizycznaoskarżony
P.H.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca oskarżonychinneskarżący
oskarżyciel publicznyorgan_państwowystrona

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 539e § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 271 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 231 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 633

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.), co uniemożliwiło mu skazanie oskarżonych uniewinnionych w pierwszej instancji i wymagało przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. • Zakres kontroli Sądu Najwyższego w trybie skargi na wyrok sądu odwoławczego jest ograniczony do badania prawidłowości zastosowania przepisów pozwalających na wydanie wyroku kasatoryjnego.

Odrzucone argumenty

Sąd odwoławczy naruszył art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji bez zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych. • Nie było potrzeby ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, a argumentacja sądu odwoławczego była wyrazem ograniczenia swobodnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

skarga na wyrok sądu odwoławczego nie jest zasadna • zakaz reformationis in peius • nie jest to superapelacja • nie budzi wątpliwości, że jednoznaczne wyrażenie przekonania co do zasadności skazania oskarżonych było nie tylko prawem, lecz także obowiązkiem sądu odwoławczego

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym oraz stosowania zakazu reformationis in peius w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania karnego, w tym zakres kontroli Sądu Najwyższego i zakaz reformationis in peius, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Kiedy sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst