II KK 44/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego SN Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie kasacyjnej sygn. akt II KK 44/21. Obrońca argumentował, że wadliwa procedura powołania sędziego, związana z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowelą z 2017 r., narusza standardy niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, co może prowadzić do naruszenia prawa strony do sprawiedliwego procesu (art. 6 ust. 1 EKPC). Wskazywano na podobieństwo do sytuacji sędziów powołanych w wadliwej procedurze oraz na orzecznictwo ETPC i TSUE. Sąd Najwyższy, choć nie podzielił podstawy prawnej wniosku opartej na art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. (brak bezpośredniego interesu prawnego sędziego w rozstrzygnięciu sprawy), uznał wniosek za zasadny na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Podkreślono, że wykładnia tego przepisu musi gwarantować prawo strony do niezależnego i bezstronnego sądu. Wobec istnienia wątpliwości co do niezależności i bezstronności sędziego powołanego w wadliwej procedurze, co potwierdzają wyroki ETPC, Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy, aby zapewnić zgodność z art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także w celu uniknięcia potencjalnego wznowienia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego SN z powodu wadliwej procedury powołania, powołując się na standardy konstytucyjne i europejskie.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN, zgodnie z aktualnym orzecznictwem ETPC.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy kasacyjnej, oparty na wadliwości procedury jego powołania, powinien zostać uwzględniony na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.?
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie był zasadny na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ nie zachodziła sytuacja, w której rozstrzygnięcie sprawy wpływa bezpośrednio na sferę praw i obowiązków sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wadliwość procedury delegowania sędziego do sądu odwoławczego, będąca podstawą kasacji, nie przekłada się na ocenę sytuacji prawoprocesowej sędziego SN Małgorzaty Bednarek, a tym samym nie zachodzi bezpośredni interes prawny sędziego w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.
Czy orzekanie sędziego Sądu Najwyższego, powołanego w wadliwej procedurze, narusza prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzekanie sędziego powołanego w wadliwej procedurze wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na orzecznictwie ETPC, uznał, że wadliwa procedura powołania sędziego SN narusza standardy niezależności i bezstronności sądu. W związku z tym, aby zapewnić stronie prawo do niezależnego i bezstronnego sądu, należało wyłączyć sędziego od rozpoznania sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. N. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
| Małgorzata Bednarek | inne | sędzia |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 4 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
u.s.p. art. 77 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 77 § § 4
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 540 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość procedury powołania sędziego SN Małgorzaty Bednarek, związana z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. • Potencjalne naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). • Orzecznictwo ETPC dotyczące sędziów powołanych w wadliwej procedurze.
Odrzucone argumenty
Podstawa wyłączenia sędziego z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. z uwagi na brak bezpośredniego interesu prawnego sędziego w rozstrzygnięciu sprawy.
Godne uwagi sformułowania
każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC • orzekanie sędziego Sądu Najwyższego powołanego do Sądu Najwyższego w wadliwej [...] procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd • nemo iudex in causa sua
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Małgorzata Bednarek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego SN z powodu wadliwej procedury powołania, powołując się na standardy konstytucyjne i europejskie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN, zgodnie z aktualnym orzecznictwem ETPC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego! Kluczowa decyzja w sprawie praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.