II GSK 754/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Spór dotyczył charakteru umowy zawartej przez U. w O. z uczestnikiem postępowania, która została nazwana umową o dzieło, a dotyczyła pełnienia funkcji przewodniczącego komisji habilitacyjnej i sporządzenia opinii w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego. Sąd pierwszej instancji uznał, że umowa ta miała charakter umowy o dzieło, ponieważ zakładała osiągnięcie konkretnego rezultatu w postaci sporządzenia opinii, a uczestnik ponosił ryzyko jej wykonania. Prezes NFZ w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., kwestionując sposób sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA oraz naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 734 k.c., twierdząc, że umowa ta stanowiła umowę starannego działania (zlecenie), a nie umowę o dzieło. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że sporządzenie opinii w postępowaniu habilitacyjnym, będącej twórczą oceną dorobku naukowego, stanowi dzieło w rozumieniu art. 627 k.c., a nie usługę podlegającą przepisom o zleceniu. NSA wskazał na liczne orzecznictwo potwierdzające tę interpretację, podkreślając, że kluczowe jest ustalenie konkretnego, weryfikowalnego rezultatu, a nie tylko starannego działania. W konsekwencji, NSA uznał, że uczestnik postępowania nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu tej umowy. Sąd oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz U. w O. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie charakteru umowy o sporządzenie opinii w postępowaniu habilitacyjnym jako umowy o dzieło, co ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji sporządzania opinii w postępowaniu habilitacyjnym; ogólne zasady rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o sporządzenie opinii w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, zawarta z członkiem komisji habilitacyjnej, stanowi umowę o dzieło, czy umowę o świadczenie usług (zlecenie) w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa o sporządzenie opinii w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego stanowi umowę o dzieło.
Uzasadnienie
Sporządzenie opinii w postępowaniu habilitacyjnym jest twórczym i samodzielnym rezultatem pracy intelektualnej, który można uznać za dzieło w rozumieniu art. 627 k.c. Kluczowe jest osiągnięcie konkretnego, weryfikowalnego rezultatu, a nie tylko staranne działanie.
Czy osoba wykonująca umowę o dzieło w postaci sporządzenia opinii w postępowaniu habilitacyjnym podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie przepisów dotyczących umów zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba wykonująca umowę o dzieło w postaci sporządzenia opinii w postępowaniu habilitacyjnym nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie przepisów dotyczących umów zlecenia.
Uzasadnienie
Skoro umowa została prawidłowo zakwalifikowana jako umowa o dzieło, a nie umowa zlecenia, nie ma podstaw do stosowania przepisów art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, które dotyczą umów o świadczenie usług.
Przepisy (16)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy oświadczenie usług, do której stosuje się przepisy k.c. dotyczące zlecenia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło.
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy zlecenia.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Definicja umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 85 § ust. 4
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Płatnik oblicza, pobiera i odprowadza składkę za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy oświadczenie usług.
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki art. 18a § ust. 5
Określa tryb powołania komisji habilitacyjnej i jej skład.
Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki art. 30 § ust. 1
Określa obowiązek nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego podjęcia funkcji w postępowaniu habilitacyjnym.
k.c. art. 353(1)
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli w umowach.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dla zleceniobiorców.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego dla zleceniobiorców.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sporządzenie opinii w postępowaniu habilitacyjnym jest umową o dzieło, a nie umową zlecenia. • Osoba wykonująca umowę o dzieło w postaci opinii habilitacyjnej nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie przepisów dotyczących umów zlecenia.
Odrzucone argumenty
Umowa o sporządzenie opinii w postępowaniu habilitacyjnym jest umową o świadczenie usług (zlecenie), a nie umową o dzieło. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wadliwe i uniemożliwia kontrolę instancyjną.
Godne uwagi sformułowania
Sporządzenie opinii w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego jest dziełem w rozumieniu przepisów k.c. • Granica między usługami a dziełem może być płynna, ale ocena umowy wymaga analizy rzeczywistego przedmiotu, okoliczności zawarcia i sposobu wykonywania.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Joanna Kabat-Rembelska
członek
Monika Krzyżaniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru umowy o sporządzenie opinii w postępowaniu habilitacyjnym jako umowy o dzieło, co ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporządzania opinii w postępowaniu habilitacyjnym; ogólne zasady rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, które ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki ubezpieczeniowe. Interpretacja NSA w kontekście postępowań habilitacyjnych jest istotna dla środowiska akademickiego i pracodawców.
“Czy opinia habilitacyjna to dzieło czy zlecenie? NSA rozstrzyga o ubezpieczeniu zdrowotnym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.