II Ca 501/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania brak publikacji wyroku TK 7
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący J.P. złożył skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 lutego 2020 r. (sygn. akt II Ca 266/19), w którym stwierdzono nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Podstawą skargi miał być wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. P 10/16), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów Kodeksu Cywilnego w zakresie, w jakim dopuszczały one przed dniem 3 sierpnia 2008 r. nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Skarżący argumentował, że wyrok TK, mimo braku publikacji, powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Wyrok TK z dnia 2 grudnia 2025 r. nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co oznacza, że nie wszedł w życie i nie utracił mocy obowiązującej zakwestionowany przepis. W związku z tym, nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 401(1) k.p.c. Sąd wskazał, że skarżący ma wiedzę o braku publikacji wyroku, a przyczyny tego stanu rzeczy są irrelewantne dla oceny prawnej. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Koszty postępowania skargowego zostały poniesione przez uczestników we własnym zakresie, zgodnie z zasadą z art. 520 § 1 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności wymogu publikacji orzeczeń TK dla ich mocy obowiązującej i możliwości powołania się na nie w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania. Nie dotyczy bezpośrednio meritum sprawy o zasiedzenie służebności przesyłu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 401(1) k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, ponieważ nie wszedł w życie i nie utracił mocy obowiązującej zakwestionowany przepis.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z Konstytucją RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Brak publikacji oznacza brak mocy obowiązującej i brak możliwości powołania się na taki wyrok jako podstawę wznowienia postępowania. Termin do wniesienia skargi o wznowienie biegnie od dnia wejścia w życie orzeczenia TK.
Czy skarga o wznowienie postępowania, która nie jest oparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania, jeśli nie jest ona oparta na ustawowej podstawie, zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i musi spełniać wymogi formalne, w tym opierać się na jednej z ustawowych podstaw wskazanych w k.p.c. Badanie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście zaszła, jest elementem wstępnej kontroli skargi.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | wnioskodawca |
| Skarb Państwa – Prezydent Miasta S. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (18)
Główne
k.p.c. art. 401 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
k.p.c. art. 410 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony, lub w Monitorze Polskim.
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba że określono inny termin.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 285 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 285 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 305
Kodeks cywilny
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 305 § 4
Kodeks cywilny
u.o.t.p.TK art. 112
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Reguluje ogłoszenie orzeczeń w rozumieniu podania do publicznej wiadomości.
u.o.t.p.TK art. 114
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Reguluje ogłoszenie orzeczeń w dzienniku urzędowym, co powoduje wejście w życie orzeczenia.
u.o.a.n.
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązuje zasada niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądowych.
k.p.c. art. 407 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu nieprocesowym każdy z uczestników ponosi koszty wywołane swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie z powodu braku publikacji w Dzienniku Ustaw. • Brak wejścia w życie wyroku TK oznacza brak zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 401(1) k.p.c. • Skarga o wznowienie postępowania nieoparta na ustawowej podstawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjny, nawet nieopublikowany, powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania. • Brak publikacji wyroku TK jest okolicznością niezależną od strony i nie powinien pozbawiać jej prawa do wznowienia postępowania. • Skarga została wniesiona w terminie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. • Dopiero ogłoszenie w odpowiednim dzienniku urzędowym na zasadach i w trybie określonych w Konstytucji powoduje skutek wejścia w życie orzeczenia, które wówczas ma moc powszechnie obowiązującą. • Wystąpienie którejkolwiek z wymienionych wyżej przeszkód obliguje sąd do odrzucenia skargi.
Skład orzekający
Urszula Persak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności wymogu publikacji orzeczeń TK dla ich mocy obowiązującej i możliwości powołania się na nie w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania. Nie dotyczy bezpośrednio meritum sprawy o zasiedzenie służebności przesyłu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest formalna strona postępowania i publikacja orzeczeń, nawet tych o doniosłym znaczeniu prawnym, dla ich skuteczności. Pokazuje też, jak sądy ściśle interpretują przepisy procesowe.
“Wyrok TK nie istnieje, jeśli nie został opublikowany? Sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.