Orzeczenie · 2026-03-11

II GSK 4/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-11
NSAAdministracyjneWysokansa
egzamin notarialnyaplikacja notarialnazawody prawniczeocena pracyprawo o notariacieinteres publicznyprzygotowanie zawodowekontrola sądowaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił uchwałę Komisji utrzymującą w mocy negatywny wynik egzaminu notarialnego dla Z. A. Sąd I instancji uznał, że Komisja nie wyjaśniła stanu faktycznego, nie rozpatrzyła materiału dowodowego wyczerpująco i naruszyła przepisy k.p.a., w tym art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślono, że ocena prac egzaminacyjnych powinna uwzględniać pozytywne aspekty, a brak wagi przypisanej uchybieniom ograniczał kontrolę sądową. WSA zarzucił również brak odniesienia się do zarzutów nierównego traktowania zdających. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę. NSA podkreślił, że celem aplikacji notarialnej i egzaminu jest sprawdzenie przygotowania do zawodu w interesie publicznym, a nie tylko indywidualnego kandydata. Stwierdzono, że błędy popełnione przez Z. A. w projektach aktów notarialnych były istotne, prowadziły do braku zabezpieczenia interesów stron lub nieważności postanowień, co uzasadniało negatywną ocenę. NSA uznał, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo oceniła prace, szczegółowo wskazując wady i błędy w odniesieniu do przepisów prawa, a zarzuty dotyczące nierównego traktowania nie miały zastosowania w indywidualnej ocenie prac egzaminacyjnych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę Z. A. i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących egzaminu notarialnego, znaczenie interesu publicznego w dostępie do zawodów zaufania publicznego, indywidualny charakter oceny prac egzaminacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki egzaminu notarialnego; zasady mogą być analogicznie stosowane do innych egzaminów zawodowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy błędy popełnione przez kandydata w projektach aktów notarialnych, nawet jeśli nie prowadzą do nieważności czynności, mogą stanowić podstawę do negatywnej oceny egzaminu, jeśli są istotne z punktu widzenia należytego wykonywania zawodu notariusza?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istotne błędy i wady w projektach aktów notarialnych, które świadczą o braku przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza, mogą stanowić podstawę do negatywnej oceny egzaminu, nawet jeśli nie prowadzą do nieważności czynności.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że celem egzaminu notarialnego jest sprawdzenie przygotowania do zawodu w interesie publicznym. Istotne błędy, które naruszają przepisy prawa lub nie zabezpieczają interesów stron, uzasadniają negatywną ocenę, niezależnie od tego, czy prowadzą do nieważności czynności.

Czy ocena prac egzaminacyjnych powinna uwzględniać porównanie z pracami innych zdających w celu zapewnienia równego traktowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego jest sprawą indywidualną i prace zdających nie podlegają ocenie porównawczej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że każda praca egzaminacyjna podlega indywidualnej ocenie na podstawie obiektywnych kryteriów, a uchwała komisji konkretyzuje normę prawa materialnego wyłącznie w odniesieniu do indywidualnego zdającego. Porównywanie prac innych zdających nie jest właściwe w tym postępowaniu.

Czy sąd administracyjny powinien uchylić uchwałę komisji egzaminacyjnej, jeśli jej uzasadnienie nie przypisuje wagi poszczególnym uchybieniom lub nie wyjaśnia, dlaczego negatywne elementy pracy zdominowały pozytywne?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli komisja szczegółowo odniosła się do wad i błędów pracy, wskazując ich charakter, znaczenie i wpływ na ocenę, a błędy te są istotne z punktu widzenia przygotowania do zawodu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo oceniła prace, szczegółowo opisując wady i błędy oraz ich wpływ na wynik egzaminu, co było zgodne z celem sprawdzenia przygotowania do zawodu notariusza.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę Z. A. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia.

Przepisy (38)

Główne

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo o notariacie art. 74

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 74d

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 74e § § 2

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 74e § § 3

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 80 § § 2

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 92 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 92 § § 1 pkt 4a

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 92 § § 4

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 92 § § 41

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 1 § pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 62610 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 62610 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 62612 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 62612 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 777

Kodeks postępowania cywilnego

k.s.h.

Kodeks spółek handlowych

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.l. art. 37a

Ustawa o lasach

Prawo wodne art. 22

Prawo wodne art. 23

u.p.u. art. 83

Ustawa Prawo upadłościowe

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa z dnia 30 listopada 2002 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 17 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędy kandydata w projektach aktów notarialnych były istotne i uzasadniały negatywną ocenę. • Egzamin notarialny ma na celu ochronę interesu publicznego poprzez zapewnienie należytego przygotowania kandydatów do zawodu. • Postępowanie w sprawie wyniku egzaminu jest indywidualne i nie podlega porównaniu z pracami innych zdających.

Odrzucone argumenty

Uzasadnienie uchwały Komisji było zbyt ogólne i nie przypisywało wagi poszczególnym uchybieniom. • Komisja nie odniosła się do zarzutów nierównego traktowania zdających. • Sąd I instancji błędnie uznał, że ocena prac egzaminacyjnych powinna uwzględniać pozytywne aspekty, nawet przy istotnych błędach.

Godne uwagi sformułowania

cel aplikacji notarialnej polega na zaznajomieniu aplikanta notarialnego z całokształtem pracy notariusza • sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu zaufania publicznego [...] w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony • znacznie wyższą wartością, która powinna być brana pod uwagę w pierwszej kolejności przez komisję egzaminacyjną, jest wzgląd na to, aby wynik egzaminu notarialnego odpowiadał poziomowi przygotowania prawniczego do wykonywania zawodu notariusza, nie zaś [...] interesowi osoby przystępującej do tego egzaminu • prace zdających nie podlegają ocenie porównawczej • tylko poprawna praca egzaminacyjna musi być oceniona pozytywnie, natomiast praca, w której zdający popełnił błędy niepozwalające na uznanie, że jest on przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza, musi być oceniona negatywnie.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Maciejko

sędzia

Wojciech Sawczuk

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzaminu notarialnego, znaczenie interesu publicznego w dostępie do zawodów zaufania publicznego, indywidualny charakter oceny prac egzaminacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki egzaminu notarialnego; zasady mogą być analogicznie stosowane do innych egzaminów zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy dostępu do prestiżowego zawodu zaufania publicznego i pokazuje, jak istotne są rygorystyczne kryteria oceny oraz ochrona interesu publicznego.

Czy błędy w akcie notarialnym mogą przekreślić karierę? NSA wyjaśnia zasady oceny egzaminu.

Dane finansowe

WPS: 460 PLN

Sektor

usługi prawne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst