Orzeczenie · 2025-10-15

II GSK 2495/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-15
NSAtransportoweWysokansa
prawo lotniczerozporządzenie 261/2004odwołanie lotustrajknadzwyczajne okolicznościodszkodowanie dla pasażerówdoręczenie decyzjitermin do wniesienia skargiNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. D. i A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Sprawa pierwotnie dotyczyła odwołania lotu z powodu strajku pracowników obsługi naziemnej, a skarżący domagali się odszkodowania na podstawie rozporządzenia WE nr 261/2004. Kluczowym zagadnieniem stała się jednak kwestia dopuszczalności skargi do WSA. NSA, działając na podstawie art. 189 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargi, stwierdzając uchybienie terminu do ich wniesienia. Sąd uznał, że decyzja Prezesa ULC z dnia [...] czerwca 2020 r. została skutecznie doręczona skarżącym w formie pisemnej w dniu 6 lipca 2020 r. przez operatora pocztowego. Pomimo późniejszego doręczenia decyzji w formie elektronicznej (zeskanowana kopia z podpisem elektronicznym), sąd uznał, że nie było to doręczenie zgodne z przepisami dla dokumentów elektronicznych i nie mogło być uznane za rodzące skutki prawne w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. W związku z tym, skarga wniesiona do WSA w dniu 18 września 2020 r. była spóźniona i podlegała odrzuceniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń decyzji administracyjnych w formie elektronicznej oraz konsekwencji wadliwego doręczenia dla biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie jest związane specyfiką stanu faktycznego sprawy oraz wcześniejszym orzecznictwem WSA w zakresie "nadzwyczajnych okoliczności" w sprawach lotniczych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie decyzji administracyjnej w formie zeskanowanej kopii z podpisem elektronicznym pracownika, który nie wydawał decyzji, jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie decyzji wydanej na piśmie w formie zeskanowanej kopii z podpisem elektronicznym nie jest skuteczne w rozumieniu przepisów o doręczeniach dokumentów elektronicznych i nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia skargi. Skuteczne jest doręczenie w formie pisemnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja wydana na piśmie powinna być doręczona w formie pisemnej. Cyfrowa kopia decyzji nie staje się decyzją wydaną w formie elektronicznej, a podpis elektroniczny można zastosować tylko do pisma sporządzonego w formie elektronicznej. Doręczenie w formie "hybrydowej" nie rodzi skutków prawnych w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi.

Czy strajk pracowników obsługi naziemnej lotniska, o którym przewoźnik wiedział z wyprzedzeniem, stanowi "nadzwyczajną okoliczność" w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, wyłączającą odpowiedzialność przewoźnika za odwołanie lotu?

Odpowiedź sądu

W kontekście poprzedniego orzeczenia WSA, które wiązało sąd, strajk pracowników obsługi naziemnej na kilku lotniskach został uznany za okoliczność nadzwyczajną, niemożliwą do zapobiegnięcia, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez przewoźnika.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji, związany art. 153 p.p.s.a., oparł się na wcześniejszym wyroku WSA z 2016 r., który uznał strajk pracowników obsługi naziemnej za okoliczność nadzwyczajną. Pomimo argumentacji skarżących odwołującej się do orzecznictwa TSUE, sąd administracyjny nie mógł odejść od tej oceny prawnej.

Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu pierwszej instancji, nawet jeśli jest ona sprzeczna z późniejszym orzecznictwem TSUE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu pierwszej instancji na mocy art. 153 p.p.s.a., chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 153 p.p.s.a. nakłada obowiązek związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu, co oznacza, że sąd nie może formułować sprzecznych ocen, nawet jeśli pojawiło się późniejsze orzecznictwo TSUE.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i odrzucono skargi skarżących z powodu uchybienia terminu do ich wniesienia.

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie 261/2004 art. 5 § 3

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

rozporządzenie 261/2004 art. 7 § 1 lit. c

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 1-6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 8

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 109 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 1 i 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo lotnicze art. 205a § 1

Ustawa Prawo lotnicze

Prawo lotnicze art. 205b § 1 pkt 1

Ustawa Prawo lotnicze

Prawo lotnicze art. 209b § 1

Ustawa Prawo lotnicze

rozporządzenie 261/2004 art. 14

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

rozporządzenie 261/2004 art. 6 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

rozporządzenie 261/2004 art. 8 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

rozporządzenie 261/2004 art. 9

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

rozporządzenie 261/2004 art. 16

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

rozporządzenie 261/2004 art. 7

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

rozporządzenie 261/2004 art. 5 § 3

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga do WSA została wniesiona po upływie terminu, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. • Doręczenie decyzji administracyjnej w formie pisemnej było skuteczne i rozpoczęło bieg terminu do wniesienia skargi. • Doręczenie decyzji w formie zeskanowanej kopii z podpisem elektronicznym nie jest doręczeniem zgodnym z przepisami dla dokumentów elektronicznych i nie rozpoczyna biegu terminu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących dotycząca naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. przez wadliwe podpisanie decyzji elektronicznej. • Argumentacja skarżących dotycząca naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie. • Argumentacja skarżących dotycząca błędnej wykładni art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 w zakresie "nadzwyczajnej okoliczności" (strajku).

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny ma obowiązek badania dopuszczalności skargi z urzędu na każdym etapie rozpoznawanej sprawy. • Cyfrowa kopia decyzji (wydanej w formie pisemnej) zapisana w formie pliku pdf nie staje się decyzją wydaną w formie elektronicznej, w związku z czym brak podstaw do czynienia zarzutu, iż nie spełnia warunków wymaganych dla dokumentu elektronicznego, w tym właściwego podpisu elektronicznego. • Organ nie może bowiem w sposób hybrydowy tworzyć dokumentów pierwotnie sporządzonych w formie pisemnej i doręczać ich w sposób przewidziany dla dokumentów elektronicznych, bez odpowiedniego podpisu elektronicznego.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

członek

Karolina Kisielewicz-Sierakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń decyzji administracyjnych w formie elektronicznej oraz konsekwencji wadliwego doręczenia dla biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie jest związane specyfiką stanu faktycznego sprawy oraz wcześniejszym orzecznictwem WSA w zakresie "nadzwyczajnych okoliczności" w sprawach lotniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej – skuteczności doręczeń elektronicznych, która ma szerokie zastosowanie w praktyce prawniczej. Dodatkowo, odwołuje się do kwestii praw pasażerów lotniczych.

Czy elektroniczny podpis na zeskanowanej decyzji to za mało? NSA wyjaśnia, kiedy doręczenie jest skuteczne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst