Orzeczenie · 2006-11-16

II CSK 183/06Odrzucenie skargi kasacyjnej art 192 kpc 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2006-11-16
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaart. 192 kpcprawo procesoweprawo materialneegzekucjaskarga pauliańskaspółdzielcze prawo do lokalurozszerzona prawomocność

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powodów A. J. i L. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 22 listopada 2005 r., który oddalił ich apelację od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 lipca 2004 r. oddalającego powództwo o zwolnienie spod egzekucji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany R. R. może prowadzić egzekucję z tego prawa na podstawie wyroku uwzględniającego skargę pauliańską (art. 532 k.c.), nawet jeśli prawo to przeszło na osoby trzecie. Sąd Apelacyjny, choć uznał, że art. 532 k.c. nie daje takiego uprawnienia, oddalił apelację powodów, opierając się na art. 192 pkt 3 k.p.c., który stanowi, że zbycie rzeczy lub prawa w toku sprawy nie ma wpływu na jej bieg, a wyrok obejmuje także nabywcę. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ zarzut naruszenia art. 192 pkt 3 k.p.c. został oparty na błędnym założeniu, że jest to przepis prawa materialnego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 192 pkt 3 k.p.c. ma charakter wyłącznie procesowy, a jego celem jest stabilizacja procesu poprzez uniezależnienie jego toku od czynności dyspozycyjnych stron.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie procesowego charakteru art. 192 pkt 3 k.p.c. i konsekwencji dla dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji formalnej skargi kasacyjnej i interpretacji przepisów k.p.c.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. ma charakter prawa materialnego, czy procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. ma charakter wyłącznie procesowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że o charakterze prawnym normy decyduje jej treść i cel. Choć hipoteza art. 192 pkt 3 k.p.c. odwołuje się do zdarzeń prawnych (zbycie rzeczy lub prawa), jego dyspozycja dotyczy kwestii procesowych, utrzymując dotychczasowy stan stron postępowania i stabilizując proces. Rozszerzona prawomocność wyroku i możliwość egzekucji wobec nabywcy nie zmieniają procesowego charakteru tej instytucji.

Czy wierzyciel, który uzyskał wyrok uwzględniający skargę pauliańską, może prowadzić egzekucję z przedmiotu, który został zbyty przez dłużnika w toku postępowania o uznanie czynności za bezskuteczną, na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c.?

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel może prowadzić egzekucję z przedmiotu, który został zbyty w toku postępowania, na mocy art. 192 pkt 3 k.p.c., który zapewnia rozszerzoną prawomocność wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że art. 192 pkt 3 k.p.c. powoduje, iż wyrok uwzględniający skargę pauliańską obejmuje także nabywcę prawa, co pozwala na prowadzenie egzekucji przeciwko niemu. Sąd Najwyższy, choć odrzucił skargę kasacyjną z powodów formalnych, nie zakwestionował tej podstawy rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Pozwany R. R.

Strony

NazwaTypRola
A. J.osoba_fizycznapowód
L. J.osoba_fizycznapowód
R. R.osoba_fizycznapozwany
Przedsiębiorstwo Handlowe Hurt Detal "F."innepozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 192 § pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ma charakter procesowy, a nie materialny. Zbycie rzeczy lub prawa w toku sprawy nie pozbawia zbywcy legitymacji procesowej i nie wpływa na bieg sprawy, a wyrok obejmuje także nabywcę.

Pomocnicze

k.c. art. 532

Kodeks cywilny

Przepis reguluje sytuację wierzyciela, względem którego czynność dłużnika została uznana za bezskuteczną, ale jego zastosowanie w kontekście art. 192 pkt 3 k.p.c. było przedmiotem sporu.

k.p.c. art. 841 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna powództwa o zwolnienie przedmiotu spod egzekucji.

k.p.c. art. 398³ § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego.

k.p.c. art. 398⁴ § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania formalne skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398¹³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego granicami skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 788

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość prowadzenia egzekucji przeciwko nabywcy.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia odszkodowawczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna jest dotknięta nienaprawialną wadą formalną, ponieważ opiera się na naruszeniu przepisu prawa procesowego (art. 192 pkt 3 k.p.c.) w ramach podstawy skargi dotyczącej naruszenia prawa materialnego (art. 398³ § 1 pkt 1 k.p.c.). • Przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. ma charakter wyłącznie procesowy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 192 pkt 3 k.p.c. jako przepisu prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd kasacyjny – zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. – jest związany granicami skargi kasacyjnej. • Przepisami prawa materialnego są przepisy regulujące bezpośrednio stosunki cywilnoprawne między poszczególnymi podmiotami prawnymi. • Przepisami procesowymi są zaś normy instrumentalne, które określają drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających ze stosunków cywilnoprawnych i norm materialnoprawnych. • Celem unormowania przewidzianego w art. 192 pkt 3 k.p.c. jest jedynie stabilizacja procesu przez uniezależnienie jego toku od pozaprocesowych czynności dyspozycyjnych stron postępowania i wyeliminowanie możliwości „torpedowania” procesu przez zbycie rzeczy stanowiącej przedmiot sporu.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie procesowego charakteru art. 192 pkt 3 k.p.c. i konsekwencji dla dopuszczalności skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji formalnej skargi kasacyjnej i interpretacji przepisów k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia procesowego dotyczącego dopuszczalności skargi kasacyjnej i charakteru prawnego przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, co jest istotne dla praktyków prawa.

“Czy przepis procesowy może być podstawą skargi kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst