Orzeczenie · 2024-05-28

II GZ 232/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-28
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona konsumentówprodukt leczniczywycofanie z obrotuwstrzymanie wykonania decyzjipostępowanie sądowoadministracyjneochrona zdrowiaprawo farmaceutycznezażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki M. Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego o wycofaniu z obrotu produktu leczniczego. Spółka argumentowała, że wykonanie decyzji spowoduje znaczne szkody finansowe, utratę renomy, dostawców i konieczność zwolnienia pracowników, a także wysokie koszty utylizacji produktów. Podkreślała, że zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). WSA odmówił wstrzymania, wskazując, że przy rozpatrywaniu wniosku o ochronę tymczasową należy chronić interesy wszystkich uczestników, w tym konsumentów, których prawo do ochrony zdrowia i życia jest konstytucyjnie zagwarantowane. Sąd uznał, że negatywne skutki dla spółki są normalną konsekwencją decyzji, a wniosek o wstrzymanie nie służy zabezpieczeniu przed nimi. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 184 Konstytucji RP, art. 106 § 5 p.p.s.a., art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 61 § 3 p.p.s.a.). NSA oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania jest wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji, a przesłanki do jej zastosowania muszą być interpretowane ściśle. Obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na skarżącym. NSA uznał, że WSA słusznie odniósł się nie tylko do skutków dla spółki, ale także dla konsumentów, których ochrona zdrowia i życia jest priorytetem (art. 76 Konstytucji RP, art. 169 TFUE). Sąd stwierdził, że sprzedaż produktu nieuznanego za leczniczy narusza prawo konsumentów do rzetelnej informacji. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając, że uzasadnienie WSA było wystarczające, a także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustrojowych i postępowania dowodowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście ochrony konsumentów w sprawach dotyczących wycofania produktów z obrotu, zwłaszcza w branży farmaceutycznej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wycofania produktu nieuznanego za leczniczy, gdzie ochrona konsumentów jest szczególnie istotna. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów decyzji administracyjnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wycofaniu z obrotu produktu leczniczego powinien zostać uwzględniony, gdy skarżąca spółka podnosi argumenty o szkodach finansowych, a organ ochrony zdrowia publicznego wskazuje na naruszenie prawa konsumentów do informacji i ochrony zdrowia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wycofaniu produktu leczniczego, priorytetem jest ochrona konsumentów i ich prawa do zdrowia oraz rzetelnej informacji, zgodnie z Konstytucją RP i prawem UE. Argumenty spółki o szkodach finansowych nie spełniły przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. i nie mogły przeważyć nad ochroną interesu publicznego.

Czy uzasadnienie postanowienia WSA odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji było wystarczające i zgodne z art. 141 § 4 p.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie odpowiadało wymogom.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo wskazał podstawę prawną, wyjaśnił przyczyny rozstrzygnięcia, przedstawił stan sprawy i istotę zarzutów, a także dokonał oceny sprawy, co umożliwia kontrolę instancyjną.

Czy sąd administracyjny prawidłowo sprawował kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem, stosując art. 3 § 2 p.p.s.a. i przepisy ustrojowe?

Odpowiedź sądu

Tak, nie ma podstaw do przyjęcia naruszenia tych przepisów.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że przepisy ustrojowe (art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.) i zakres kontroli (art. 3 § 2 p.p.s.a.) mają charakter ogólny i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej bez powiązania z konkretnymi przepisami proceduralnymi, których naruszenie miałoby miejsce.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest bezzasadny.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 106 § 5 p.p.s.a. ma charakter niesamodzielny i jego zastosowanie jest uzależnione od przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów. W tej sprawie takie postępowanie nie było prowadzone, więc przepis nie mógł zostać naruszony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego o wycofaniu z obrotu produktu leczniczego.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) muszą być interpretowane ściśle i uprawdopodobnione przez skarżącego. Ochrona konsumentów ma priorytet.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać niezbędne elementy umożliwiające kontrolę instancyjną.

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące uzasadnienia wyroku stosuje się odpowiednio do postanowień.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 106 § § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Konstytucja RP art. 76

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Państwo chroni konsumentów, użytkowników i najemców przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje kwestie związane z kontrolą działalności administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona konsumentów i ich prawa do zdrowia oraz rzetelnej informacji ma pierwszeństwo przed potencjalnymi szkodami ekonomicznymi dla przedsiębiorcy. • Argumenty spółki o szkodach finansowych nie spełniły przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków).

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki dotyczące potencjalnych strat finansowych, utraty renomy, dostawców i konieczności zwolnienia pracowników jako podstawa do wstrzymania wykonania decyzji. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 106 § 5 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle. • Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których należy: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. • W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że na gruncie rozpoznawanej sprawy takie okoliczności nie wystąpiły. • Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w przypadku udzielania ochrony tymczasowej decyzji o wycofaniu z obrotu produktu, który nie został dopuszczony do obrotu jako produkt leczniczy w pierwszej kolejności należy brać pod uwagę ochronę konsumentów, a następnie uwzględniać ewentualne negatywne dla strony skutki ekonomiczne wykonania decyzji.

Skład orzekający

Mirosław Trzecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście ochrony konsumentów w sprawach dotyczących wycofania produktów z obrotu, zwłaszcza w branży farmaceutycznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wycofania produktu nieuznanego za leczniczy, gdzie ochrona konsumentów jest szczególnie istotna. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów decyzji administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów w kontekście bezpieczeństwa produktów leczniczych i równowagi między interesem przedsiębiorcy a interesem publicznym. Pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych.

Ochrona konsumentów ważniejsza niż zyski firmy? NSA rozstrzyga o wycofaniu produktu leczniczego.

Sektor

farmaceutyczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst