Orzeczenie · 2017-05-19

II FSK 1154/15Zawieszenie biegu terminu przedawnienia podatkowego doręczenie zastępcze

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2017-05-19
NSAPodatkoweWysokansa
przedawnieniepodatek akcyzowypostępowanie egzekucyjnezawieszenie biegu terminudoręczenie zastępczeOrdynacja podatkowapostępowanie karne skarbowe

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej B. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Kluczowym zagadnieniem było przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do października 2008 r. Skarżący argumentował, że zobowiązanie uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r., ponieważ nie zostały spełnione przesłanki do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W szczególności kwestionował skuteczność doręczenia zastępczego zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, które miało spowodować zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Sąd uznał, że doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w trybie zastępczym (art. 150 O.p.) jest skuteczne i powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Podkreślono, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, nakazuje informowanie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, ale nie wyklucza stosowania doręczeń zastępczych. Sąd wskazał, że nawet jeśli zawiadomienie zostało doręczone w trybie zastępczym, prawnie uznaje się, że adresat powziął informację o fakcie, niezależnie od tego, czy zapoznał się z treścią pisma. Wobec tego, zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r., a tym samym zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. okazał się niezasadny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Skuteczność doręczenia zastępczego w kontekście zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedawnieniem podatkowym i postępowaniem karnym skarbowym, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w danym okresie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie, a nie przeciwko osobie, oraz doręczenie zawiadomienia o tym fakcie w trybie zastępczym (art. 150 O.p.) jest wystarczające do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie oraz skuteczne doręczenie zawiadomienia o tym fakcie w trybie zastępczym (art. 150 O.p.) jest wystarczające do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie zastępcze jest skuteczne i powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia, zgodnie z wykładnią art. 70 § 6 pkt 1 O.p. oraz orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i NSA. Podkreślono, że prawo przewiduje fikcję doręczenia, co oznacza, że adresat jest uznawany za poinformowanego, nawet jeśli faktycznie nie zapoznał się z treścią pisma.

Czy zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres od stycznia do października 2008 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r., pomimo wszczęcia postępowania karnego skarbowego i doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w trybie zastępczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r., ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego i doręczenia zawiadomienia w trybie zastępczym.

Uzasadnienie

Na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. i skutecznego doręczenia zastępczego zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, bieg terminu przedawnienia został zawieszony, co uniemożliwiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z dniem 31 grudnia 2013 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną B. T. od wyroku WSA w Gliwicach, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organów administracji dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut wygaśnięcia obowiązku z powodu jego przedawnienia.

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, gdy podejrzenie wiąże się z niewykonaniem zobowiązania.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie obowiązku.

u.p.e.a. art. 34 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wiążące stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 dla organu egzekucyjnego.

O.p. art. 70c

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu zawiadamiania podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 150 § § 1-4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Doręczenie zastępcze.

O.p. art. 145 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Doręczanie pism stronie.

O.p. art. 145 § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Nakaz doręczania pism pełnomocnikowi, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie, a nie przeciwko osobie, jest wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Doręczenie zastępcze zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia jest skuteczne i powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. • Podatnik został skutecznie poinformowany o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia poprzez doręczenie zastępcze.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r. z powodu braku skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Doręczenie zastępcze zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest skuteczne. • Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia powinno być doręczone bezpośrednio podatnikowi, a nie w trybie zastępczym. • Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia powinno być doręczone pełnomocnikowi, a nie stronie.

Godne uwagi sformułowania

Sedno sprawy na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zainicjowanego skargą kasacyjną zobowiązanego, sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zobowiązanie podatkowe strony skarżącej [...] uległo przedawnieniu, co w konsekwencji rzutuje na prowadzone postępowanie egzekucyjne. • Sporny w sprawie problem wiąże się z odpowiedzią na pytanie, czy doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. • Wskazany wyrok TK jest orzeczeniem zakresowym negatywnym, o złożonych skutkach. • Realizując obowiązek wynikający z ww. orzeczenia ustawodawca wprowadził z dniem 15 października 2013 r. do Ordynacji podatkowej przepis art. 70c... • Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do spornej w rozpoznawanej sprawie kwestii skutecznego zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe stwierdza, że zasadnie organy podatkowe oraz Sąd pierwszej instancji przyjęły, że stosowne zawiadomienia doręczonego w sposób zastępczy, tj. na podstawie art. 150 § 1-4 Ordynacji podatkowej dochodzi do skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. • Wobec braku w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej (powiązanego z właściwymi regulacjami p.p.s.a.), poza granicami rozpoznania sprawy pozostawała kwestia prawidłowości zastosowania tego przepisu, tj. […]

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący

Krzysztof Winiarski

sprawozdawca

Bogusław Wolas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Skuteczność doręczenia zastępczego w kontekście zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedawnieniem podatkowym i postępowaniem karnym skarbowym, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i skuteczności doręczeń zastępczych, co ma praktyczne znaczenie dla podatników i ich pełnomocników.

Doręczenie zastępcze kluczem do uniknięcia przedawnienia podatkowego – NSA rozstrzyga!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst