II CSKP 4/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie strony wniosły skargę o wznowienie postępowania kasacyjnego, kwestionując postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2023 r. (sygn. II CSKP 390/23). Głównym argumentem skarżących była nienależyta obsada sądu, wynikająca z trybu powołania sędziów Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądowniczej ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r. Wnioskodawczyni A.P. wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc jej niedopuszczalność z powodu braku prawomocnego zakończenia postępowania. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska wnioskodawczyni i odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Uzasadnienie opiera się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, postępowanie, którego dotyczyła skarga o wznowienie, zakończyło się postanowieniem kasatoryjnym uchylającym postanowienie sądu niższej instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. Takie postanowienie nie kończy sprawy co do istoty i nie jest prawomocne w sensie materialnym, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 524 § 1 k.p.c. Po drugie, skarżący nie skorzystali z przysługujących im środków procesowych, takich jak wniosek o wyłączenie sędziego, mimo że zostali poinformowani o składzie sądu przed wydaniem postanowienia. Sąd podkreślił, że podnoszenie wątpliwości co do składu sądu dopiero po wydaniu niekorzystnego orzeczenia jest sprzeczne z zasadą lojalności procesowej i nie może korzystać z ochrony prawnej. Dodatkowo, wskazano na art. 26 § 3 u.S.N., który wyklucza badanie przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność skargi o wznowienie postępowania po postanowieniu kasatoryjnym oraz konsekwencje niezłożenia wniosku o wyłączenie sędziego w sytuacji podnoszenia zarzutów dotyczących składu sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postanowieniem kasatoryjnym Sądu Najwyższego i zarzutami dotyczącymi składu sądu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, gdy postępowanie zakończyło się postanowieniem kasatoryjnym uchylającym postanowienie sądu niższej instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna, gdy postępowanie zakończyło się postanowieniem kasatoryjnym, które nie kończy sprawy co do istoty i nie jest prawomocne w sensie materialnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienie kasatoryjne nie kończy sprawy co do istoty i nie jest prawomocne materialnie, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 524 § 1 k.p.c.
Czy strona, która nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o wyłączenie sędziego mimo poinformowania o składzie sądu, może skutecznie podnosić zarzut nienależytej obsady sądu w skardze o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona, która nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o wyłączenie sędziego mimo poinformowania o składzie sądu, nie może skutecznie podnosić zarzutu nienależytej obsady sądu w skardze o wznowienie postępowania, gdyż jest to sprzeczne z zasadą lojalności procesowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że podnoszenie wątpliwości co do składu sądu dopiero po wydaniu niekorzystnego orzeczenia, bez wcześniejszego skorzystania z dostępnych środków procesowych (np. wniosku o wyłączenie sędziego), świadczy o braku lojalności procesowej i nie może korzystać z ochrony prawnej.
Czy Sąd Najwyższy może badać zgodność z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości w ramach skargi o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 26 § 3 u.S.N., niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisu ustawy o Sądzie Najwyższym, który wyklucza możliwość badania przez Sąd Najwyższy legalności powołania sędziego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| P. P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 524 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
dotyczy możliwości żądania wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.S.N. art. 26 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
wyklucza badanie przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości
Pomocnicze
k.p.c. art. 399 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 401 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
umożliwia stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym w sprawach nieprocesowych
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 330 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.S.N. art. 29 § § 8
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.S.N. art. 29 § § 6
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.S.N. art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.S.N. art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.S.N. art. 26 § § 6
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna, gdy postępowanie zakończyło się postanowieniem kasatoryjnym, a nie prawomocnym postanowieniem co do istoty sprawy. • Strony nie skorzystały z możliwości wyłączenia sędziego mimo poinformowania o składzie sądu, co wyklucza późniejsze podnoszenie zarzutu nienależytej obsady sądu. • Ustawa o Sądzie Najwyższym wyklucza badanie przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego.
Odrzucone argumenty
Postanowienie Sądu Najwyższego zapadło w warunkach nieważności z powodu nienależytej obsady sądu, wynikającej z trybu powołania sędziów. • Sąd był nienależycie obsadzony, co prowadzi do nieważności postępowania na podstawie art. 399 § 2 k.p.c. w związku z art. 401 pkt 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
skarżone postanowienie zapadło w warunkach nieważności postępowania, gdyż zostało wydane przez osoby powołane do pełnienia urzędu sędziego Sadu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądowniczej, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku [...], a zatem sąd był nienależycie obsadzony • skarga uczestników jest niedopuszczalna, gdyż wniesiono ją mimo braku prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie • O konieczności odrzucenia skargi o wznowienie postępowania decyduje jednak nie tyle niedoskonałość formalna wywiedzionej w sprawie skargi, lecz to, że skarga ta jest oczywiście niedopuszczalna. • Stan taki nie zachodzi również obiektywnie – w żadnym judykacie Trybunału Konstytucyjnego nie orzeczono o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie, z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą. • Tymczasem sprawa niniejsza nie została zakończona postanowieniem co do istoty sprawy, lecz postanowieniem kasatoryjnym: o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. […]
Skład orzekający
Beata Janiszewska
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Grela
członek
Krzysztof Wesołowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania po postanowieniu kasatoryjnym oraz konsekwencje niezłożenia wniosku o wyłączenie sędziego w sytuacji podnoszenia zarzutów dotyczących składu sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postanowieniem kasatoryjnym Sądu Najwyższego i zarzutami dotyczącymi składu sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z nienależytą obsadą sądu i dopuszczalnością skargi o wznowienie postępowania, co jest tematem budzącym zainteresowanie wśród prawników, zwłaszcza w kontekście aktualnych debat o sądownictwie.
“Czy można wznowić postępowanie, jeśli sąd był wadliwie obsadzony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.