II FSK 651/17Bank nie odpowiada za zajęta wierzytelność po jej wygladzeniu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec T. P. W ramach postępowania zajęto wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego przez B. S.A. (później A. S.A.). Bank poinformował, że saldo rachunku jest niewystarczające do realizacji zajęcia, ale rozpoczął monitoring wpływów. Po pewnym czasie organ egzekucyjny wezwał bank do przekazania informacji o operacjach na rachunku. Bank przekazał dane, z których wynikało, że na konto wpłynęły środki, ale zostały one następnie rozdysponowane na inne podmioty. Organ egzekucyjny nałożył karę pieniężną na pracownika banku i postanowieniem określił wysokość nieprzekazanej kwoty. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał te postanowienia w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę banku, uznając, że nawet jeśli środki zostały rozdysponowane, bank może być obciążony karą, a wyłączenie banków z kontroli nie zwalnia ich z odpowiedzialności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że postanowienie o określeniu nieprzekazanej kwoty może być wydane tylko wtedy, gdy wierzytelność faktycznie istnieje na rachunku w momencie wydania postanowienia. NSA podkreślił, że przepis art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy interpretować literalnie, a jego celem jest przymusowe wyegzekwowanie istniejącej wierzytelności. W przypadku, gdy wierzytelność wygasła, organ egzekucyjny powinien dochodzić odszkodowania na podstawie art. 168c u.p.e.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odpowiedzialność banków w postępowaniu egzekucyjnym, zasady wydawania postanowień o nieprzekazaniu zajętej wierzytelności.
Dotyczy specyficznej sytuacji banku jako dłużnika zajętej wierzytelności i interpretacji konkretnych przepisów u.p.e.a. w kontekście wygaśnięcia wierzytelności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności (art. 71a § 9 u.p.e.a.) może zostać wydane wobec banku jako dłużnika zajętej wierzytelności, jeśli środki z rachunku zostały już rozdysponowane i nie znajdują się na nim w momencie wydania postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie takie może być wydane tylko wtedy, gdy wierzytelność faktycznie istnieje na rachunku w momencie wydania postanowienia. Literalna wykładnia przepisu wymaga istnienia wierzytelności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepis art. 71a § 9 u.p.e.a. należy interpretować ściśle, zgodnie z jego brzmieniem. Czas teraźniejszy 'uchyla się' oznacza, że wierzytelność musi istnieć w momencie wydania postanowienia. W przypadku jej wygaśnięcia, organ egzekucyjny powinien dochodzić odszkodowania na podstawie art. 168c u.p.e.a.
Czy wyłączenie banków z kontroli prawidłowości realizacji środka egzekucyjnego (art. 71a § 1 u.p.e.a.) wyklucza możliwość wydania wobec nich postanowienia o określeniu nieprzekazanej kwoty?
Odpowiedź sądu
Wyłączenie to dotyczy jedynie możliwości przeprowadzenia kontroli, ale nie zwalnia banku z odpowiedzialności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że wyłączenie banków z kontroli ma na celu ochronę tajemnicy bankowej, ale nie oznacza, że banki nie ponoszą skutków niezrealizowania zajęcia. Jednakże, nawet w przypadku uchylania się od przekazania, kluczowe jest istnienie wierzytelności w momencie wydania postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 71a § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pozwala na wydanie postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności, ale wymaga istnienia tej wierzytelności w momencie wydania postanowienia. Interpretacja literalna jest kluczowa.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 71a § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wyłącza banki z kontroli prawidłowości realizacji środka egzekucyjnego, co jest uzasadnione ochroną tajemnicy bankowej.
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje możliwość ściągnięcia zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej, jeśli dłużnik bezpodstawnie się od niej uchyla. Podstawą jest postanowienie z art. 71a § 9.
u.p.e.a. art. 168c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa odpowiedzialność dłużnika zajętej wierzytelności za szkody wyrządzone wierzycielowi na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków związanych z realizacją zajęcia. Jest to droga dochodzenia odszkodowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 80 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 91
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 168e
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 36 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c.
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o określeniu nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności może być wydane tylko wtedy, gdy wierzytelność faktycznie istnieje na rachunku w momencie wydania postanowienia (interpretacja literalna art. 71a § 9 u.p.e.a.). • W przypadku wygaśnięcia wierzytelności, organ egzekucyjny powinien dochodzić odszkodowania na podstawie art. 168c u.p.e.a., a nie nakładać karę na bank. • Naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. przez WSA poprzez błędną wykładnię przepisu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że bank może być obciążony karą nawet po rozdysponowaniu środków, a wyłączenie banków z kontroli nie zwalnia ich z odpowiedzialności. • Argumentacja organów egzekucyjnych i WSA, że czas teraźniejszy 'uchyla się' w art. 71a § 9 u.p.e.a. można interpretować jako 'uchylił się'.
Godne uwagi sformułowania
przepis musi być interpretowany, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, w sposób ścieśniający, nie zaś rozszerzający • sytuacja faktyczno-prawna, której efektem jest zastosowanie art. 71a § 9 u.p.e.a., nie jest celem samym w sobie, lecz etapem poprzedzającym przymusowe wyegzekwowanie zajętej wierzytelności • Postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty [...] odnosi się do zajętej wierzytelności, która istnieje na rachunku jej dłużnika w dacie wydania tego postanowienia.
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący
Stefan Babiarz
sędzia
Zbigniew Romała
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odpowiedzialność banków w postępowaniu egzekucyjnym, zasady wydawania postanowień o nieprzekazaniu zajętej wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji banku jako dłużnika zajętej wierzytelności i interpretacji konkretnych przepisów u.p.e.a. w kontekście wygaśnięcia wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności banku w postępowaniu egzekucyjnym i ważnej kwestii interpretacji przepisów, która ma praktyczne znaczenie dla sektora bankowego i organów egzekucyjnych.
“Bank nie zapłaci za dług klienta, jeśli pieniędzy już nie ma na koncie – NSA wyjaśnia zasady egzekucji.”
Dane finansowe
WPS: 110 634,31 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.