Orzeczenie · 2026-02-12

II GSK 2022/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-12
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnaszczepienia ochronneobowiązek prawnyzarzuty egzekucyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludziprawo rodzinnedzieckorodzicielstwozdrowie publiczne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Inspektora Sanitarnego. Sprawa dotyczyła zarzutów egzekucyjnych w postępowaniu dotyczącym wykonania obowiązku szczepień ochronnych u małoletniej córki skarżącego. WSA w Łodzi podzielił stanowisko organów administracji, uznając, że obowiązek szczepień wynika z mocy prawa i został prawidłowo egzekwowany. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. braku wymagalności obowiązku i określenia go niezgodnie z prawem. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że postępowanie z zarzutów egzekucyjnych ma zamknięty katalog podstaw, a rolą organu jest ocena, czy nie zaszły przeszkody w dochodzeniu obowiązku. NSA odrzucił zarzut naruszenia art. 7 § 3 u.p.e.a., wskazując, że organ egzekucyjny nie stosuje środków egzekucyjnych w postępowaniu z zarzutów, a obowiązek szczepień nie został wykonany. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 u.z.z.) i art. 80 k.p.a., stwierdzając, że obowiązek szczepień był wymagalny i wykonalny. Podkreślono, że odmowa poddania dziecka szczepieniu po badaniu kwalifikacyjnym, mimo braku stwierdzonych przez lekarza przeciwwskazań, jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku. NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, interpretacji pojęcia niewykonania obowiązku oraz zasad postępowania z zarzutami egzekucyjnymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obowiązkiem szczepień ochronnych i postępowaniem egzekucyjnym w administracji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa poddania dziecka szczepieniom ochronnym, mimo braku stwierdzonych przez lekarza przeciwwskazań, stanowi niewykonanie obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa poddania dziecka szczepieniom ochronnym po badaniu kwalifikacyjnym, w sytuacji gdy lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do szczepienia, jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku.

Uzasadnienie

Obowiązek szczepień wynika z mocy prawa. Odmowa udziału w kolejnych czynnościach prowadzących do szczepienia, po badaniu kwalifikacyjnym, jest traktowana jako niewykonanie obowiązku, chyba że lekarz stwierdził podstawę do długoterminowego odroczenia.

Czy zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień, oparty na rzekomym braku kwalifikacji dziecka do szczepienia lub niewystarczającym badaniu, jest uzasadniony w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten nie jest uzasadniony, jeśli skarżący sam odmówił dalszych czynności prowadzących do szczepienia, kwestionując ocenę lekarza.

Uzasadnienie

Obowiązek poddania się badaniu kwalifikacyjnemu i zabiegania o zaświadczenie o braku przeciwwskazań wchodzi w zakres obowiązku szczepień. Odmowa dalszych czynności jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku.

Czy stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek niepieniężny został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy (art. 7 § 3 u.p.e.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarzut ten nie miał zastosowania, ponieważ organ egzekucyjny nie stosuje środków egzekucyjnych w postępowaniu z zarzutów, a sam obowiązek szczepień nie został wykonany.

Uzasadnienie

Postępowanie z zarzutów egzekucyjnych dotyczy oceny zasadności zarzutów, a nie stosowania środków egzekucyjnych. Obowiązek szczepień nie został wykonany.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie o oddaleniu zarzutów egzekucyjnych w sprawie obowiązku szczepień ochronnych.

Przepisy (39)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.z.z. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 10

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 11

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 4

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 5

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 5

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 4

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z. art. 17 § 5

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

r.s.o. art. 5

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

r.s.o. art. 3

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

r.s.o. art. 2

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

k.r.o. art. 96 § 1

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek szczepień ochronnych wynika z mocy prawa i jest wymagalny. • Odmowa poddania dziecka szczepieniu po badaniu kwalifikacyjnym, mimo braku stwierdzonych przez lekarza przeciwwskazań, stanowi niewykonanie obowiązku. • Postępowanie z zarzutów egzekucyjnych nie jest postępowaniem, w którym stosuje się środki egzekucyjne. • Zarzut braku wymagalności obowiązku nie jest uzasadniony, gdy skarżący sam odmówił dalszych czynności prowadzących do szczepienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez stosowanie środka egzekucyjnego pomimo wykonania obowiązku. • Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie, że skarżący uchylał się od obowiązku szczepień. • Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że obowiązek szczepień był wymagalny oraz wykonalny, podczas gdy nie wykluczono przeciwwskazań do szczepień.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek szczepień ochronnych jest obowiązkiem powstającym z mocy prawa • nieusprawiedliwiony był zarzut braku wymagalności obowiązku • nieukończenie procedury badania kwalifikacyjnego z powodu braku akceptacji przez zobowiązanego oceny lekarza o braku przeciwwskazań do szczepienia jest równoznaczne z niepoddaniem się obowiązkowi szczepień • regulacje u.z.z. nie przewidują bowiem w ogóle odmowy wyrażenia przez zobowiązanego zgody na poddanie się szczepieniu, poza przypadkiem stwierdzenia przeciwwskazań skutkujących długotrwałym odroczeniem obowiązku

Skład orzekający

Wojciech Maciejko

przewodniczący sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

sędzia

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, interpretacji pojęcia niewykonania obowiązku oraz zasad postępowania z zarzutami egzekucyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obowiązkiem szczepień ochronnych i postępowaniem egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień ochronnych i egzekucji administracyjnej obowiązku, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników.

Czy rodzic może odmówić szczepienia dziecka, kwestionując decyzję lekarza? NSA rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst