Orzeczenie · 2024-06-26

II KK 142/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-06-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
prawo karnepostępowanie karneprawo do obronydoręczeniakasacjaSąd Najwyższynaruszenie procedury

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego D. P., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Puławach za przywłaszczenie powierzonych środków pieniężnych w kwocie 77.930 zł. Sąd Rejonowy wymierzył karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby, nałożył obowiązek informowania kuratora oraz naprawienia szkody i obciążył skazanego kosztami sądowymi. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 117 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 139 § 1 k.p.k. w zw. z art. 374 § 1 k.p.k. i art. 6 k.p.k., polegające na wadliwym uznaniu, że awizowane i niepodjęte w terminie wezwania na rozprawę zostały prawidłowo doręczone, mimo że korespondencja była wysyłana na adres inny niż wskazany przez oskarżonego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że doszło do rażącej obrazy prawa procesowego poprzez prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie był prawidłowo powiadomiony o jej terminie. Sąd podkreślił, że obowiązek prawidłowego powiadomienia oskarżonego o czasie i miejscu rozprawy jest emanacją gwarancji prawa do obrony. Wskazano, że w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy wysyłał wezwania na adres inny niż wskazany przez oskarżonego, co skutkowało zwrotem korespondencji jako niepodjętej. Wobec tego procedowanie bez wiedzy oskarżonego i przy obiektywnym braku możliwości podjęcia przez niego obrony, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Puławach do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa do obrony w kontekście prawidłowości doręczeń wezwań procesowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia korespondencji w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prawidłowe jest doręczenie wezwania na rozprawę oskarżonemu, jeśli korespondencja została wysłana na adres inny niż wskazany przez niego jako adres do doręczeń, a następnie zwrócona jako niepodjęta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie doręczenie nie jest prawidłowe i stanowi naruszenie prawa do obrony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wysłanie korespondencji na niewłaściwy adres, nawet jeśli została awizowana, nie spełnia warunku prawidłowego powiadomienia o terminie rozprawy. Jest to naruszenie art. 117 § 2 k.p.k. i ogranicza prawo oskarżonego do obrony.

Czy prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie został prawidłowo powiadomiony o jej terminie, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi to rażące naruszenie prawa procesowego i może mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Prowadzenie postępowania pod nieobecność oskarżonego, który nie miał wiedzy o sprawie z powodu wadliwego doręczenia wezwań, uniemożliwia mu skorzystanie z prawa do obrony, w tym złożenia wyjaśnień i udziału w czynnościach dowodowych. Jest to istotne uchybienie procesowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 117 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Czynności procesowe nie mogą być przeprowadzane, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak jest dowodu, że została o niej powiadomiona. Prawidłowe powiadomienie jest warunkiem realizacji prawa do obrony.

k.k. art. 284 § 2

Kodeks karny

Dotyczy czynu przywłaszczenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 139 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 374 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary.

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary.

k.k. art. 72 § 1 pkt 1

Kodeks karny

Obowiązki nałożone na oskarżonego w okresie próby.

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami sądowymi.

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa uchylenia wyroku w kasacji.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 133 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Doręczenie zastępcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe doręczenie wezwań na rozprawę na adres inny niż wskazany przez oskarżonego. • Naruszenie prawa do obrony skazanego poprzez prowadzenie postępowania pod jego nieobecność bez prawidłowego powiadomienia.

Godne uwagi sformułowania

awizowane i niepodjęte w terminie wezwania [...] zostały mu prawidłowo doręczone • korespondencję wysłano na inny niż wskazany przez oskarżonego adres do doręczeń • wadliwym uznaniu, że [...] zostały mu prawidłowo doręczone • rażącym naruszeniem prawa oskarżonego do obrony • czynności nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak dowodu, że została o niej powiadomiona • emanacja gwarancji prawa do obrony • przed rozpoczęciem procedowania na sądzie ciąży obowiązek dokonania weryfikacji zawiadomienia nieobecnego oskarżonego • tego rodzaju kontroli dopuszczalności prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego zabrakło • Mimo jednoznacznej deklaracji i poczynionych ustaleń w kwestii adresu korespondencyjnego Sąd Rejonowy [...] wezwania [...] wysyłał pod adres [...] • zawiadomienia nie były do oskarżonego skutecznie wysłane, skoro kierowano je pod niewłaściwy adres • wysłanie zawiadomienia [...] na adres inny aniżeli wskazany przez oskarżonego nie spełnia warunku prawidłowego powiadomienia • procedowanie bez wiedzy oskarżonego o sprawie i przy obiektywnym braku możliwości podjęcia przez niego obrony

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Marek Siwek

członek

Igor Zgoliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w kontekście prawidłowości doręczeń wezwań procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia korespondencji w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie prawidłowego doręczania pism procesowych i jego wpływ na prawo do obrony, co jest fundamentalne w każdym postępowaniu karnym.

Sąd Najwyższy: Błąd w adresie to błąd w prawie do obrony!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst