Orzeczenie · 2024-12-19

II CSKP 1804/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-12-19
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
poręczeniewekselklauzule abuzywnekonsumentumowa kredytowarestrukturyzacjaSąd Najwyższyodpowiedzialność

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanych B.W. i T.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który oddalił ich apelację w sprawie o zapłatę. Pozwani byli poręczycielami wekslowymi zabezpieczającymi kredyt udzielony spółce A. sp. z o.o. sp. k. przez Bank [...]. Skarżący podnosili, że umowa kredytowa zawierała klauzule abuzywne i że powinni być traktowani jako konsumenci, co skutkowałoby nieważnością ich poręczenia. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że poręczenie wekslowe ma charakter abstrakcyjny i nie jest bezpośrednio związane z umową podstawową, a zatem zarzuty dotyczące klauzul abuzywnych w umowie kredytowej nie miały zastosowania do odpowiedzialności poręczycieli. Ponadto, Sąd zauważył, że pozwani nie wykazali, aby udzielenie poręczenia wekslowego było czynnością konsumencką, a powiązania pozwanych ze spółką (np. pełnienie funkcji) mogły wykluczać status konsumenta. Sąd podkreślił, że nawet gdyby pozwani byli konsumentami, nie wykazali istnienia klauzul abuzywnych odnoszących się bezpośrednio do ich poręczenia wekslowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną i zasądził od pozwanych na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że poręczenie wekslowe jest czynnością abstrakcyjną, niezależną od umowy podstawowej, i nie podlega ocenie pod kątem klauzul abuzywnych tej umowy. Określenie kryteriów oceny statusu konsumenta poręczyciela.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji poręczenia wekslowego zabezpieczającego kredyt dla spółki. Ocena statusu konsumenta wymaga indywidualnego ustalenia powiązań ze spółką.

Zagadnienia prawne (2)

Czy poręczenie wekslowe udzielone przez osobę fizyczną jako zabezpieczenie kredytu dla spółki, w sytuacji gdy umowa kredytowa może zawierać klauzule abuzywne, może być uznane za czynność konsumencką i podlegać ocenie pod kątem klauzul abuzywnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, poręczenie wekslowe ma charakter abstrakcyjny i nie podlega ocenie pod kątem klauzul abuzywnych umowy podstawowej. Ponadto, osoba fizyczna udzielająca poręczenia musi wykazać, że działała w celach prywatnych, a nie w ramach działalności zawodowej lub z powodu powiązań ze spółką.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że poręczenie wekslowe jest czynnością abstrakcyjną, niezależną od umowy podstawowej, co wyklucza stosowanie zarzutów abuzywności umowy kredytowej do odpowiedzialności poręczyciela. Dodatkowo, status konsumenta poręczyciela zależy od tego, czy działał on w celach prywatnych, a nie zawodowych lub z powodu powiązań ze spółką.

Czy udział w spółce komandytowej lub pełnienie w niej funkcji oznacza automatycznie prowadzenie działalności gospodarczej przez wspólnika, wykluczając jego status konsumenta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udział w spółce handlowej, w tym komandytowej, sam w sobie nie wiąże się z prowadzeniem działalności gospodarczej przez wspólnika. Należy odróżnić czynności dokonywane przez spółkę od czynności dokonywanych przez wspólnika jako osobę fizyczną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, podkreślił, że spółka handlowa działa we własnym imieniu, a wspólnik nie prowadzi działalności gospodarczej w tym samym sensie. Należy rozróżnić czynności spółki od czynności osoby fizycznej, nawet jeśli jest ona wspólnikiem lub pełni funkcje zarządcze.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Bank […] spółki akcyjnej w K.

Strony

NazwaTypRola
B. W.osoba_fizycznapozwany
T. W.osoba_fizycznapozwany
Bank […] spółki akcyjnej w K.spółkapowód
A. sp. z o.o. sp. k. w N.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 22¹

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta i czynności prawnej związanej z działalnością gospodarczą lub zawodową.

k.c. art. 385¹ § § 4

Kodeks cywilny

Skutki prawne klauzul abuzywnych.

k.c. art. 385³

Kodeks cywilny

Przykładowe klauzule abuzywne.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty postępowania.

k.p.c. art. 105 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w przypadku oddalenia skargi.

Konstytucja art. 76

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona konsumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Poręczenie wekslowe ma charakter abstrakcyjny i nie podlega ocenie pod kątem klauzul abuzywnych umowy podstawowej. • Pozwani nie wykazali, aby udzielenie poręczenia wekslowego było czynnością konsumencką. • Udział w spółce handlowej sam w sobie nie oznacza prowadzenia działalności gospodarczej przez wspólnika.

Odrzucone argumenty

Umowa kredytowa zawierała klauzule abuzywne, które powinny wpływać na ważność poręczenia wekslowego. • Pozwani powinni być traktowani jako konsumenci w związku z udzieleniem poręczenia.

Godne uwagi sformułowania

Poręczenie wekslowe ma charakter abstrakcyjny względem zobowiązania wekslowego. • Dla zarzutu naruszenia prawa materialnego (...) nie miało znaczenia występowanie bądź niewystępowanie klauzul abuzywnych w stosunku podstawowym, ale istnienie takich klauzul wprost odnoszących się do poręczenia wekslowego. • Pozwani dokonali typowego w obrocie zabezpieczenia wierzytelności banku, a jako osoby pełniące w spółkach wymienione powyżej funkcje, z pewnością posiadali wiedzę o tego typu praktykach umownych.

Skład orzekający

Tomasz Szanciło

przewodniczący

Maciej Kowalski

członek

Piotr Telusiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że poręczenie wekslowe jest czynnością abstrakcyjną, niezależną od umowy podstawowej, i nie podlega ocenie pod kątem klauzul abuzywnych tej umowy. Określenie kryteriów oceny statusu konsumenta poręczyciela."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poręczenia wekslowego zabezpieczającego kredyt dla spółki. Ocena statusu konsumenta wymaga indywidualnego ustalenia powiązań ze spółką.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego klauzul abuzywnych i statusu konsumenta w kontekście poręczeń wekslowych, co jest istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców.

Czy poręczenie wekslowe może być uznane za klauzulę abuzywną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 80 707,09 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst