II KA 1/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę z apelacji prokuratora, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 20 października 2022 r. (sygn. akt II K 124/22), którym uniewinniono K. R. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Sąd odwoławczy uznał apelację prokuratora za zasadną, stwierdzając liczne naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Wskazano na obrazę art. 4 k.p.k. (zasada obiektywizmu), art. 7 k.p.k. (zasada swobodnej oceny dowodów), art. 176 § 1 k.p.k. (nieprawidłowe traktowanie pisemnych stanowisk jako wyjaśnień), art. 366 § 1 k.p.k. (zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych czynności dowodowych, w tym przesłuchania świadka M. S. i zażądania akt) oraz art. 399 § 1 k.p.k. (brak rozważenia możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu na pomocnictwo). Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na postanowieniu o umorzeniu dochodzenia wydanym przez prokuratora w innej sprawie, naruszając zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego (art. 8 § 1 k.p.k.). Sąd odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność dogłębnej analizy chronologii zdarzeń i świadomości oskarżonej co do przestępczej działalności jej partnera, co mogło uzasadniać przypisanie jej pomocnictwa do oszustwa. Wskazano, że dla przypisania odpowiedzialności za pomocnictwo wystarczający jest zamiar ewentualny, a udostępnienie danych do rachunku bankowego mogło ułatwić popełnienie przestępstwa. Sąd Okręgowy, stosując regułę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.), uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania, nakazując przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem wskazanych uchybień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów postępowania karnego dotyczących oceny dowodów, dopuszczalności dowodów pisemnych, obowiązku przeprowadzania czynności dowodowych oraz zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu. Wskazówki dotyczące rozważania odpowiedzialności za pomocnictwo do oszustwa, w tym z zamiarem ewentualnym.
Dotyczy specyficznych naruszeń proceduralnych popełnionych przez sąd pierwszej instancji. Konieczność indywidualnej oceny stanu faktycznego w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował przepisy postępowania, uniewinniając oskarżoną od zarzutu oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 4, 7, 176, 366, 399 k.p.k.), co miało wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził wadliwą ocenę dowodów, przedwczesne zastosowanie domniemania niewinności, nieprawidłowe traktowanie pisemnych stanowisk jako wyjaśnień oraz zaniechanie przeprowadzenia kluczowych czynności dowodowych. Podkreślono również naruszenie zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu poprzez oparcie rozstrzygnięcia na postanowieniu prokuratora.
Czy w okolicznościach sprawy K. R. mogła ponosić odpowiedzialność karną za pomocnictwo do oszustwa (art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji zaniechał rozważenia tej możliwości, co stanowiło uchybienie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał na potrzebę analizy chronologii zdarzeń i świadomości oskarżonej, która mogła ułatwić popełnienie oszustwa poprzez udostępnienie danych do rachunku bankowego. Podkreślono, że dla pomocnictwa wystarczający jest zamiar ewentualny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. R. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Prokurator Jolanta Świerczewska-Zarzycka | organ_państwowy | prokurator |
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| W. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (10)
Główne
kk art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa.
kk art. 18 § § 3
Kodeks karny
Pomocnictwo.
Pomocnicze
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Obraza zasady obiektywizmu.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Obraza zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 8
Kodeks postępowania karnego
Obraza zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego.
k.p.k. art. 176 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nieprawidłowe traktowanie pisemnych stanowisk jako wyjaśnień w postępowaniu sądowym.
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych czynności dowodowych.
k.p.k. art. 399 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Brak rozważenia możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - obraza przepisów postępowania.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius - zakaz orzekania na niekorzyść uniewinnionego oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (art. 4, 7, 176, 366, 399 k.p.k.). • Niewłaściwa ocena dowodów i przedwczesne zastosowanie domniemania niewinności. • Zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych czynności dowodowych. • Nieprawidłowe uznanie pisemnych stanowisk za wyjaśnienia. • Naruszenie zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu poprzez oparcie rozstrzygnięcia na postanowieniu prokuratora. • Konieczność rozważenia odpowiedzialności za pomocnictwo do oszustwa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy dodałby jeszcze obrazę przepisu art. 8 § 1 kpk i zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, albowiem Sąd Rejonowy w Łukowie w sposób nieuprawniony oparł swoje rozstrzygnięcie na postanowieniu Prokuratury Rejonowej w Tychach... • Dokonana ocena dowodów w innej sprawie karnej zakończonej umorzeniem w postępowaniu przygotowawczym nie może mieć żadnego przełożenia na ocenę dowodów w sprawie niniejszej. • W przekonaniu Sądu Okręgowego, powyższe okoliczności warunkowały konieczność rozważenia przez Sąd Rejonowy przypisania oskarżonej działania w warunkach pomocnictwa do oszustwa. • Istotą działania w tej formie zjawiskowej jest bowiem jedynie ułatwienie innej osobie popełnienia czynu zabronionego przy świadomości, że dokonane przez pomocnika działania, tutaj udostępnienie danych dostępowych do rachunku bankowego, stwarza możliwość jego popełnienia. • Treść art. 176 § 1 kpk jest jednoznaczna i w ocenie Sądu Okręgowego nie powinna stwarzać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych.
Skład orzekający
Grażyna Jaszczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów postępowania karnego dotyczących oceny dowodów, dopuszczalności dowodów pisemnych, obowiązku przeprowadzania czynności dowodowych oraz zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu. Wskazówki dotyczące rozważania odpowiedzialności za pomocnictwo do oszustwa, w tym z zamiarem ewentualnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych naruszeń proceduralnych popełnionych przez sąd pierwszej instancji. Konieczność indywidualnej oceny stanu faktycznego w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są błędy proceduralne w postępowaniu karnym i jak sąd odwoławczy może je korygować. Podnosi ciekawe zagadnienie pomocnictwa do oszustwa.
“Błędy proceduralne sądu pierwszej instancji doprowadziły do uchylenia wyroku uniewinniającego w sprawie o oszustwo.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.