II KK 301/26

II KK 301/26 
 
 
 
  
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
  
Dnia 17 września 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Dariusz Kala (przewodniczący) 
SSN Piotr Mirek 
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) 
  
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.  
w sprawie J.M. 
skazanego za czyny z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 września 2026 r.  
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego 
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach 
z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt II K 779/25,  
  
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej zasądzonego 
świadczenia 
pieniężnego 
oraz 
braku 
obligatoryjnych 
rozstrzygnięć o środkach karnych z art. 41a § 2 k.k. i sprawę w tym 
zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do 
ponownego rozpoznania. 
  
 
Piotr Mirek          Dariusz Kala          Paweł Wiliński 
  
  
UZASADNIENIE 
 

II KK 301/26 
2 
 
 
Sąd Rejonowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 22 września 2025 r., w sprawie o 
sygn. akt II K 779/25, oskarżonego J.M. uznał za winnego popełnienia zarzucanych 
mu przestępstw i za czyn z pkt. I, tj. z art. 202 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat 
pozbawienia wolności i na podstawie art. 41 § 1a ust. 2 w zw. z art. 43 ust 1 k.k. 
orzekł wobec oskarżonego zakaz zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania 
zawodów albo działalności, związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem 
małoletnich lub z opieką nad nimi na okres 4 lat, za czyn z pkt. II, tj. z art. 202 § 4a 
k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i na podstawie art. 41 § 1a 
ust. 2 w zw. z art. 43 ust 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz zajmowania 
wszelkich stanowisk, wykonywania zawodów albo działalności, związanych z 
wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na okres 4 
lat. Następnie połączył orzeczone jednostkowe kary i wymierzył oskarżonemu karę 
łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, jak również połączył środki karne i 
wymierzył łączny zakaz zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania zawodów 
albo działalności, związanych z wychowywaniem, edukacją, leczeniem małoletnich 
lub z opieką nad nimi na okres 6 lat. Nadto, na podstawie art. 43a § 3 k.k. za czyny I 
i II orzekł świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy 
Postpenitencjarnej w kwocie 20 000 zł. Wyrok nie został zaskarżony przez strony i 
uprawomocnił się z dniem 30 września 2025 r. 
Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go 
w części niezawierającej rozstrzygnięcia o obligatoryjnych środkach karnych z art. 
41a § 2 k.k. w odniesieniu do czynów z pkt. I i II oraz świadczenia pieniężnego 
dotyczącego czynu z pkt. I, na niekorzyść oskarżonego J.M. i zarzucając: 
„I. 
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu 
prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 41a § 2 k.k. w brzmieniu 
obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. - polegające na zaniechaniu orzeczenia 
wobec oskarżonego zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, 
kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub 
opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakazu 
okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, w 
sytuacji skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej 
wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na 
szkodę małoletniego, podczas gdy stosownie do treści powołanego przepisu. 

II KK 301/26 
3 
 
 
orzeczenie środka karnego za czy n opisany w pkt I. części wstępnej wyroku było w 
tym przypadku obligatoryjne; 
II. 
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu 
prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 41a § 2 k.k. - polegające na 
zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego zakazu przebywania w określonych 
środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się 
do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, 
jak również nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z 
pokrzywdzonym, w sytuacji skazania na karę pozbawienia wolności bez 
warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności 
seksualnej lub obyczajności, podczas gdy stosownie do treści powołanego przepisu, 
orzeczenie środka karnego za czyn opisany w pkt II części wstępnej wyroku było w 
tym przypadku obligatoryjne; 
III. 
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów 
prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 43a § 3 k.k. - 
polegające na orzeczeniu w pkt 7. części dyspozytywnej wyroku świadczenia 
pieniężnego na podstawie art. 43a § 3 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy 
Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 20 000 zł także za czyn 
określony w pkt I, w sytuacji gdy opisane w tym punkcie przestępstwo z art. 202 § 3 
k.k. zostało popełnione w okresie od 10 kwietnia 2019 r. do 15 listopada 2021 r., zaś 
art. 43a § 3 k.k. został dodany przez art. 7 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 
r. (Dz. U. 2022.1855 ze zm.), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2023 r., co 
oznacza, że Sąd bezpodstawnie nie zastosował w tym przypadku ustawy 
obowiązującej poprzednio jako względniejszej dla sprawcy”. 
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonych 
częściach i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do 
ponownego rozpoznania. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.  
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na 
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. 
Podniesione w kasacji uchybienia znajdują potwierdzenie w treści 
zaskarżonego wyroku, którym nie orzeczono wobec oskarżonego obligatoryjnych w 

II KK 301/26 
4 
 
 
tej sprawie środków karnych, a także bezpodstawnie zasądzono świadczenie 
pieniężne w odniesieniu do jednego z dwóch przypisanych J.M. czynów. 
Omawianym wyrokiem Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego 
dokonania dwóch przestępstw: 1) z art. 202 § 3 k.k., popełnionego w okresie od 10 
kwietnia 2019 r. do 15 listopada 2021 r. oraz 2) z art. 202 § 4a k.k., popełnionego w 
okresie od daty bliżej nieokreślonej do dnia 21 października 2024 r.  
Zgodnie z art. 41a § 2 k.k. w obecnie obowiązującym brzmieniu (od dnia 1 
października 2023 r.) w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez 
warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności 
seksualnej lub obyczajności obowiązkiem Sądu jest orzeczenie zakazu przebywania 
przez oskarżonego w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z 
określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania 
określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakazu okresowego 
opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym. W poprzednio 
obowiązującym brzmieniu ww. przepisu (sprzed 1 października 2023 r.) sąd orzekał 
obligatoryjnie zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, 
kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub 
opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakaz 
okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, w razie 
skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej 
wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na 
szkodę małoletniego. Treści obu przepisów są podobne, z tą różnicą, że przed 
nowelizacją ustawodawca wymagał, by skazanie za przestępstwo przeciwko 
wolności seksualnej lub obyczajności zostało popełnione na szkodę małoletniego, 
obecnie zaś wiek pokrzywdzonego nie ma istotnego znaczenia. W układzie 
okoliczności tej sprawy zmiana ta nie ma istotnego znaczenia, skoro oba czyny 
popełnione zostały na szkodę małoletnich. 
W tej sytuacji obowiązkiem Sądu w razie skazania za popełnienie obu 
przypisanych oskarżonemu czynów było orzeczenie dwóch odrębnych środków 
karnych z art. 41a § 2 k.k. Następnie, zgodnie z art. 90 § 2 k.k., obowiązkiem Sądu 
w zakresie obu orzeczonych zakazów było odpowiednie zastosowanie przepisów 
dotyczących ich łączenia. 
Sąd Rejonowy również bezpodstawnie orzekł świadczenie pieniężne na rzecz 
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 20 000 zł 

II KK 301/26 
5 
 
 
za oba czyny, podczas gdy przepis na podstawie którego je orzeczono, tj. art. 43a § 
3 k.k. wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2023 r. Zgodnie z jego brzmieniem w razie 
skazania sprawcy za przestępstwo określone m.in. w art. 203 § 3 k.k. lub 202 § 4a 
k.k., sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz 
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 
co najmniej 10.000 zł, do wysokości 60.000 zł. Mając na uwadze daty końcowe obu 
przypisanych oskarżonemu czynów nie budzi wątpliwości, że obowiązkiem Sądu 
było orzeczenie za czyn przypisany w pkt II. świadczenia pieniężnego na podstawie 
art. 43a § 3 k.k. Natomiast orzeczenie takiego świadczenia za czyn przypisany w pkt 
I. nie było zasadne, ponieważ przepis ten nie obowiązywał w okresie działania 
oskarżonego, zgodnie więc z regulacją określoną w art. 4 § 1 k.k. obowiązkiem Sądu 
było zastosowanie ustawy obowiązującej poprzednio, która była oczywiście 
względniejsza dla sprawcy, bowiem w ogóle nie przewidywała obowiązku orzeczenia 
takiego środka karnego. 
Opisane uchybienia niewątpliwie miały rażący i istotny wpływ na treść 
wydanego wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Siedlcach 
orzeknie względem J.M. środki karne, o których wyżej mowa, a także określi na nowo 
wysokość należnego świadczenia pieniężnego. 
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. 
[WB]  
[a.ł]