II KK 301/26Uchylenie wyroku środki karne świadczenie pieniężne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziów Dariusza Kali (przewodniczący), Piotra Mirka i Pawła Wilińskiego (sprawozdawca) rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego J.M. od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt II K 779/25. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstw z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k., wymierzając kary pozbawienia wolności, zakazy wykonywania określonych zawodów oraz świadczenie pieniężne. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, w tym zaniechanie orzeczenia obligatoryjnych środków karnych z art. 41a § 2 k.k. oraz błędne zastosowanie art. 43a § 3 k.k. do czynu popełnionego przed wejściem w życie tej nowelizacji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy nie orzekł obligatoryjnych środków karnych, a także bezpodstawnie zasądził świadczenie pieniężne za czyn popełniony przed wejściem w życie przepisu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej świadczenia pieniężnego i braku obligatoryjnych rozstrzygnięć o środkach karnych, przekazując sprawę Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnych środków karnych (art. 41a § 2 k.k.) oraz stosowania przepisów przejściowych przy zmianach prawa karnego materialnego (art. 4 § 1 k.k., art. 43a § 3 k.k.).
Dotyczy specyficznej sytuacji skazania za przestępstwa z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k. oraz momentu wejścia w życie nowelizacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd prawidłowo zastosował przepisy dotyczące orzekania obligatoryjnych środków karnych z art. 41a § 2 k.k. w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie orzekł obligatoryjnych środków karnych, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, sąd ma obowiązek orzec środki karne z art. 41a § 2 k.k., a ich zaniechanie jest rażącym uchybieniem.
Czy sąd prawidłowo orzekł świadczenie pieniężne na podstawie art. 43a § 3 k.k. za czyn popełniony przed wejściem w życie tej nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie zastosował ustawy względniejszej dla sprawcy, orzekając świadczenie pieniężne za czyn popełniony przed wejściem w życie przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 43a § 3 k.k. wszedł w życie 1 stycznia 2023 r., a czyn z art. 202 § 3 k.k. został popełniony w okresie od 10 kwietnia 2019 r. do 15 listopada 2021 r. W związku z tym, sąd powinien był zastosować ustawę obowiązującą poprzednio, która nie przewidywała obowiązku orzeczenia takiego świadczenia, zgodnie z zasadą z art. 4 § 1 k.k.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.M. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 202 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 202 § § 4a
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 2
Kodeks karny
Obowiązek orzeczenia w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności.
k.k. art. 43a § § 3
Kodeks karny
Świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w przypadku skazania za określone przestępstwa, w tym z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k.
Pomocnicze
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy w przypadku zmian przepisów.
k.k. art. 41 § § 1a ust. 2
Kodeks karny
k.k. art. 43 § ust. 1
Kodeks karny
k.k. art. 90 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 39 § pkt 7
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnych środków karnych z art. 41a § 2 k.k. • Błędne zastosowanie art. 43a § 3 k.k. do czynu popełnionego przed wejściem w życie nowelizacji.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego • obligatoryjne środki karne • ustawa obowiązująca poprzednio jako względniejsza dla sprawcy
Skład orzekający
Dariusz Kala
przewodniczący
Piotr Mirek
członek
Paweł Wiliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnych środków karnych (art. 41a § 2 k.k.) oraz stosowania przepisów przejściowych przy zmianach prawa karnego materialnego (art. 4 § 1 k.k., art. 43a § 3 k.k.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania za przestępstwa z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k. oraz momentu wejścia w życie nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych w prawie karnym, w szczególności stosowania przepisów przejściowych i obligatoryjności środków karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy koryguje błędy w stosowaniu prawa karnego: kluczowe znaczenie przepisów przejściowych i obligatoryjnych środków karnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.