Orzeczenie · 2026-03-19

II GSK 19/23Oddalenie skargi kasacyjnej choroba zawodowa 9

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-19
NSAAdministracyjneWysokansa
choroba zawodowauszkodzenie łąkotkinarażenie zawodoweprawo pracypostępowanie administracyjnesąd administracyjnyinspekcja sanitarnaorzecznictwo lekarskie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownicy (przewlekłe uszkodzenie łąkotki). Skarżąca spółka podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 235¹ Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, argumentując, że choroba nie została spowodowana warunkami pracy, a ocena narażenia była wadliwa. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 7, 77 k.p.a., wskazując na brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nierzetelność orzeczeń lekarskich. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 235¹ k.p. dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego, co zwalnia organy z badania wszystkich pozazawodowych czynników. NSA zaznaczył, że organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki, a same nie posiadają wiedzy medycznej do samodzielnej oceny schorzeń. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a orzeczenia lekarskie (WOMP i Instytut Medycyny Pracy) były podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania uznano za nieuzasadnione, wskazując na brak wykazania istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy oraz na prawidłową ocenę materiału dowodowego przez Sąd I instancji. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, a zaskarżony wyrok WSA jest prawidłowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 235¹ k.p. w zakresie "wysokiego prawdopodobieństwa" związku przyczynowego choroby zawodowej z pracą oraz związanie organów inspekcji sanitarnej orzeczeniami lekarskimi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie chorób zawodowych i relacji między organami inspekcji sanitarnej a jednostkami orzeczniczymi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy związek pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy może być stwierdzony z "wysokim prawdopodobieństwem", czy wymaga bezspornego udowodnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem", co zwalnia organy z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników.

Uzasadnienie

Art. 235¹ k.p. dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej na podstawie wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego, co oznacza, że nie jest wymagane bezsporne wykazanie tego związku.

Czy organ inspekcji sanitarnej jest związany orzeczeniem lekarskim w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest związany orzeczeniem lekarskim, jeśli zostało ono wydane z zachowaniem norm formalnych i zawiera wyczerpujące uzasadnienie, a organy administracyjne i sądy nie posiadają wiedzy medycznej do samodzielnej oceny merytorycznej tego orzeczenia.

Uzasadnienie

Orzeczenie lekarskie jest traktowane jako opinia biegłego, a organy administracji nie mogą podważać jego merytorycznej treści, chyba że istnieją wątpliwości co do jego formy lub podstawy prawnej wydania.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uchylenie wyroku WSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione, a skarżąca nie wykazała, aby ewentualne uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Skarżąca kasacyjnie nie wykazała konkretnych naruszeń przepisów postępowania ani ich wpływu na wynik sprawy, a sąd administracyjny I instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (19)

Główne

k.p. art. 235¹

Ustawa - Kodeks pracy

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych art. § 2

Dotyczy klasyfikacji choroby zawodowej w postaci przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej.

p.p.s.a. art. 174 pkt 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

Pomocnicze

k.p. art. 235²

Ustawa - Kodeks pracy

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych art. § 6 ust. 2 pkt 5

Dotyczy obowiązku określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażu czynności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

ustawa o PIS art. 5 pkt 4a

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada bezstronności i równego traktowania stron.

k.p.a. art. 11

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 4 oraz § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej, z uwzględnieniem nieważności postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 235¹ k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie § 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez niezastosowanie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy o PIS. • Naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. • Naruszenie art. 8 k.p.a. • Naruszenie art. 11 k.p.a. • Naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 oraz § 3 k.p.a. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników • ustawodawca w art. 235¹ k.p. wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem" • organy inspekcji sanitarnej, jednostkami, które mają prawo i obowiązek orzekania w przedmiocie chorób zawodowych (...) są wyłącznie jednostki szczegółowo określone w § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. • Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych • w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się, w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Dziedzic-Chojnacka

sędzia del. WSA

Patrycja Joanna Suwaj

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 235¹ k.p. w zakresie \"wysokiego prawdopodobieństwa\" związku przyczynowego choroby zawodowej z pracą oraz związanie organów inspekcji sanitarnej orzeczeniami lekarskimi."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie chorób zawodowych i relacji między organami inspekcji sanitarnej a jednostkami orzeczniczymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia chorób zawodowych i interpretacji przepisów prawa pracy, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Pokazuje też złożoność postępowania dowodowego w takich sprawach.

“Choroba zawodowa: czy "wysokie prawdopodobieństwo" wystarczy do jej stwierdzenia?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst