II GSK 2115/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. G. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Prezesa ZUS odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji ZUS. Spółka podniosła szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 33 § 1 p.p.s.a. (błędne przyznanie statusu uczestnika postępowania), art. 145 § 1 w zw. z art. 170 i 153 p.p.s.a. (próba podważenia prawomocnych postanowień NSA), art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. (pozbawienie możności obrony praw, prowadzenie postępowania dowodowego w trybie niejawnym), art. 58 § 1 Kpa (uznanie, że sprawa nie należy do sfery administracji publicznej) oraz art. 83b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (nieprawidłowa wykładnia). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że mimo pewnych wadliwości postępowania WSA, takich jak przeprowadzenie dowodu z urzędu w trybie niejawnym, nie doszło do realnego pozbawienia strony możności obrony jej praw. NSA podkreślił, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. były nieskuteczne, ponieważ przepis ten dotyczy postępowania przed sądem administracyjnym, a WSA opierał swoje rozstrzygnięcie na przepisach Kpa dotyczących postępowania administracyjnego. Sąd wskazał również, że błędne stanowisko WSA co do przedwczesności wydania postanowienia o sprostowaniu decyzji nie stanowiło wyłącznego powodu uchylenia postanowienia organu i nie uzasadniało uchylenia wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania sądowego, wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy oraz zakresu kontroli sądowej nad postanowieniami organów rentowych.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu proceduralnego związanego z odmową przywrócenia terminu do zażalenia na postanowienie o sprostowaniu omyłki.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym pozbawienie strony możności obrony jej praw, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów procesowych nie zawsze prowadzi do nieważności postępowania. Pozbawienie strony możności obrony praw musi być realne, a nie hipotetyczne, i musi mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA ocenił, że mimo wadliwości postępowania WSA (np. prowadzenie dowodu w trybie niejawnym), nie doszło do realnego pozbawienia strony możności obrony jej praw, ponieważ strona miała wiedzę o istotnych dla niej dowodach i orzeczeniach.
Czy art. 33 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę do uchylenia wyroku WSA w sprawie dotyczącej postanowienia Prezesa ZUS o odmowie przywrócenia terminu do zażalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 33 § 1 p.p.s.a. nie stanowił adekwatnego wzorca kontroli dla wyroku WSA w tej sprawie, ponieważ dotyczy on postępowania przed sądem administracyjnym, a WSA opierał swoje rozstrzygnięcie na przepisach Kpa dotyczących postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie naruszył art. 33 § 1 p.p.s.a., ponieważ rozstrzygał o legalności postanowienia organu administracji, a nie o udziale strony w postępowaniu sądowym. Zarzut naruszenia tego przepisu był nieskuteczny.
Czy postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji ZUS, wydane w trakcie postępowania sądowego, powinno podlegać ocenie przez sąd powszechny?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji uznał, że takie postanowienie powinno podlegać ocenie przez sąd powszechny, jednak NSA wskazał, że to stanowisko jest błędne, a postanowienie o sprostowaniu nie jest wydawane w trakcie postępowania, lecz po jego zakończeniu.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do swojego wcześniejszego orzecznictwa, zgodnie z którym postanowienie o sprostowaniu decyzji nie jest wydawane w trakcie postępowania administracyjnego i nie podlega ograniczeniom z art. 83b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 5 - pozbawienie strony możności obrony praw
Kpa art. 58 § 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 113 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
usus art. 83b § 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. a) i c)
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 180 § 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyznanie statusu uczestnika postępowania podmiotowi T. sp. z o.o. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 170 i 153 p.p.s.a. poprzez próbę podważenia prawomocnych postanowień NSA. • Naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącej możności obrony jej praw. • Naruszenie art. 58 § 1 Kpa poprzez uznanie, że sprawa nie należy do sfery administracji publicznej. • Naruszenie art. 83b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego nieprawidłową wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie strony możności obrony swych praw powinno być realne, a nie jedynie hipotetyczne • postanowienie o sprostowaniu skarżonej decyzji, wydane przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego, powinno podlegać ocenie przez sąd powszechny przy rozpatrywaniu odwołania od prostowanej decyzji
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania sądowego, wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy oraz zakresu kontroli sądowej nad postanowieniami organów rentowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu proceduralnego związanego z odmową przywrócenia terminu do zażalenia na postanowienie o sprostowaniu omyłki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa porusza istotne kwestie proceduralne dotyczące praw stron w postępowaniu sądowym i administracyjnym, a także interpretacji przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Kiedy błąd proceduralny nie prowadzi do nieważności? NSA o granicach obrony praw strony.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.