II FSK 3564/18Oddalenie skargi kasacyjnej uznanie wierzytelności
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki T. [...] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji kwot pieniężnych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i egzekucyjnych, twierdząc m.in., że nie była dłużnikiem zajętej wierzytelności i że zajęcie było bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd wskazał, że spółka, dokonując wpłat w okresie od maja do czerwca 2017 r. na łączną kwotę 46.581,87 zł, dorozumianie uznała zajętą wierzytelność. Zgodnie z art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zawiadomienia, a dalsze wpłaty potwierdzają uznanie. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy nie przewidują możliwości zwrotu prawidłowo wyegzekwowanej kwoty, a spółka nie jest stroną postępowania egzekucyjnego i nie ma legitymacji do kwestionowania jego prawidłowości. Sąd odwołał się również do art. 38 u.p.e.a., wskazując, że dotyczy on ochrony osób trzecich, a nie dłużnika zajętej wierzytelności. W ocenie NSA, sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdyż wniosek spółki nie mógł być rozpatrzony merytorycznie. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uznania wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz brak legitymacji procesowej dłużnika do kwestionowania prawidłowości egzekucji.
Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia wierzytelności pieniężnej i wpłat dokonanych przez dłużnika. Interpretacja art. 38 u.p.e.a. jako przepisu chroniącego wyłącznie osoby trzecie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dłużnik zajętej wierzytelności ma uprawnienie do żądania zwrotu wypłaconych świadczeń w sytuacji, gdy dokonał wpłat po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnień do oceny prawidłowości postępowania egzekucyjnego ani legitymacji do występowania o zwrot przekazanej kwoty, jeśli ją uznał, gdyż brak jest podstawy materialnoprawnej do takiego żądania w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie
Dokonanie wpłat przez spółkę stanowiło dorozumiane uznanie wierzytelności. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości zwrotu prawidłowo wyegzekwowanej kwoty w takiej sytuacji, a spółka nie jest stroną postępowania egzekucyjnego.
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji kwot pieniężnych na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że organy powinny odmówić wszczęcia postępowania, ponieważ wniosek strony nie mógł być załatwiony merytorycznie, a wydane rozstrzygnięcia miały charakter formalny.
Uzasadnienie
Instytucja odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Sąd bada jedynie legalność przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania, a nie meritum żądania.
Czy spółka T. [...] sp. z o.o. mogła skutecznie powołać się na art. 38 u.p.e.a. w celu wyłączenia wierzytelności spod egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie mogła skutecznie wywodzić ochrony prawnej z art. 38 § 1 u.p.e.a., ponieważ przepis ten chroni osoby trzecie, a nie dłużnika zajętej wierzytelności.
Uzasadnienie
Istotą regulacji art. 38 § 1 u.p.e.a. jest ochrona osób trzecich, w przypadku pomyłkowego kierowania egzekucji wobec praw majątkowych nienależących do zobowiązanego. Skarżąca nie była osobą trzecią w rozumieniu tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § §2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 1a § pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 38
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 61a § ust. 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 89 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 36 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.c. art. 189
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dokonanie wpłat przez spółkę stanowiło dorozumiane uznanie wierzytelności. • Spółka nie jest stroną postępowania egzekucyjnego i nie ma legitymacji do kwestionowania jego prawidłowości. • Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości zwrotu prawidłowo wyegzekwowanej kwoty w sytuacji uznania wierzytelności. • Art. 38 u.p.e.a. dotyczy ochrony osób trzecich, a nie dłużnika zajętej wierzytelności. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na formalny charakter rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1a pkt 3 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię uznającą skarżącego za dłużnika zajętej wierzytelności. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 38 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie art. 38 u.p.e.a. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 89 § 1, § 2, § 3 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię uznającą zajęcie za ważne i skuteczne. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 34 § 4 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie i uznanie, że postępowanie egzekucyjne nie powinno zostać umorzone. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 36 § 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przepisów przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnień do oceny prawidłowości postępowania egzekucyjnego • brak jest podstawy materialnoprawnej do sformułowania takiego żądania • dłużnik zajętej wierzytelności nie jest stroną postępowania egzekucyjnego • przekazanie przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty pieniężnej [...] jednoznacznie potwierdziło uznanie przez dłużnika zajętej wierzytelności • Uznanie może być dorozumiane, np. na skutek częściowego wykonania zobowiązania • Istotą regulacji art. 38 § 1 u.p.e.a. jest ochrona osób trzecich • Przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości zwrotu prawidłowo wyegzekwowanej kwoty • Instytucja odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym
Skład orzekający
Sławomir Presnarowicz
Przewodniczący
Grażyna Nasierowska
Sędzia NSA (sprawozdawca)
Alicja Polańska
Sędzia WSA (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznania wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz brak legitymacji procesowej dłużnika do kwestionowania prawidłowości egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia wierzytelności pieniężnej i wpłat dokonanych przez dłużnika. Interpretacja art. 38 u.p.e.a. jako przepisu chroniącego wyłącznie osoby trzecie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, które mogą być interesujące dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Czy wpłata w ramach egzekucji oznacza uznanie długu? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 46 581,87 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.