Orzeczenie · 2026-03-25

II GSK 2272/22Oddalenie skargi kasacyjnej transport drogowy 30

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-25
NSATransportoweWysokansa
transport drogowykara pieniężnaczas prowadzenia pojazdutachografkontrola drogowakodeks postępowania administracyjnegoustawa o transporcie drogowymrozporządzenie UEskarżący kasacyjnyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję GITD nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Naruszenia obejmowały przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu oraz wykonywanie przewozu pojazdem bez aktualnego przeglądu technicznego. Sąd I instancji uznał decyzję za prawidłową, wskazując na brak możliwości zastosowania przepisów KPA o miarkowaniu kar (art. 189d k.p.a.) i odstąpieniu od nich (art. 189f k.p.a.) z uwagi na art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który odrębnie reguluje te kwestie. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z przepisami KPA dotyczącymi miarkowania i odstąpienia od kary, argumentując, że waga naruszenia była znikoma, a kara nieproporcjonalna. Zarzucił również naruszenie art. 12 rozporządzenia nr 651/2006 poprzez nieuchylenie decyzji, mimo że wydruki z tachografu wskazywały przyczyny przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu, choć kierowca ich nie okazał podczas kontroli. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., przepisy dotyczące administracyjnych kar pieniężnych nie stosuje się, gdy kwestie te są uregulowane w przepisach odrębnych. W tym przypadku ustawa o transporcie drogowym (art. 92c ust. 1) zawiera własne regulacje dotyczące niewszczynania lub umarzania postępowań, które wyłączają stosowanie art. 189f k.p.a. Sąd uznał, że przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu przewidują bezwzględnie obowiązującą wartość kary, co uniemożliwia jej miarkowanie na podstawie art. 189d k.p.a. Odnosząc się do drugiego zarzutu, NSA stwierdził, że kierowca ma obowiązek posiadać przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wymagane dokumenty, w tym wydruki z tachografu z odręcznymi zapisami usprawiedliwiającymi odstępstwo od norm czasu pracy, zgodnie z art. 87 ust. 1 u.t.d. i art. 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia UE nr 165/2014. Brak okazania tych dokumentów podczas kontroli skutkuje niemożnością powołania się na usprawiedliwione odstępstwo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia stosowania przepisów KPA o miarkowaniu i odstąpieniu od kar pieniężnych, gdy ustawa szczególna reguluje te kwestie odrębnie. Potwierdzenie obowiązku posiadania i okazywania dokumentów z tachografu podczas kontroli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ustawa szczególna zawiera własne regulacje dotyczące kar pieniężnych, wyłączające stosowanie KPA.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące miarkowania kar pieniężnych (art. 189d k.p.a.) i odstąpienia od ich nałożenia (art. 189f k.p.a.) mają zastosowanie do kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o transporcie drogowym, jeśli ustawa ta zawiera własne regulacje dotyczące tych kwestii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania, jeśli ustawa odrębna (w tym przypadku ustawa o transporcie drogowym) reguluje te kwestie w sposób wyłączający stosowanie przepisów KPA.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 189a § 2 k.p.a. wyłącza stosowanie przepisów działu IVa KPA, w tym art. 189d i 189f, w przypadku uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych. Ustawa o transporcie drogowym zawiera własne przepisy (art. 92c ust. 1) dotyczące niewszczynania lub umarzania postępowań w sprawach kar pieniężnych, które mają pierwszeństwo przed przepisami KPA.

Czy kierowca może powołać się na usprawiedliwione odstępstwo od norm czasu prowadzenia pojazdu, jeśli nie okazał wymaganych dokumentów (wydruków z tachografu z odręcznymi zapisami) podczas kontroli drogowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kierowca nie może powołać się na takie odstępstwo, jeśli nie okazał wymaganych dokumentów podczas kontroli.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia UE nr 165/2014, kierowca ma obowiązek posiadać przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli wymagane dokumenty, w tym wydruki z tachografu z odręcznymi zapisami usprawiedliwiającymi odstępstwo od norm czasu pracy. Brak okazania tych dokumentów podczas kontroli uniemożliwia uwzględnienie takiego odstępstwa.

Czy kary pieniężne przewidziane w ustawie o transporcie drogowym podlegają miarkowaniu na podstawie art. 189d k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują bezwzględnie obowiązującą, jednoznacznie wskazaną wartość kary dla określonych naruszeń.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że przepisy ustawy o transporcie drogowym (konkretne pozycje z załącznika nr 3) przewidują dla określonych naruszeń bezwzględnie obowiązującą, jednoznacznie wskazaną wartość kary. Decyzja wymierzająca takie kary jest związana co do ich wymiaru i nie podlega miarkowaniu w trybie art. 189d k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję GITD nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Przepisy (31)

Główne

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

k.p.a. art. 189a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyłączenie stosowania przepisów o karach pieniężnych w przypadku uregulowania ich w przepisach odrębnych.

rozporządzenie UE Nr 165/2014 art. 36 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014

Obowiązek kierowcy okazywania zapisów odręcznych i wydruków z tachografu.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92a § ust. 7

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa nałożenia kary pieniężnej za naruszenia warunków wykonywania transportu drogowego.

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa nałożenia kary pieniężnej.

u.t.d. art. 92a § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa nałożenia kary pieniężnej.

u.t.d. art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

Kwestie związane z organizacją pracy kierowcy zwalniające od kary.

u.t.d. § zał. nr 3, lp. 5.11.1

Ustawa o transporcie drogowym

Naruszenie: przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.

u.t.d. § zał. nr 3, lp. 5.4.1

Ustawa o transporcie drogowym

Naruszenie: przekroczenie maksymalnego 2-tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu.

u.t.d. § zał. nr 3, lp. 5.2.1

Ustawa o transporcie drogowym

Naruszenie: dwukrotne przekroczenie w danym tygodniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin.

u.t.d. § zał. nr 3, lp. 9.1

Ustawa o transporcie drogowym

Naruszenie: wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego nadania technicznego.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia wyroku WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.a. art. 189d

Kodeks postępowania administracyjnego

Miarkowanie kary pieniężnej.

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

k.p.a. art. 61a

Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wszczęcia postępowania.

p.r.d. art. 81 § ust. 1 i 5

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Badania techniczne pojazdów.

rozporządzenie nr 561/2006 art. 7

Rozporządzenie WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Czas prowadzenia pojazdu.

rozporządzenie nr 561/2006 art. 6 § ust. 3

Rozporządzenie WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Czas prowadzenia pojazdu.

rozporządzenie nr 561/2006 art. 6 § ust. 1

Rozporządzenie WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Czas prowadzenia pojazdu.

rozporządzenie nr 561/2006 art. 8 § ust. 2

Rozporządzenie WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Okresy odpoczynku.

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

Stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych.

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

Stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych.

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 2 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

Stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niezastosowanie przepisów KPA o miarkowaniu kar (art. 189d k.p.a.) i odstąpieniu od ich nałożenia (art. 189f k.p.a.) do kar pieniężnych z ustawy o transporcie drogowym. • Naruszenie art. 12 rozporządzenia nr 651/2006 poprzez nieuchylenie decyzji pomimo tego, że wydruki tachografu wskazywały przyczyny przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu, choć kierowca nie posiadał ich przy sobie i nie okazał w trakcie kontroli.

Godne uwagi sformułowania

przepisy działu IVa [KPA], zatytułowanego Administracyjne kary pieniężne, nie stosuje się, w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru kary, odstąpienia od nałożenia kary... • Relacja zachodząca pomiędzy przepisami regulującymi zasady podlegania i niepodlegania karze zawartymi w art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz przepisami działu IVa k.p.a. [...] jest wyraźna. • kierujący pojazdem obowiązany jest "mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli" wymagane przepisami prawa (a więc również przez art. 12 rozporządzenia nr 651/2006) wykreskówki, jak i zapisy odręczne kierowcy.

Skład orzekający

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący

Wojciech Maciejko

sprawozdawca

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia stosowania przepisów KPA o miarkowaniu i odstąpieniu od kar pieniężnych, gdy ustawa szczególna reguluje te kwestie odrębnie. Potwierdzenie obowiązku posiadania i okazywania dokumentów z tachografu podczas kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ustawa szczególna zawiera własne regulacje dotyczące kar pieniężnych, wyłączające stosowanie KPA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia istotną kwestię relacji między przepisami ogólnymi KPA a przepisami szczególnymi ustaw, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dodatkowo, podkreśla obowiązki kierowców w transporcie drogowym.

“Kary w transporcie: Kiedy przepisy KPA nie chronią kierowcy?”

Dane finansowe

WPS: 2600 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst