Orzeczenie · 2020-03-19

II FSK 1504/19Oddalenie skargi kasacyjnej umorzenie postępowania egzekucyjnego 9

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-03-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniaprawo administracyjnek.p.a.u.p.e.a.sądy administracyjneskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez W.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami k.p.a., argumentując, że organ odwoławczy powinien był samodzielnie rozpoznać sprawę merytorycznie, zamiast uchylać postanowienie organu pierwszej instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA w Kielcach. Sąd podkreślił, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.) ma charakter wyjątkowy i może być wydana tylko wtedy, gdy naruszono przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie stwierdzono, że ustalenia faktyczne dotyczące przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 2 u.p.e.a. były niekompletne, a ich wyjaśnienie przekraczało ramy postępowania uzupełniającego (art. 136 k.p.a.). Dlatego organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, co nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, a wyrok WSA w Kielcach jest zgodny z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnej organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.) oraz przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zastosowania konkretnych przepisów k.p.a. i u.p.e.a.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ odwoławczy, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, może samodzielnie rozpoznać sprawę merytorycznie, czy też powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji ORAZ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samodzielne rozpoznanie sprawy merytorycznie przez organ odwoławczy jest niedopuszczalne, gdy wymaga to dokonania ustaleń faktycznych przekraczających ramy postępowania uzupełniającego.

Uzasadnienie

Decyzja kasacyjna (art. 138 § 2 k.p.a.) jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy w drugiej instancji. Wymaga spełnienia dwóch przesłanek: naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji ORAZ istotnego wpływu koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy na jej rozstrzygnięcie. Jeśli wyjaśnienie tych kwestii wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego przekraczającego ramy postępowania uzupełniającego, organ odwoławczy nie może orzekać merytorycznie, lecz musi uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, aby nie naruszyć zasady dwuinstancyjności.

Czy organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (nieuzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne) bez wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących braku majątku zobowiązanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny musi wszechstronnie rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne, aby ustalić, czy osoba zobowiązana nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego, zanim podejmie decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Aby umorzyć postępowanie egzekucyjne z powodu nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, organ musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie istnienia przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a. i wszechstronnie rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne prowadzące do ustalenia braku majątku zobowiązanego. Samo zacytowanie przepisu i arbitralne stwierdzenie o niezaistnieniu przesłanki jest niewystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora IAS w Kielcach odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 59 § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7 i 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ w sprawie istniały niekompletne ustalenia faktyczne dotyczące przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 2 u.p.e.a., a ich wyjaśnienie przekraczało ramy postępowania uzupełniającego. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności nie nastąpiło, gdyż organ odwoławczy nie mógł samodzielnie orzekać merytorycznie w sytuacji konieczności dokonania ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., ponieważ powinien był samodzielnie rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie uchylać postanowienie organu pierwszej instancji. • Organ odwoławczy naruszył art. 136 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., ponieważ mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie i samodzielnie wydać merytoryczną decyzję.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja kasacyjna z art. 138 § 2 k.p.a. ma przy tym charakter wyjątkowy i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. • Jest zasadą, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., natomiast uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej jest jedynie odstępstwem od tej ogólnej zasady. • Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący

Stanisław Bogucki

sprawozdawca

Grażyna Nasierowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnej organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.) oraz przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zastosowania konkretnych przepisów k.p.a. i u.p.e.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, w tym granic kompetencji organów odwoławczych i zasad dwuinstancyjności. Jest to interesujące dla prawników procesowych.

Kiedy organ odwoławczy musi uchylić decyzję, a kiedy może rozpoznać sprawę merytorycznie? Kluczowa interpretacja NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst