II GSK 743/22Oddalenie skargi kasacyjnej grzywna przymusowa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepienia małoletniego dziecka. Skarżący kasacyjnie zarzucał Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących szczepień ochronnych, naruszenie Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Podnosił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 119 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. poprzez zaniechanie badania dopuszczalności egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne kwestionowanie istnienia lub podstawy prawnej pierwotnego obowiązku niepieniężnego. Zarzuty skarżącego dotyczące zasadności samego obowiązku szczepienia wykraczają poza zakres sprawy egzekucyjnej, która dotyczy jedynie legalności nałożenia grzywny jako środka przymusu. Sąd odniósł się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego formy prawnej określania terminów szczepień, stwierdzając, że nie miał on wpływu na ocenę legalności postanowienia o nałożeniu grzywny w okresie jego obowiązywania. NSA oddalił również wnioski o skierowanie pytań prawnych do TK i TSUE, uznając, że istniejące orzecznictwo i przepisy prawa są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Wniosek o przeprowadzenie dowodów z badań laboratoryjnych został uznany za niedopuszczalny. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady odrębności postępowania egzekucyjnego od postępowania dotyczącego pierwotnego obowiązku, a także wpływu wyroków TK na sprawy administracyjne w kontekście szczepień.
Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kontekście obowiązku szczepień. Interpretacja wpływu wyroków TK może być przedmiotem dalszych dyskusji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty dotyczące istnienia i podstawy prawnej pierwotnego obowiązku niepieniężnego mogą być podnoszone w ramach zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące istnienia, zasadności i wymagalności pierwotnego obowiązku niepieniężnego nie mogą być kwestionowane w postępowaniu dotyczącym nałożenia grzywny w celu przymuszenia, gdyż są to sprawy formalnie odrębne.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne w administracji opiera się na zasadzie wyłączności środków prawnych. Zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny służy kwestionowaniu legalności jej nałożenia i sposobu ustalenia wysokości, a nie kwestionowaniu pierwotnego obowiązku.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (SK 81/19) dotyczący niezgodności art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z Konstytucją RP, miał wpływ na ocenę legalności postanowienia o nałożeniu grzywny wydanego przed wejściem w życie tego wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK nie miał wpływu na ocenę legalności postanowienia o nałożeniu grzywny wydanego przed jego wejściem w życie, ze względu na klauzulę odraczającą skutek derogacyjny oraz fakt, że wyrok dotyczył jedynie formalnoprawnej strony określenia terminów szczepień, a nie materialnej konstytucyjności samego obowiązku.
Uzasadnienie
Klauzula odraczająca skutek derogacyjny wyroku TK oraz jego negatoryjno-zakresowy charakter oznaczają, że nie podważono materialnej konstytucyjności obowiązku szczepień. Wadliwość formy określenia terminów nie jest wystarczająca do podważenia legalności aktów związanych z przymusowym wykonaniem obowiązku.
Czy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, realizowany w drodze egzekucji administracyjnej, narusza prawa jednostki gwarantowane przez Konstytucję RP i Konwencję o Ochronie Praw Człowieka?
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek szczepień ochronnych, mimo że stanowi ingerencję w integralność fizyczną, realizuje ważne cele społeczne ochrony zdrowia publicznego i praw innych osób, a ustawodawca przewidział mechanizmy takie jak badanie kwalifikacyjne.
Uzasadnienie
Obowiązek szczepień stanowi przymusową interwencję medyczną, ale jest uzasadniony ważnymi celami społecznymi, takimi jak ochrona zdrowia publicznego i praw innych osób, co potwierdza orzecznictwo ETPCz. Mechanizmy takie jak badanie kwalifikacyjne zapewniają poszanowanie praw jednostki.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (40)
Główne
u.p.e.a. art. 119
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 122
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.z.c.u.l. art. 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 5 § ust. 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 10 pkt 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 3 § pkt 1,2,3,5,9,11,12
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 31 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 68 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 68 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 87 § ust. 1
u.p.e.a. art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 46 § § 2 i 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 12b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.z.c.u.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 10 pkt 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 10 pkt 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 11
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące istnienia i podstawy prawnej pierwotnego obowiązku niepieniężnego wykraczają poza zakres sprawy egzekucyjnej dotyczącej nałożenia grzywny w celu przymuszenia. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał wpływu na ocenę legalności postanowienia o nałożeniu grzywny wydanego przed jego wejściem w życie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). • Naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia przepisów o szczepieniach, Konstytucji RP, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka). • Naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. (zaniechanie badania dopuszczalności egzekucji). • Wniosek o skierowanie pytania prawnego do TK i pytania prejudycjalnego do TSUE. • Wniosek o przeprowadzenie dowodów z badań laboratoryjnych i opracowań naukowych.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem rozpoznania organu było zatem zażalenie na środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia • w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie jest zatem dopuszczalne powołanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a. gdyż zażalenie takie byłoby wówczas w istocie zarzutem • zarzuty te wykraczają bowiem poza zakres niniejszej sprawy • istnieje więc instrumentalny związek między sprawą nałożenia grzywny w celu przymuszenia i sprawą egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, dla którego grzywna ta stanowi środek egzekucyjny, jednak obie sprawy pozostają formalnie odrębne • na ocenę legalności poddanego kontroli przez Sąd Wojewódzki postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie mógł mieć wpływu fakt wejścia w życie (13 listopada 2023 r.) wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19
Skład orzekający
Gabriela Jyż
sędzia
Krzysztof Dziedzic
sprawozdawca
Wojciech Maciejko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady odrębności postępowania egzekucyjnego od postępowania dotyczącego pierwotnego obowiązku, a także wpływu wyroków TK na sprawy administracyjne w kontekście szczepień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kontekście obowiązku szczepień. Interpretacja wpływu wyroków TK może być przedmiotem dalszych dyskusji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnego tematu szczepień i egzekucji administracyjnej, a także interpretacji wpływu wyroków Trybunału Konstytucyjnego na bieżące postępowania. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i zdrowia publicznego.
“Grzywna za szczepienia: Czy spór o obowiązek dziecka może przenieść się na egzekucję?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.