Orzeczenie · 2025-08-13

II GSK 263/25Uchylenie wyroku kara zajęcie pasa drogowego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-13
NSAAdministracyjneWysokansa
pas drogowyzajęcie pasa drogowegokara pieniężnazezwoleniedrogi publicznezarządca drogiewidencja gruntówmapa zasadniczaNSAKPA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję SKO w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. WSA uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający przebiegu pasa drogowego i kolizji z nim kiosku handlowego, opierając się na niewystarczającym materiale dowodowym. NSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie dowodów geodezyjnych i ewidencji gruntów, w tym map ewidencyjnych, mapy zasadniczej oraz protokołów kontroli i oględzin. Podkreślono, że definicja pasa drogowego jest stała i opiera się na liniach rozgraniczających grunt, a dane z ewidencji gruntów są miarodajne dla jej określenia. NSA odrzucił argumentację WSA o tymczasowym charakterze kiosku, wskazując, że obiekt został wybudowany po wejściu w życie ustawy o drogach publicznych i miał charakter tymczasowy, co wykluczało zastosowanie art. 38 ust. 1 u.d.p. Sąd kasacyjny uznał, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA były bezzasadne. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie przebiegu pasa drogowego na podstawie danych ewidencyjnych i kartograficznych, interpretacja art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych w kontekście obiektów tymczasowych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących pasa drogowego i obiektów budowlanych w jego obrębie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dane z ewidencji gruntów i budynków oraz mapy zasadniczej są wystarczające do ustalenia przebiegu pasa drogowego i stwierdzenia jego zajęcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dane z ewidencji gruntów i budynków oraz mapy zasadniczej są miarodajne dla określenia przebiegu pasa drogowego, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że definicja pasa drogowego opiera się na liniach rozgraniczających grunt, a dane ewidencyjne i kartograficzne są podstawą planowania gospodarczego i zarządzania nieruchomościami. W szczególności, grunty oznaczone w ewidencji jako 'drogi' stanowią pasy drogowe.

Czy obiekt budowlany (kiosk handlowy) wybudowany po wejściu w życie ustawy o drogach publicznych, ale na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z okresem użytkowania, może pozostać w pasie drogowym na podstawie art. 38 ust. 1 u.d.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 38 ust. 1 u.d.p. odnosi się do obiektów istniejących przed wejściem w życie ustawy lub obiektów, które znalazły się w pasie drogowym w wyniku późniejszych zmian prawnych lub planistycznych. Obiekt tymczasowy, wybudowany po wejściu w życie ustawy, nie podlega tej regulacji.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że kiosk został wybudowany po 1985 r. na podstawie decyzji z 1995 r. określającej okres użytkowania na 2 lata. Taki obiekt ma charakter tymczasowy i nie może być traktowany jako obiekt istniejący przed wejściem w życie ustawy o drogach publicznych, ani jako obiekt, który znalazł się w pasie drogowym w wyniku późniejszych zmian.

Czy WSA prawidłowo uchylił decyzję SKO, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający przebiegu pasa drogowego i kolizji z nim kiosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA błędnie uznał materiał dowodowy za niewystarczający.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA niezasadnie dezawuował dowody z ewidencji gruntów i mapy zasadniczej, a także protokoły kontroli i oględzin, które w ocenie NSA były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę K. U. na decyzję SKO w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.

Przepisy (17)

Główne

u.d.p. art. 4 § pkt 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja pasa drogowego jako gruntu wydzielonego liniami granicznymi wraz z przestrzenią nad i pod nim, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

u.d.p. art. 40 § ust. 12 pkt 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.

u.d.p. art. 40 § ust. 12 pkt 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

u.d.p. art. 40 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Wymóg zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu oparcia rozstrzygnięcia na aktach sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 4 § ust. 1e

Mapa zasadnicza jako standardowe opracowanie kartograficzne zawierające informacje o przestrzennym usytuowaniu punktów osnowy geodezyjnej.

u.d.p. art. 38 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Możliwość pozostawienia w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, pod pewnymi warunkami.

k.c. art. 46 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Definicja nieruchomości.

u.d.p. art. 40 § ust. 8

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Ustalanie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.

ustawa COVID-19 art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Zawieszenie biegu terminów przedawnienia w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie dowodów geodezyjnych i ewidencji gruntów. • Definicja pasa drogowego jest stała i opiera się na granicach ewidencyjnych, a nie na funkcjonalnym zapotrzebowaniu. • Kiosk handlowy miał charakter tymczasowy i nie podlegał przepisom o obiektach istniejących przed wejściem w życie ustawy o drogach publicznych.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał materiał dowodowy za niewystarczający do ustalenia przebiegu pasa drogowego i kolizji z nim kiosku. • Organy administracji naruszyły przepisy KPA dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów. • Kiosk mógł pozostać w pasie drogowym na podstawie art. 38 ust. 1 u.d.p.

Godne uwagi sformułowania

pas drogowy - to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią • dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych • nie można a priori wykluczyć, że obiekt znalazł się w pasie drogowym dopiero w wyniku późniejszych zmian dotyczących samego pasa drogowego • przyjęcie niesprecyzowanego do końca i zmiennego obszaru pasa drogowego, wydzielonego liniami granicznymi (jak ustalanymi?) byłoby przeciwskuteczne

Skład orzekający

Patrycja Joanna Suwaj

przewodniczący

Małgorzata Rysz

sędzia

Marek Krawczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie przebiegu pasa drogowego na podstawie danych ewidencyjnych i kartograficznych, interpretacja art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych w kontekście obiektów tymczasowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących pasa drogowego i obiektów budowlanych w jego obrębie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zajęcia pasa drogowego i kary z tym związane, a orzeczenie precyzuje, jakie dowody są kluczowe dla ustalenia stanu faktycznego.

“Czy dane z mapy wystarczą, by udowodnić zajęcie pasa drogowego? NSA wyjaśnia.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst