II KK 26/26Uchylenie wyroku brak obrony obligatoryjnej 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego Ł.P., który został prawomocnie skazany za oszustwo na karę roku pozbawienia wolności. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 79 § 3 i 4 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., polegające na wydaniu przez Sąd Rejonowy zarządzenia o braku obligatoryjności obrony i zwolnieniu obrońcy z urzędu, mimo że opinia biegłych psychiatrów wskazywała, iż oskarżony może prowadzić obronę jedynie przy zapewnieniu pomocy prawnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że opinia biegłych nie dawała podstaw do zwolnienia obrońcy, a brak jego udziału w rozprawach stanowił bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku z mocy art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, nakazując wyznaczenie obrońcy z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony, obligatoryjności obrony przez adwokata/radcę prawnego, oraz przesłanek uchylenia wyroku z powodu naruszeń proceduralnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z opinią biegłych i potrzebą pomocy prawnej dla oskarżonego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwolnienie obrońcy z urzędu jest dopuszczalne, gdy opinia biegłych wskazuje, że oskarżony może prowadzić obronę jedynie przy zapewnieniu pomocy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie obrońcy z urzędu w takiej sytuacji jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie prawa do obrony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że obrona obligatoryjna ma miejsce, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość co do zdolności oskarżonego do samodzielnego prowadzenia obrony. Opinia biegłych wskazująca na potrzebę pomocy prawnej nie jest podstawą do zwolnienia obrońcy, a brak jego udziału w rozprawie stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku.
Czy brak obligatoryjnego udziału obrońcy w rozprawie, mimo istnienia podstaw do jego wyznaczenia, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., brak udziału obrońcy w rozprawie, gdy jego udział jest obowiązkowy, jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że naruszenie prawa do obrony przez brak obligatoryjnego obrońcy jest tak fundamentalnym uchybieniem procesowym, że uzasadnia uchylenie wyroku niezależnie od wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł.P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A.K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | strona wnosząca kasację |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 286 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 79 § 4
Kodeks postępowania karnego
Sąd orzeka, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy, gdy uzna opinię biegłych za uzasadnioną i stwierdzi, że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na samodzielne prowadzenie obrony. Dopiero wówczas prezes sądu może zwolnić obrońcę.
k.p.k. art. 79 § 3
Kodeks postępowania karnego
Udział obrońcy w rozprawie jest konieczny w każdym terminie, gdy zachodzi obrona obligatoryjna.
k.p.k. art. 79 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 4 - obrona jest obligatoryjna, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość czy stan zdrowia psychicznego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 10 - brak udziału obrońcy w rozprawie, gdy jego udział jest obowiązkowy, jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia.
Pomocnicze
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 526 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 202 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony przez brak obligatoryjnego obrońcy, mimo opinii biegłych wskazującej na potrzebę pomocy prawnej. • Błędne zastosowanie art. 79 § 4 k.p.k. i zwolnienie obrońcy z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
bezpośrednio narusza prawo oskarżonego do obrony w ujęciu art. 6 k.p.k. • bezwzględna przesłanka odwoławcza w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. • konieczne jest dla ustania obrony obligatoryjnej nie tylko to, aby biegli [...] nie mieli wątpliwości [...], ale także to, by sąd wydał postanowienie na podstawie art. 79 § 4 k.p.k. po dokonaniu własnej oceny wydanej przez biegłych opinii.
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący-sprawozdawca
Jarosław Matras
członek
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony, obligatoryjności obrony przez adwokata/radcę prawnego, oraz przesłanek uchylenia wyroku z powodu naruszeń proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z opinią biegłych i potrzebą pomocy prawnej dla oskarżonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie podstawowych praw procesowych, takich jak prawo do obrony, nawet w przypadku drobnych oszustw. Podkreśla wagę prawidłowej interpretacji opinii biegłych przez sąd.
“Sąd Najwyższy: Brak obrońcy to wyrok do uchylenia! Kluczowa lekcja prawa do obrony.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.