Orzeczenie · 2025-03-12

II GSK 1962/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-12
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotnepostępowanie administracyjnesąd administracyjnyskarga kasacyjnaprzywrócenie terminuzażaleniesprostowanie omyłkiZUS

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez J. G. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prezes ZUS odmówił spółce przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z 2016 r. Spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyznanie statusu uczestnika postępowania innemu podmiotowi, naruszenie art. 145 § 1 w zw. z art. 170 i 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążących orzeczeń NSA, a także naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozbawienie jej możności obrony praw. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że nie zaszła nieważność postępowania, mimo że WSA orzekał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym i przeprowadził dowód z dokumentów bez udziału strony. Podkreślono, że pozbawienie możności obrony musi być realne, a nie hipotetyczne, a spółka miała wiedzę o treści wyroku sądu powszechnego. NSA stwierdził również, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 153 i 190 p.p.s.a. oraz art. 58 KPA nie mogły uzasadniać uchylenia wyroku WSA, ponieważ WSA kontrolował legalność postanowienia Prezesa ZUS, a nie bezpośrednio decyzję z 2016 r. czy postępowanie przed sądem powszechnym. Sąd uznał również, że zarzut naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. był niezasadny, gdyż przepis ten dotyczy postępowania przed sądem administracyjnym, a kwestia udziału T. sp. z o.o. jako strony była rozpatrywana w kontekście KPA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów PPSA dotyczących nieważności postępowania, dopuszczalności zarzutów skargi kasacyjnej oraz stosowania art. 33 § 1 PPSA w kontekście postępowania administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i proceduralnego, związanego z odmową przywrócenia terminu do zażalenia na postanowienie o sprostowaniu omyłki pisarskiej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania, takie jak przeprowadzenie dowodu z dokumentów na posiedzeniu niejawnym bez udziału strony, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania sądowego na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów procesowych nie uzasadnia stwierdzenia nieważności postępowania, jeśli nie doprowadziło do realnego pozbawienia strony możności obrony jej praw.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozbawienie strony możności obrony musi być realne, a nie hipotetyczne. W tym przypadku, mimo wadliwości procedury, strona miała wiedzę o treści orzeczeń i nie została realnie pozbawiona możliwości obrony swoich praw.

Czy art. 33 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zażalenia na postanowienie o sprostowaniu omyłki pisarskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 33 § 1 p.p.s.a. nie jest właściwym wzorcem kontroli w tej sprawie, ponieważ dotyczy on postępowania przed sądem administracyjnym, a kwestia udziału T. sp. z o.o. jako strony była rozpatrywana w kontekście Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 33 § 1 p.p.s.a. reguluje status uczestników postępowania sądowego, a nie postępowania administracyjnego. Kwestia, czy T. sp. z o.o. powinna być stroną postępowania administracyjnego, podlega ocenie na gruncie KPA, a nie PPSA.

Czy postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji ZUS, wydane w trakcie postępowania sądowego, powinno podlegać ocenie przez sąd powszechny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji uznał, że takie postanowienie powinno podlegać ocenie przez sąd powszechny, jednak NSA uznał to stanowisko za błędne w kontekście przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA nie orzekał w sprawie sprostowania decyzji ani w sprawie bezczynności organu, lecz w sprawie odmowy przywrócenia terminu do zażalenia na postanowienie o sprostowaniu. Dlatego też stwierdzenie WSA o konieczności oceny przez sąd powszechny nie stanowiło podstawy do uchylenia wyroku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

oddala skargę kasacyjną

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

nie zachodzi nieważność postępowania

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1-2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 113 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 58 § 1-2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 113 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

usus art. 83b § 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

usus art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

usus art. 83b § 1-2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyznanie statusu uczestnika postępowania podmiotowi T. sp. z o.o. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 170 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 190 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie NSA nie wiąże Organu. • Naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w związku art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez pozbawienie Skarżącej możności obrony jej praw. • Naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 149 § 1 pkt 1-3 i § 1a oraz § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że sprawa nie należy do sfery administracji publicznej. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 Kpa, art. 58 § 2 Kpa, art. 112 k.p.a. poprzez pominięcie zarzutów dotyczących błędnej wykładni i zastosowania przepisów o przywróceniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

pozbawienie strony możności obrony swych praw powinno być realne, a nie jedynie hipotetyczne • nie zachodzi nieważność postępowania pierwszoinstancyjnego • spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji • nie uzasadnia tezy o potrzebie uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji • nie zaktualizowała się podstawa stwierdzenia nieważności postępowania przeprowadzonego przez WSA w Warszawie, o której stanowi art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. • nie można nie uwzględniać faktu, że wyrok WSA nie jest w istocie niekorzystny dla T. sp. z o.o. • granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia • nie stanowił i nie mógł stanowić adekwatnego wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

członek

Wojciech Sawczuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów PPSA dotyczących nieważności postępowania, dopuszczalności zarzutów skargi kasacyjnej oraz stosowania art. 33 § 1 PPSA w kontekście postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i proceduralnego, związanego z odmową przywrócenia terminu do zażalenia na postanowienie o sprostowaniu omyłki pisarskiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na analizę przesłanek nieważności postępowania i dopuszczalności zarzutów skargi kasacyjnej, choć stan faktyczny jest dość złożony i proceduralny.

Kiedy błąd proceduralny nie prowadzi do nieważności? NSA o granicach obrony praw strony w skardze kasacyjnej.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst